نظریه­ های شناختی GAD

نظریه بک

بک از اواخر دهه ۷۰ میلادی به جنبه های شناختی مشکلات توجه کرد و تموم هم و غم خود رو صرف مدل سازی شناختی مشکلات روانی کرد . اون اول در سال ۱۹۶۷ با نوشتن کتاب «افسردگی ، جنبه های بالینی، تجربی و نظری» در این  راه قدم نهاد . با اینکه در اون زمان ، روان درمانی زیر تسلط رفتار درمانی و روان کاری قرار داشت . اما با تلاش مثال زدنی بک ، کم کم شناخت درمانی هم پای خود رو به میدون درمانای روانشناختی باز کرد . مقاله موثر بک در مجله مجموعه روان پزشکی عمومی با نام « شناخت، عاطفه و آسیب شناسی روانی » در سال ۱۹۷۱ ، گامی جدی در رسیدن به معنی سازی شناختی مشکلات هیجانی حساب شد . بک در سال ۱۹۷۹ با کمک راش ، ششاو و چیزی کتاب «شناخت درمانی افسردگی» رو به رشته تحریر در آورد . با چاپ و منتشر کردن این کتاب ، شناخت درمانی وارد میدون روان درمانی شد ، چون این دستورالعمل باعث شد پژوهشای زیادی واسه بررسی کارآیی شناخت درمانی واسه افسردگی انجام شه چند سال بعد – در سال ۱۹۸۵  – بک با کمک چیزی و گرین برگ[۱]  به معنی سازی مشکلات اضطرابی از دیدگاه شناخت درمانی پرداختن.

مشکلات

بک و همکارانش ( ۱۹۸۵) با اقتباض از مدل آزمایش لازاروس تلاش کردن واکنشای اضطرابی رو بفهمن لازاروز و فولک من (۱۹۸۴ ، به نقل از کلانک[۲] ؛ ۱۹۹۹) فکر می کنند که افراد در مواجه شدن با مشکل دست به دو نوع آزمایش میزنن : آزمایش اولیه و آزمایش ثانویه. در روند آزمایش اولیه ، فرد تهدید آمیز بودن موقعیت رو براورد می کنه . در آزمایش ثانویه هم به امتحان توانمندیهای خود واسه مقابله و کنار اومدن با موقعیت می پردازه . ممکنه در هرکدوم از این فرایندا مشکلاتی بوجود بیاد . خطاهای شناختی ممکنه آتیش بیارمعرکه شن و پروسه آزمایش اولیه و ثانویه رو با مشکل روبه رو کنن.

اضطراب

به دلیل تجارب دوران کودکی کم کم تو ذهن افراد، ساختارهایی شناختی ( طرح وارها) شکل میگیره این طرح وارها در زندگی بعدی به عنوان راهنمای پردازش اطلاعات و رفتار عمل میکنن.طبق فرضیه محتوای اختصاصی، طرح وارهای اضطراب برانگیز دور مسائلی مثل تهدید،خطر، ناتوانی واسه مقابله دور  میزنن (بک و همکاران ۱۹۸۵).

دلایل پ‍‍ژوهش خیلی از فرضیه محتوای اختصاصی ، محتوای اختصاصی در شناخت درمانی پشتیبانی کردن ( واسه به دست آوردن جزییات بیشتر مراجعه کنین به کلارک ، بک ، اولورد[۳] ، ۱۹۹۹؛ ص ۱۲۷تا۱۴۰)

به دلیل این موضوع تحقیق حاضر GADه در این قسمت به ارائه مدل شناختی بک ، درباره این مشکل می پردازیم.

بک و همکارانش (۱۹۸۵) فکر می کنند که بحث درباره دلیل شناختی GAD و کلا هر مشکل گمراه کننده س . اونا می گن که میشه دلیل شناسی رو در سه مجموعه “دلیل” ، بهتر فهمید :

  • عوامل ایجاد کننده[۴] (عواملی که باعث آسیب پذیری افراد در برابر حوادث می شن.)
  • عوامل رو ساز[۵] ( عواملیه که باعث می شن آسیب پذیری افراد فعال شه.)
  • عوامل موندگاری بخش[۶] ( عواملیه که باعث نگهداری آسیب پذیری می شن.)

بک و همکاران (۱۹۸۵) در بحث از عوامل ایجاد کننده GAD به مواردی مثل محیط زندگی تهدید آمیز، وقایع استرس زا ، انتظارات غیر منطقی از خود و بقیه ، تشکیل طرح وارهای خطر و تهدید ، ناتوانی در مقابله با مشکلات اشاره میکنه. اونا مسائل شناختی رو دلیل مشکل فرض نمی کنن و بر این عقیده ان که گفتن این که شناخت باعث اضطراب می شه مثل اینه که بگیم توهم دلیل اسکیزوفرنیه .(ص۸۵) بنابرین اونا فکر می کنند که در سیستمای تعاملی بین شناخت ، رفتار و هیجان ، شناخت به دلیل توانایی دسترس و اندازه تغییر پذیری اون ، اهداف شناخت درمانی قرار میگیره.

بک و همکاران (۱۹۸۵) به بررسی علائم جسمی ، عاطفی ، رفتاری و شناختی در بیماران گرفتار به GAD پرداختن . تعامل این علائم یکی از مهمترین دلایل موندگاری GAD حساب می شه . با نگاهی دقیق به این علائم میفهمیم که بعضی از اونا به عنوان ملاکای تشخیصی GAD از طرف انجمن روانپزشکی آمریکا DSM-IV-TR پذیرفته شدن.

شایعترین علامت شناختی افراد گرفتار به GAD ناتوانی در تمرکزه. در جدول ۵ به علایم شایع شناختی و رفتاری افراد گرفتار به GAD اشاره شده.

جدول۲-۵ :  زیادی علایم شناختی و رفتاری در بیماران گرفتار به GAD (بک وهمکاران، ۱۹۸۵, ص ۸۸)

علایم                                                                              زیادی به درصد
مشکل در تمرکز                                                                             ۲/۸۶ترس از دست دادن کنترل                                                                  ۹/۷۵

ترس از طردشدن                                                                           ۴/۷۲

ناتوانی در کنترل افکار                                                                     ۶۹

گیجی و پریشونی و گیجی                                                                         ۵/۶۵

پریشونی ذهن                                                                                ۲/۵۵

ناتوانی در یادآوری                                                                       ۸/۴۴

 

حرف زدن منقطع                                                                        ۸/۴۴

قطع پروسه گفتار                                                                         ۵/۳۴

ترس از مورد حمله قرار گرفتن                                                       ۵/۳۴

ترس از مردن                                                                            ۳۱

لرزش دستها                                                                              ۳۱

تکون خوردن بدن                                                                        ۲۷

لرزش بدن                                                                             ۱/۲۴

لکنت زبون                                                                              ۲۴

                 

موضوع دیگه ای که بک و همکاران ( ۱۹۸۵) درباره معنی سازی شناختی GAD مطرح می کنن ، بحث خود فکر این افراده. بیماران مضطرب به دلیل زندگی در شرای تهدید زا ، نتونسته ان خوب با مشکلات دست و پنجه نرم کنن . بنابرین تکرار اینجور تتجارب ناموفقی باعث می شه خودشون رو آدمایی بی لیاقت و بی جنم تصور کنن. افراد گرفتار به GAD مخصوصا در تعاملای اجتماعی دچار مشکل می شن . اونا مخصوصا در این زمینه ها دچار مشکل می شن :(اول) مریض قدرت (ب) همسالان (ج) موقعیتای نشون دهنده آزمایش توانمندی (د) رویارویی با غریبها

۱٫Greenberg&Emery

۲٫Klinke

۳٫Alford

۱٫predisposing

۲٫precipitating

۳٫prepetuating