تونس، حزب، حقوق، عربی

دانلود پایان نامه
ارزشی خویش (کالاها و شرایط زندگی که سزاوار آنند) و قابلیتهای ارزشی ظاهری محیط (شرایط اجتماعی، سیاسی و فیزیکی موجود) تفاوت بسیاری را احساس میکردند. فعالیت احزاب سیاسی در این کشور یا وجود نداشته و یا ممنوع بوده است. حق رأی در این کشور تنها ظاهری و به روی کاغذ بوده است و دستگاههای مطبوعاتی تونس نیز تحت کنترل شدید دولت بودهاند (یوسفی، ۱۳۹۰: ۲۵). در واقع رژیم بن علی تلاش میکرد تا تنها احساس مشارکت را در جامعه به وجود آورد؛ بدون آنکه انتقال حقیقی قدرت به مردم مورد نظر باشد؛ زیرا «لیبرالسیون کنترل شده» که فقط زمینه را برای تشکیل نهادهای شبه دموکراسی فراهم میکند، «دموکراتیزاسیون» قلمداد نمیشود (دیلمصالحی، ۱۳۸۴:۱۵۸).
نـ) عدم پاسخگویی دولت به مطالبات معطوف به توسعه دموکراسی و تضعیف جامعۀ مدنی: گسترش طبقه متوسط جدید رژیمهای عربی را وادار به اتخاذ روش مسالمتآمیز در خصوص مسایلی چون آزادیهای سیاسی، حقوق بشر و دموکراسی کرد. در این مقطع، مطالبات عمومی مختلفی فراروی رژیمهای حاکم قرار داشت که در پاسخ به برخی از این مطالبات، نرمش و در برابر مطالبات سطح بالایی همچون توسعه جدی و صریح دموکراسی، هیچیک از رژیمهای عربی کاملاً پاسخ مثبت ندادند. در تونس نیز از زمان روی کار آمدن بن علی در سال ۱۹۸۸ هرچند نظام چند حزبی در این کشور به وجود آمده است اما حزب حاکم همچنان انحصار قدرت را دردست داشت. رژیم علاوه بر سرکوب قدرتمند و به حاشیه راندن پیروان حزب النهضه و سایر اسلامگرایان، موارد متعددی از نقض حقوق بشر نیز مرتکب شده بود و حتی فعالان مجمع تونسی حقوق بشر را با غیرقانونی خواندن عضویت هم زمان در این سازمان و یک حزب سیاسی محدود نمود که در نهایت به انحلال این مجمع انجامید. این انحلال خود نشانه پسرفتی جدی هم برای فرآیند دموکراتیزاسیون و هم برای رشد جامعه مدنی در تونس بود (ابراهیم، ۱۳۸۴).
و) فساد گسترده: بدون شک بارزترین ویژگی حکومت بن علی محسوب می شود. سفیر آمریکا در تونس در سال ۲۰۰۶ گزارش داد که بیش از نصف نخبگان تجاری تونس از طریق فرزندان، برادران و سایر بستگان بن علی با او در ارتباطند و از رانت این ارتباط بهره میگیرند؛ روابط فامیلی با خانواده بن علی و فساد گسترده در میان آن ها به گونهای بوده که از آن تحت عنوان نهاد فساد در هزار فامیل تونس نام برده شده است. بر اساس یکی از گزارش های سفارت آمریکا، نهاد فساد در تونس به صورت جغرافیایی میان خانوادههای بن علی و همسرش تقسیم شده بود. بر اساس این سند، خانواده بن علی به منطقه میانه ساحلی تونس دست انداخته بودند، اما خانواده طرابلسی، همسر بن علی، در کنارههای تونس بزرگ فعالیت می کردند (نیاکوئی، ۱۳۹۰: ۲۴۶).
ی) موج جدید مردم سالاری و گسترش آگاهیهای سیاسی و اجتماعی در عصر ارتباطات و جهانی شدن: موج جدید مردم سالاری که امروزه اقصی نقاط جهان را در نوردیده، منطقه خاورمیانه عربی را نیز در برگرفته است. مردم خاورمیانه نیز مانند مردم سایر نقاط جهان آرزو دارند تا سرنوشتشان را خود تعیین کنند، پای صندوق رأی بروند، حزب تشکیل دهند و مطبوعات آزاد داشته باشند. آموزش و تحصیلات، شهرنشینی و ارتباطات نقش مهمی در توسعه و تحکیم جامعه مدنی و همچنین برانگیختن تقاضاهای سیاسی و اجتماعی مردم بازی کردهاند (افضلی،۱۳۷۹). از سوی دیگر، شبکههای اجتماعی با ایجاد روابط افقی میان کاربرانی که در سایۀ استبداد حاکم بر تونس توان ابراز وجود در فضای سیاسی و اجتماعی واقعی را نداشتند، آن ها را قادر ساختند از راه این شبکههای اجتماعی به اظهار نظر پرداخته و جهانهایی را بسازند که علیرغم فقدان ابژههای واقعی، دارای آثار واقعی بودند و به گفته ارسکین، پس از پخش فیلم ها و عکسهای دلخراش خودسوزی آن جوان سبزی فروش در این شبکهها، مردمان همچون ذرات باروت به هم پیوستند و طومار دیکتاتوری بن علی را برچیدند (کیا و محمودی، ۱۳۹۰).

مطلب مرتبط :   مقاله الگوهای ارتباطی و مهارت حل مساله