مصاحبه شماره 3

مصاحبه با سهیل سلیمی
کارشناس و کارگردان سینما
1393.02.14

آنچه در ابتدا از مفهوم “آرایش رسانه‌ای”، به ذهن متبادر می‌شود بیشتر ناظر به وجه نظامی آن است. یعنی به‌گونه‌ای نیروهای رسانه‌ای، به‌عنوان گروهی که در مواجهه با دشمن و یا موضوع خاصی در حال عملیات هستند، خود را مستقر کنیم که بتوان بیشترین و بهترین نوع حمله را از آن‌ها مطالبه و دریافت نمود. برای این منظور باید یک چیدمان داشت که به آن آرایش و نتیجتاً هدف مورد نظر برسیم. (معنی آرایش رسانه‌ای -استقرار و چینش کارآمد نیروهای رسانه‌ای)
اما با مطالعه‌ی نگاه مقام معظم رهبری بیشتر به نگاهی تلطیف یافته و نرم از آرایش رسانه‌ای، در وجه فرهنگی آن برمی‌خوریم که وجوهی مثل قدرت انعطاف، توانایی و چالاکی، ناظر به همین امر است. (انعطاف، توانایی و چالاکی)
حتی در یک گروه سینمایی، وقتی شما افراد را می‌چینید، افرادی را باید به خاطر انعطاف خود، برخی به خاطر توانایی و بعضی را نیز به خاطر چالاکی‌شان در پست مورد نظر قرار دهید. ضمن اینکه بخش نظارتی به این سه گروه را نیز باید در نظر گرفت. (تأمین نظارت بر انعطاف، توانایی و چالاکی در آرایش رسانه‌ای)
اما اکنون در ساختار کلی سینمای ما چنین الگوی آرایش رسانه‌ای وجود ندارد، یعنی الگویی که تابع آن بتوان آرایش گرفت. چیزی شبیه استوری بورد که پیش از هر اتفاقی و هر عملی، بتوان یک‌بار همه‌چیز را مرور کرد و کل عملیات را دید. این نکته را در آرایش رسانه‌ای می‌توان مدنظر قرار داد. (نیاز به فرانما پیش از آرایش رسانه‌ای)
نکته دیگر آنکه باید انطباق با شرایط داشت. چراکه آرایش گرفتن و داشتن انعطاف‌پذیری در آرایش رسانه‌ای، تابعی از شرایط است و در نسبت با شرایط تنظیم می‌شود. در واقع شرایط است که به ما می‌گوید چگونه باید آرایش رسانه‌ای بگیریم. (انطباق با شرایط مختلف)
اینجا نیاز به یک الگویی است که آن الگو نیز باید دارای انعطاف باشد که بتواند نسبت به محتواهای متنوع و مختلف و شرایط متنوع، منعطف بوده و کارایی داشته باشد. (انعطاف الگوی آرایش رسانه‌ای)
اگر بخواهیم آرایش رسانه‌ای را در وجه تقابل آن یعنی “مواجهه با دشمن” در نظر بگیریم. آن‌ها در عرصه‌ی رسانه‌ای خود، آرایش مناسب خود را در مواجهه و مقابله با ایران طراحی نموده‌اند و در حال انجام آن هستند. (آرایش در مواجهه با دشمن)
مثلاً در فیلم 300 به‌جای آنکه ما به دنبال جوابیه و مواجهه مستقیم با فیلم 300 باشیم، می‌بایست در مقابل نقطه‌ضعف‌های آن واکنش نشان دهیم. مثلاً آن‌ها در این فیلم ثابت می‌کند که تمدنی وحشی است. ما نیز باید به همین بپردازیم. . یکی از بهترین وجوه یک مبارز در این است که نقطه‌ی ضعف حریف، و نقطه‌ی قوت خود را درک نماید (شناخت نقاط قوت خود و ضعف رسانه‌ای دشمن)
و قوی‌ترین ضربه خود را به ضعیف‌ترین جای حریف خود وارد نماید. یعنی با شناسایی نقاط ضعف دشمن، قویی‌ترین ضربه خود را به ضعیف‌ترین نقطه‌ی دشمن وارد نماییم. (قویی‌ترین ضربه به ضعیف‌ترین نقطه‌ی دشمن)
در اینجا از تکنیک شرمنده سازی استفاده نمود، (شرمنده سازی دشمن در رسانه‌ها)
ضمن آنکه بتواند استمرار حمله و ضربات خود را به آن نقطه‌ضعف، حفظ نماید. (استمرار حمله به نقطه‌ضعف دشمن)
ما باید پیش از داشتن آرایش رسانه‌ای، دکترین رسانه‌ای داشته باشیم تا بتوانیم در آن محیط و در سایه آن دکترین، آرایش رسانه‌ای بگیریم. (دکترین رسانه‌ای- پیش از آرایش رسانه‌ای)
وقتی بخواهیم که انعطاف داشته باشیم، لزوماً می‌بایست همه‌جانبه‌نگری هم داشته باشیم. بنابراین، داشتن همه‌جانبه نگری، نیز از لوازم آرایش رسانه‌ای است. در مقابل دشمن، همه‌جانبه نگر بوده و خود را از زاویه دشمن نیز بتوانیم ببینیم، ضمن اینکه خودمان را از زاویه خودمان هم ببینیم. (همه‌جانبه نگری الزام انعطاف در آرایش رسانه‌ای)
این انعطاف و انطباق با شرایط جدید و سپس پاسخ مناسب، نباید طولانی باشد و رسانه می‌بایست در آرایش رسانه‌ای خود، چالاکی لازم را به خرج دهد. (سرعت و چالاکی در انطباق با شرایط جدید)
یکی از نکاتی که موضوعیت دارد این است که با برتافتن کلان نگری، (مثلاً در فیلم‌های ضد ایرانی که توسط رسانه‌های دشمن، تولید و سپس پخش می‌گردد)، باید هدف دشمن مثل ایران هراسی، منفورسازی ایران و … را ابتدا تبیین نموده و طرح جامعی را از این اهداف تهیه و سپس به این استراتژی‌های دشمن، حمله ننماییم. نه آنکه صرفاً به مصادیق و فیلم‌های آنان حمله کنیم. (کلان نگری در آرایش رسانه‌ای) (تبیین اهداف دشمن) (حمله به استراتژی‌های دشمن)
نکته دیگر در چینش آرایش رسانه‌ای این است که، آمریکا سه طیف رسانه‌ای دارد. طیف اول، رسانه‌هایی هستند که محدودیت کامل دارند، مسائل اخلاقی عمومی را رعایت می‌کنند؛ تابع سیاست‌های دولت هستند و… . دسته دوم رسانه‌های نیمه‌خصوصی که برخی میانه هستند. طیف آخر برای همه‌ی حرف‌ها و سلیقه‌های سیاسی حرف می‌زنند و هیچ قید اخلاقی را نیز بر‌نمی‌تابند. لذا طیف‌بندی رسانه‌ای صورت گرفته است. (طیف‌بندی رسانه در نسبت با محتوا)
البته هنگامی‌که سریال‌های استراتژیک، که دیدن آن برای تقویت منافع ملی برای عموم جامعه ضرورت دارد، همه‌ی شبکه‌ها تابع شبکه‌ای هستند که آن سریال استراتژیک را پخش می‌کنند و برنامه‌های خود را به نفع آن شبکه رقیق می‌نمایند و نسبت به آن تمکین می‌نمایند. این بخشی از همان انعطاف است و برنامه‌ریزی پخش مناسب. (برنامه‌ریزی مناسب پخش)
چنین محصولی به این خاطر است که هم کلان نگری و همه‌جانبه نگری وجود داشته است و با در نظر گرفتن نیازهای روز جامعه، آرایش رسانه‌ای مناسب، در نسبت با آن نیازها صورت گرفته است. به این صورت مطالب خاص نیازهای جامعه برای حفظ بقای تمدن تولید و سپس پخش می‌گردد. (کلان نگری و همه‌جانبه نگری و نیازسنجی جامعه برای تولید)
نکته دیگر اینکه باید رسانه‌های ما بتوانند اقتصاد خود را تأمین نمایند و روی دوش خود باشند. (استقلال اقتصادی رسانه‌ها)
در آرایش رسانه‌ای نیز باید به‌گونه‌ای رفتار نمود که مزیت رقابتی باید داشته باشد. یعنی در طیف‌های مختلف رسانه‌ای باید به‌گونه‌ای تعریف شود که هر شبکه از مزیت رقابتی منحصربه‌فرد خود برای جلب مخاطب، بهره‌مند باشد و در رقابت با سایر شبکه‌ها، از جذب مخاطب درنماند. (برتافتن مزیت رقابتی در طیف‌بندی رسانه)
نکته اینکه ما باید مخاطب‌شناسی‌مان را در مقابل طیف‌های رسانه‌ای داشته باشیم. به این معنی که طیف‌های رسانه‌ای ما، ناظر بر طیف‌های مخاطب باشد. ضمن اینکه این طیف‌های رسانه‌ای، روایت ما را در جامعه بازگو کرده و مأموریت رسانه‌های ما را که هدایت فکر و فرهنگ جامعه است، دنبال می‌کنند. (مخاطب شناسی و طیف‌بندی بر اساس مخاطب)
همچنین ناظر بر عملیات‌های رسانه‌ای دشمن نیز هستند و جامعه را از هجمه رسانه‌ای دشمن، مصون می‌نمایند. (مصونیت بخشی جامعه از عملیات‌های رسانه‌ای دشمن)
و با داشتن انعطاف لازم، مدام در حال بررسی آرایش رسانه‌ای دشمن هستیم و آرایش رسانه‌ای خود را در نسبت با آن به‌روزرسانی می‌نماییم. (به‌روزرسانی آرایش رسانه‌ای)

مطلب مرتبط :   والدین، کودک، کودکان، اعتیاد

مصاحبه شماره 4
مصاحبه با دکتر مجید شاه‌حسینی
مدرس و منتقد سینما و رسانه
21/02/93

برای سایت‌های اینترنتی تحت وب، پلتفرم‌هایی وجود دارد که با استفاده از آن‌ها آرایش می‌گیرد. یعنی حتی برای شبکه‌های تحت وب، نیاز به آرایش رسانه‌ای وجود دارد. از شبکه‌های پربیننده تا کم بیننده، یک آرایش یعنی یک هنجار و هارمونی و جایگاهی دارند. در کنار هم قرار گرفتن برنامه‌ها مثل یک ارکستر سمفونی که سازهایش هرکدام در جای مناسب و درست خود می‌نوازد، و اگر یک ساز کوک نباشد، یا ناهماهنگ با بقیه باشد کل ارکستر را به هم می‌ریزد، رسانه نیز واجد چنین آرایشی است. (آرایش رسانه‌ای- معنای آرایش)
اما اصول و صفات این آرایش که رسانه عظیمی مثل صداوسیما بخواهد لحاظ بشود چیست؟
اصل اول، سینرژیسم یا هم‌افزایی است. گاهی مفاهیم با یکدیگر هم‌ستیزند و باعث درگیری. میان یکدیگر می‌شوند. گاهی نیز در کنار همدیگر نوتر و خنثی هستند. هنگامی‌که کنار هم هستند اختلال ایجاد نمی‌کنند اما مؤید یکدیگر هم نیستند. گاهی نیز دو عنصر AوB کنار هم قرار می‌گیرند که از ترکیب آن دو مفهومی جدید تولید می‌شود که دستاورد رسانه‌ای که ارائه می‌دهد از لحاظ توان، تأثیرگذاری، ارتفاع و گستره مخاطب، نه با A حاصل می‌شد و نه به‌تنهایی با B و نه با 2A و نه با 2B . بلکه فرایند لگاریتمی است. این همان اصل سینرژیسم است که در رسانه، علم‌الاجتماع، روانشناسی و هم در پزشکی و … تعریف دارد. اولین اصل در آرایش رسانه‌ای کارآمد، سینرژیسم است. (اصول آرایش رسانه‌ای- اصل اول هم‌افزایی)
عناصر در کنار هم باید اثرات همدیگر را تشدید نمایند و مانند یک پیکر واحد عمل نمایند. سینرژی تنها یک پدیده کمی نیست، بلکه به‌صورت کیفی نیز می‌باشد. (اصول آرایش رسانه‌ای- اصل اول هم‌افزایی- کیفیت و کمیت باهم)
اصل دوم، داشتن محتوای فاخر و کارآمد در اجزا است. مثل