بازتاب مفاهیم آیات قرآنی در مناجات نامه خواجه عبدالله انصاری- قسمت ۱۳

بازتاب مفاهیم آیات قرآنی در مناجات نامه خواجه عبدالله انصاری- قسمت ۱۳

« خداوند هرکس را جایی بداشته ، و هر یکی را به رنگی رشته، یکی را بالا می برد، و یکی را پایین می آورد!،یکی را در صدر قدرت عزّت داده، یکی را در صف نعل هابه ذلّت بداشته!یکی را بر بِساط لطف نشانده! و یکی را در زیر بساط قهر آورده است» (آموزگار ،۱۳۸۳ ، ج۴۸۶:۲).
********
۲۶-«ای کارنده پشیمانی دردلهای آشنایان، ای افکننده ی سوزدردل های تائبان، ای پذیرنده ی گناهکاران و معترفان، کس بازنیامد تا باز نیاوردی وکس راه نیافت تادست نگرفتی، دست گیرکه جز تو دستگیر نیست،دریاب که جز تو پناه نیست وسؤال ما را جز تو جواب نیست و درد مارا جز تو دارو نیست و غم ما را جز از تو راحت نیست» (انصاری ،۱۱:۱۳۸۶) .
********
اقتباس شده از آیات زیر به روش گزارشی و الهامی است:
۱- سوره ی مبارکه ی نوح: «فَقُلتُ استَغفِروا رَبَّکم اِنَّهُ کانَ غَفّاراً».
ترجمه:«گفتم ازخدا آمرزش خواهیدکه او آمرزشکار است».
۲-آیه ی شریفه ی۸۲ از سوری ی مبارکه ی طه: «وَ اِنّی لَغَفّارٌ لِمَن تابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ صالِحاً ثُمَّ هتَدی».
ترجمه:«من آمرزگارم کسی را که توبه کند و ایمان آورد وکار نیکو کند، آنگاه به راه راست رود».
۳-آیه ی شریفه ی۹ از سوره ی مبارکه ی نحل: « وَعَلَی اللهِ قَصدُ السَّبیلِ وَمِنهاجائِرٌ ولَوشاءَ لَهَدیکُم اَجمَعینَ».
ترجمه:«و برخداوند است راستی راه،واز جمله آن راه ها است که مردم در آن راه کج هستند! و اگر خدا بخواهد همه را راهنمایی و راه نمودی آشکار می کند».
۴-آیه ی شریفه ی۹سوره ی مبارکه ی انفال: «اِذتَستَغیثونَ رَبَّکُم فَاستَجابَ لَکُم…».
ترجمه:«هنگامیکه ازخداوند فریادرس می خواستید، پس اوخواسته ی شمارا اجابت کرد…».
********
۲۷-«الهی گواهی تو برخدایی،مارا نگاه دار ازجدایی» (همان: ۱۸).
*********
بهره گرفته از آیات زیر به روش الهامی است:
۱-بخشی ازآیه ی شریفه ی ۱۴ از سوره ی مبارکه ی طه : «اِنَّنی اَنَا اللهُ لا ِا لهَ اِلاّ اَنا فَاعبُدنِی…». ترجمه:« همانا من خدای یگانه ام،جز من خدایی نیست،پس مرا عبادت کن…» .
بخشی از آیه ی شریفه ی۳۰ ازسوره ی مبارکه ی قصص: «…اِنّی اَنا اللهُ رَبُّ العالَمینَ».
ترجمه:«… منم خدای یگانه و پروردگار جهانیان».
۲-بخشی از آیه ی شریفه ی۱۲ ازسوره ی مبارکه ی طه: «اِنّی انَا رَبُّکَ…».
ترجمه: « من خدای توام…».
۳- آیه ی شریفه ی ۹ ازسوره ی مبارکه ی نمل: «یا موسی اِنَّهُ انَا اللهُ العَزیزُ الحَکیمُ».
ترجمه:«فرمود:ای موسی ،آنچه هست آن منم، خدای توانا ودانا».
۴-بخشی ازآیه ی شریفه ی۱۷ ازسوره ی مبارکه ی حج: «… اِنَّ اللهَ یَفصِلُ بَینَهُم یَومَ القَیمَهِ اِنَّ الّلهَ علی کُلِّ شیئٍ شهیدٌ».
ترجمه:«… خداوند در روز قیامت کار آن ها را برگزار و حکم می کند،چون خدای تعالی بر هر چیزی دانا و گواه است» .
**********
۲۸ -«الهی، تو ما را ضعیف خواندی، از ضعیف چه آید جز از خطا، و ما را جاهل خواندی و از جاهل چه آید جز جفا و تو خداوندی کریم و لطیف، از کریم و لطیف چه سزد؟ جز ازکرم و وفا و بخشیدن عطا. سزای بنده آنست که چون لطف و رفق او، جلّ جلاله برخود شناخت، دامن از کونین در چیند، بساط هوس درنوردد، کمر عبودیت برمیان بندد و بر درگاه خدمت و حرمت لزوم گیرد، دیده از نظر اغیار بردوزد، خرمن اطماع خلق بسوزد، با دلی بی غبار و سینه ای بی بار، منتظر الطاف الهی بنشیند تا جلّ و جلاله به لطف خود کار روی می سازد، و دل وی در مهد می نوازد.« الله لطیف بعباده » خدای را جل جلاله هم لطفست و هم مهر. لطیف است بر بندگان، رفیقست و مهربان بر ایشان، لطف وی بود که تو را توفیق داد تا او پرستیدی، توفیق کرد، تا از او خواستی دل معدن نور کرد، تا نادیده دوست داشتی و نادریافته بشناختی لطف وی بود که از تو طاعات موقّت خواست و مثوبات مؤبد بداد» ( انصاری ،۴۵:۱۳۸۶).
***********
اقتباس شده از آیه ی شریفه ی ۱۹ از سوره ی مبارکه ی شوری به روش گزارشی:« اللهُ لطیفٌ بِعِبادِهِ یَرزُقُ مَن یَشاءُ وَ هُوَ القَویُّ العَزیزُ ».
ترجمه:«خداوند به بندگان خویش مهربان است و هرکس را که خواهد روزی می دهد و او نیرومند و بی همتاست».
تفسیر ادبی و عرفانی:
« خداوند به بندگان خود لطف دارد، رفیق و مهربان است، از لطف اوست که تو توفیق وپرورش یافتی،توفیق داد تا از خواستی، دل معدن نور کرد تا نادیده دوست داشتی و نادریافته بشناختی تا لطف وی بود که ازتو طاعتهای موقّت خواست و ثوابهای موبد بداد، لطف او بود که نعمت به قدر خود بداد وشکر از بنده به قدر بنده خواست، لطف اوبود که بنده را توفیق خدمت داد، آنگاه خود هم دست رحمت وستایش برسرنهاد، لطف او بود که بنده را به وقت گناه، نادان خواند تاعفو کند وبه وقت شهامت دانا خواند تا گواهی او را بپذیرد، به وقت تقصیر، ضعیف خواند تا تقصیر بنده را محو کند» ( آموزگار ،۱۳۸۳ج۳۸۳:۲) .
********
۲۹-«الهی، به عنایت ازلی تخم هدایت کاشتی وبه رسالت انبیاء آب دادی، به معونت وتوفیق پروردی، به نظر خود به بر آوردی، خداوندا ! سزد که اکنون سموم قهر از آن باز داری و کشته ی عنایت ازلی را به رعایت ابدی مدد کنی»( انصاری ،۱۶:۱۳۸۶).
********
بهره گرفته ازبخشی از آیه ی شریفه ی ۴۴ از سوری ی مبارکه ی انفال:«… لِیَقضِیَ اللهُ امرًا کانَ مَفعُولاً واِلیَ اللهِ تُرجِعُ الاُمورُ ».
ترجمه: «…تا آنچه خواست او است انجام گیرد و بازگشت همه ی کارها به سوی خداست ».
تفسیر ادبی و عرفانی:
« این کاری است که من در ازل خواستم .قضایی است که من کردم، حکمی است که من راندم، فرشتگان را می فرستادم
که سبب آرامش دل ها و بشارت مؤمنان باشند، امّا نصرت و پیروزی دادن کار الوهیّت ما و از خصایص ربوبیّت ماست. همچنین رسولان را از بهر دعوت فرستآدم و هدایت به عنایت ما است. کسب را بنده تقدیر کردم وسبب ساختم. امّا روزی دادن و رسانیدن بر ما است ! جفت دادن و تخم ریختن سبب کردم لکن وجود فرزند به قدرت ماست ! ». (آموزگار ،۱۳۸۳ج۳۸۲:۱) .
********
۳۰-«الهی، تو آنی که نور تجلّی بر دل های دوستان تابان کردی، چشمه های مهر در سرهای ایشان روان کردی، و آن دل ها را آینه ی خود و محلّ صفا کردی، تو در آن پیدا و به پیدایی خود در آن دو گیتی ناپیدا کردی، ای نور دیده ی آشنایان و سور دل دوستان و سرور جان نزدیکان، همه تو بودی و تویی، نه دوری، تا جویند، نه غایتی تا پرسند، نه تو را جز به تو یابند» (انصاری،۱۲:۱۳۸۶).
**********
بهره گرفته ازبخشی از آیه ی شریفه ی ۶۲ و۶۳ سوره ی مبارکه ی انفال به روش گزارشی و الهامی : «… هُوَ الَّذیِ اَیَّدَکَ بِنَصرِهِ و بِالمؤمنینَ(۶۲)وَاَلَّفَ بَینَ قُلوبِهِم لَو اَنفَقتَ ما فِی الاَرضِ جَمیعاً ماآلَّفتَ بینَ قُلوبِهِم لکِنَّ اللهَ اَلَّفَ بَینَهُم اِنَّهُ عَزیزٌ حَکیمٌ(۶۳)».
ترجمه:«… او است که تورابا یاری خود نیرو داد و به مؤمنان هم نیرو داد ودل های آنان را به هم نزدیک کرد(۶۲).خداوند دل های آن ها رابه هم نزدیک ساخت که اگر هر چه در زمین است خرج می کردی ،دل های آنان را به یکدیگر نزدیک نمی کردی ،لیکن خداوند میان آن ها الفت داد و بهم نزدیک کرد که او توانا و داناست».
تفسیر ادبی و عرفانی:
« خدا دل های رسولان را به رسالت الفت داد و دل های پیامبران را به نبوّت آرامش داد و دل های صدّیقان را به صدق و راستی نوازش کرد و دل های شهیدان را به مشاهدت و دل های صالحان را به خدمت و دل های همه ی مؤمنان را به هدایت الفت داد ! پس مرسلان را رحمت برای پیمبران، و پیمبران را رحمت برای صدّیقان و صدّیقان را رحمت برای شهیدان و شهیدان را رحمت برای صالحان و صالحان را رحمت برای همه ی مؤمنان و اینان را رحمت برای کافران قرار داد » (آموزگار ،۱۳۸۳ج۳۸۵:۱) .
**********
۳۱-«الهی، دلی دارم پر درد و جانی پرزحیر، عزیز دوگیتی، این بیچاره راچه تدبیر»(انصاری،۱۳۸۶: ۳۶ ).
***********
برگرفته از آیه ی شریفه ی ۱۴ از سوره ی مبارکه ی توبه به روش الهامی«… ویَشفِ صُدورَ قَومٍ مؤمنینَ ».
ترجمه:«…و دل های مؤمنان(دل خسته از ایشان را) شفا بخشد وآسانی دهد ».
تفسیر ادبی و عرفانی:

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *