اثربخشی برنامه راهبردی دانشگاه علوم پزشکی قزوین ۱۳۸۹ – ۱۳۸۶- قسمت ۴

اثربخشی برنامه راهبردی دانشگاه علوم پزشکی قزوین ۱۳۸۹ – ۱۳۸۶- قسمت ۴

مولفه های کلیدی برنامه ریزی راهبردی
رسالت یا بیانیه ماموریت[۳] :
بیانیه ماموریت یا رسالت سندی است که یک سازمان را از سایر سازمان های مشابه متمایز می نماید. ماموریت سازمان نشان دهنده طیف فعالیت، از نظر محصول و بازار می باشد.
دورنما یا چشم انداز[۴]:
تصویری از وضعیت آینده مطلوب سازمان را نشان می دهد و شامل ماموریت اصلی یا رسالت، اهداف، خط مشی یا سیاست ها ، فهرست ذینفعان و ارزش های حاکم بر سازمان می باشد.
ارزش ها[۵]:
محصول فرهنگ سازمانی و شامل گروهی از اصول و مشخصه های اعتقادی و رفتاری که فعالیت های سازمان بر اساس آن شکل می گیرند نظیرمسئولیت پذیری، خلاقیت و …
استراتژی ها[۶] :
استراتژی ها ابزاری هستند که سازمان می تواند به واسطه آن ها به اهداف بلند مدت خود دست یابد
(تامپسون، ۱۹۹۷،ص۷)
در خلق دورنما ۷ گام وجود دارد که عبارتند از

  • تهیه مقدمات سفر
  • کشف و یادگیری
  • پیدا کردن زمینه مشترک
  • گشوده شدن یک دورنما
  • خلق استراتژی ها
  • ظهور و توسعه سیستم ها
  • زندگی کردن و عجین شدن با دورنمای مطلوب

البته خلق دور نما خود با مشکلات و چالش هایی روبرو است که می توان به عوامل زیر اشاره نمود :

  • چگونه می توان از جنبه روانکاوی احسس و بینش افراد را در جهت خلق دورنما جلب نمود؟
  • چگونه می توان گذشته را محترم شمرد و در عین حال با آغوشی باز آینده را در برگرفت؟
  • تلاش برای برحورد خلاقانه با چالش ها و تنش ها به این نکته منتهی می شود که باید توانمندی هایی ایجاد شود تا ذی نفعان در فرایند خلق دورنما و برنامه ریزی مشارکت داشته باشند تا بدین شیوه ذینفعان سازمان آرزوها و آمال را به عنوان کل به هم پیوسته تلقی نموده و از محدود نگری خارج شوند.
  • چنانچه ذی نفعان در خلق دورنمای سازمان سازمان مشارک داشته باشند این مشارکت زمینه تعهد برای حرکت به سوی آن کمال مطلوب را در بین آن ها فراهم آورد (دیوید یسبت، ۱۹۹۶، ص۱
این مطلب را هم بخوانید :
جستجوی مقالات فارسی - طراحی نظام بودجه ریزی عملیاتی در واحدهای دانشگاهی- قسمت ۷

تجزیه و تحلیل راهبردی و طراحی راهبردها (SWOT)

راهبردها حرکت دهنده توانایی های سازمان و تعیین کننده راههای رسیدن از وضع موجود به وضـع مـطـلوب را بـیـان مـی کـنـنـد، راهـبردها در واقع چیستی ، چرایی و چگونگی اقدامات اسـاسـی سـازمـان را مشخص می سازند و بر فضای فکری ، کاری و فرآیندهای تصمیم ساز ی و تصمیم گیری آن احاطه کامل دارند.
در یـک نـگاه کلی باید گفت : راهبردها با توجه به رسالت ، چشم انداز، اهداف و سیاست های کلی سازمان (که قبلاً بررسی ، تدوین و تصویب شده و رسمیت یافته است ) و تحت تاءثیر نتایج حاصل از ماتریس (SPACE) که نمای کلی وضع موجود، وضع مطلوب و مـوقـعـیـت راهـبـردی سـازمـان را در دو مـحیط عملیاتی تعاملی (نزدیک ) و زمینه ای (دور) در شـرایـط حـال و آیـنـده مـشـخـص مـی سـازد و تـوجـه بـه مـسـائل راهـبـردی شناسایی شده (جدول شماره (۱) ) و راهبردهای عمومی شناسایی شده در ماتریس (SPACE) استخراج ، تدوین و پیشنهاد می شوند.
بـرای شـنـاسـایـی ، طراحی و پیشنهاد راهبردهای ممکن ، از ماتریس (SWOT) استفاده می شود (ماتریس شماره (۷) ).
بـا استفاده از ماتریس (SWOT)، چهار نوع یا چهار گروه از راهبردهای ممکن به دست می آید:

الف . راهبردهای قوت ـ فرصت (SO)

ایـن حـالت ، مـطـلوب تـرین و مناسب ترین حالت برای سازمان است و بدین معنی است که سـازمـان ضـمـن آنـکـه از تـوانـایـی هـا و نـقـاط قـوت در خـور و قابل اتکایی برخوردار است ، در محیط تعاملی و زمینه ای خود نیز با فرصت های مناسب و گـرانـبهایی مواجه است . بنابراین ، این دسته از راهبردها چگونگی به کارگیری توان موجود سازمان در جهت بهره برداری حداکثری از فرصت های مغتنم محیطی را بیان می دارد.

این مطلب را هم بخوانید :
جایگاه شرکت

ب . راهبردهای قوت ـ تهدید (ST)

در ایـن حـالت ، سـازمـان هـر چـنـد از قـوت هـا و تـوانـایـی هـای قـابـل اتـکـایی برخوردار است ولی ، در محیط تعاملی و زمینه های خود نیز با چالش ها و تهدیدهای متعدد و جدی روبرو می باشد. بنابراین ، این دسته از راهبردها چگونگی بهره گـیـری از حـداکـثـر تـوان مـوجـود بـرای مـقابله بهینه با فشارها، چالش ها و تهدیدهای محیطی را ترسیم می کند.

ج . راهبردهای ضعف ـ فرصت (WO)

در ایـن حـالت ، هر چند فرصت های متعدد و گرانبهایی برای سازمان در محیط فراهم است ولی ، از سـوی دیـگـر ضـعـف هـا و نـاتـوانـی هـا و آسـیـب پـذیـری هـای جـدی نـیـز آن در برگرفته است .
بنابراین ، با استفاده از راهبردهای (WO) باید نهایت تلاش خود را برای جبران ضعف ها و ناتوانی های خود با استفاده از فرصت های محیطی به کار بندد.

د. راهبردهای ضعف ـ تهدید (WT)

این حالت ، بدترین ، دشوارترین و مخاطره آمیزترین شرایط را برای فعالیت سازمان تـرسـیـم مـی کـنـد. زیـرا، عـلی رغـم آن کـه بـا ضـعـف هـا و نـاتـوانـی هـای مـتـعـدد و قابل توجهی مواجه است ، در محیطهای تعاملی یا زمینه ای خود نیز با فشارها، چالش ها و تهدیدهای گوناگونی باید مقابله نماید.

منبع فایل کامل این پایان نامه این سایت pipaf.ir است