شرح دشواری های کتاب مهمان نامه ی بخارا نوشته فضل الله بن روزبهان  …

شرح دشواری های کتاب مهمان نامه ی بخارا نوشته فضل الله بن روزبهان …

ماوراءالنهر: ر.ک ص۲۶/ س۲٫ خراسان: ر.ک ص۵/ س۲۱٫
عراق: ر.ک ص۴۴/ س۲۱٫
تَعذیب: اسم مصدر عربی، عذاب دادن. (لغ)
دَمار: مصدر عربی، هلاک. (منتهی)
اِستیفاء: مصدر عربی، تمام گرفتن، استیفاء حق یا مال خود از کسی؛ گرفتن تمام مال یا حق خویش از او. (غیاث)
حِلیّه: اسم عربی، زیور، آرایش. (لغ)
عاطِل ماندن: صفت مرکب عربی، تهی، فارغ. (لغ)
اِشفاق: مصدر عربی، مهربانی کردن. (لغ)
مُوافِقت: اسم مصدر عربی، سازواری، مطاوعت، مقابل مخالفت. (لغ)
نزول اجلال: ر.ک ص۲/ س۱۹٫
رایات: ر.ک ص۵۶/ س۲٫ همایون: ر.ک ص۱/ س۱۴٫
یَثرب: اسم خاص، نام مدینه حضرت رسول است، نام یک ناحیه و مدینه جزو آن می‌باشد و برخی برآنند که یثرب نام ناحیه‌ای از مدینه است و بنا به قول دیگر یثرب عبارت از خود مدینه است. گویند حضرت رسول از این نام اکراه داشت از این رو این بلد را «طیبه» و «طابه» نامند. (لغ)
اِجتهاد: مصدر عربی، کوشش، جهد، سعی. (لغ)
کمرِ اجتهاد: اضافه اقترانی.
راسِخ: صفت عربی، استار و پای برجای. (لغ)
اَنصار: اسم خاص، در تاریخ اسلام بر آن دسته از مسلمانان اهل مدینه گفته می‌شود که پس از هجرت پیغمبر اسلام از مکه به مدینه بدو گرویدند و او را یاری و حمایت کردند و اینان بیشتر از قبیله اوس و خزرج بودند. انصار در مقابل مهاجرین (این لفظ در فارسی مفرد نیز بکار رود و مهاجر و انصار گفته می‌شود) مسلمانانی بودند که با پیغمبر از مکه به مدینه آمدند. (لغ)
خُدّام: صفت عربی، خدمتگزاران. (معین)
موکب: ر.ک ص۴۵/ س۸٫
قَزّاقی: صفت نسبی، نسبت است به قزاق. (لغ)
سنگِ خِذلان: اضافه تشبیهی.
تیرانداز: اسم مرکب، مکانی که از آن جا تیر پرتاب می‌کرده‌اند.

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت zusa.ir مراجعه نمایید.
برای دانلود فایل متن کامل پایان نامه به سایت 40y.ir مراجعه نمایید.

دولت ابد پیوند: دولتی که پیوند آن با ابدیّت است، همیشگی و جاودان است.
محفوف: ر.ک ص۱۲/ س۳٫
تُرخانی: اسم حاصل مصدر، منصبی در دربار پادشاهان که صاحبش از همه تکالیف و ادای باج و خراج معاف باشند. (لغ)
مَعرفَت: اسم مصدر عربی، آشنائی، شناخت. (لغ)
لَواحِق: صفت عربی، جِ لاحق، ملحقات، پیوستها به دنبال چیزی. (لغ)
عِلّت: اسم عربی، عذر و بهانه. (ناظم)
معنی ابیات: اگر حق خدمتگذاری را بجا آوری، و بی‌ریا و بی‌نفاق باشی، و عذر و بهانه را کنار گذاری، و هر چه که پادشاه گفت اطاعت کرده و جان فدای او کنی، در نتیجه پادشاه هم به تو آبرو و ثروت دهد و تو را از شر حادثه‌ها ایمن گرداند. و چه زیبا گفته دانشمند حکیم که هر چقدر خدمت کنی به همان اندازه پرورش و تربیت یابی.
ابیات موقوف المعانی است و تلمیح دارد به این سخن سعدی:
منزل: ر.ک ص۷۴/ س۶٫
محمد تیمور سلطان: ر.ک ص۵/ س۱٫
سمرقند: ر.ک ص۳/ س۷٫
نهر سیحون: ر.ک ص۸۵/ س۱۳٫
عساکر روزافزون: لشکریانی که روز به روز زیادتر می‌گردند.
اردویه: ر.ک ص۷۳/ س۷٫
وصف کثرت و عدت لشکر سمرقند

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *