ﻣﯽ، ﮐﻪ، ﺧﺎﻧﻮاده، اﺳﺖ

د در ﻓﺎﺋﻖ آﻣﺪن ﺑﺮ ﻧﯿﺮوﻫﺎی ﻣﺤﯿﻄﯽ اﺳﺖ ﺑﻪ زﺑﺎن ﻫﺴﺘﯽ ﮔﺮاﻫﺎ ›› ﻣﺎ اﻧﺘﺨﺎب ﻫﺎی ﺧﻮد ﻫﺴﺘﯿﻢ ›› . ‹‹ وﺟﻮد ﻣﺎ و ﻣﻌﻨﯽ آن ﺗﻤﺎﻣﺎ در دﺳﺖ ﺧﻮد ﻣﺎﺳﺖ – ﺑﻪ اﯾﻦ ﺧﺎﻃﺮ ﺗﻨﻬﺎ ﺧﻮد ﻣﺎ درﺑﺎره ﻧﮕﺮﺷﻬﺎ و رﻓﺘﺎرﻫﺎﯾﻤﺎن ﺗﺼﻤﯿﻢ ﻣﯽ ﮔﯿﺮﯾﻢ ‹‹ آﺑﺮاﻫﺎم ﻣﺎزﻟﻮ رﻫﺒﺮ ﺗﻼش در ﺟﻬﺖ ﯾﮑﭙﺎرﭼﻪ ﺳﺎﺧﺘﻦ ﻓﻠﺴﻔﻪ اﻧﺴﺎﻧﮕﺮاﺋﯽ ﺑﺎ روﯾﮑﺮد ﻋﻠﻤﯽ ﺳﻨﺘﯽ ﺑﻮد . اﺑﺰار او ﺑﺮای ﺗﺤﻘﻖ ﺑﺨﺸﯿﺪن ﺑﻪ اﯾﻦ اﻣﺮ ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻣﺮاﺗﺐ5 ﻧﯿﺎزﻫﺎ ﺑﻮد .

ﻣﺎزﻟﻮ ﻓﺮض ﻣﯽ ﻧﻤﻮد ﮐﻪ ﻧﯿﺎزﻫﺎ رﻓﺘﺎر را ﺟﻬﺖ ﻣﯽ دﻫﻨﺪ ﻣﺎزﻟﻮ روان رﻧﺠﻮران را اﻓﺮادی ﺑﻪ ﺷﻤﺎر ﻣﯽ آورد ﮐﻪ ﺧﻮدﺷﺎن ﯾﺎ دﯾﮕﺮان آﻧﻬﺎ را از ﺗﺎﻣﯿﻦ ﻧﯿﺮوﻫﺎی اﺳﺎﺳﯽ ﺑﺎز داﺷﺘﻪ اﻧﺪ ، ﻫﻢ ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ از ﺧﻮد ﺷﮑﻮﻓﺎﺋﯽ ﻧﯿﺰ ﺑﺎز ﻣﺎﻧﺪه اﻧﺪ. ﮐﺎرل راﺟﺮز ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﺎزﻟﻮ ﯾﮑﯽ از رﻫﺒﺮان رواﻧﺸﻨﺎﺳﯽ اﻧﺴﺎﻧﮕﺮاﺋﯽ اﺳﺖ ﻫﺴﺘﻪ ﻣﺮﮐﺰی دﯾﺪﮔﺎﻫﺶ در ﻣﻮرد ﺷﺨﺼﯿﺖ ﺧﻮد اﻧﮕﺎره ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ. راﺟﺮز ﺗﻮاﻧﺎﯾﯽ در رﺳﯿﺪن ﺑﻪ ﺧﻮدﺷﺘﺎﺳﯽ و ﺧﻮد ﺷﮑﻮﻓﺎﺋﯽ را ﺑﻪ اﺣﺘﺮام ﺑﻪ ﺧﻮد و ادراک ﭘﺬﯾﺮش از ﺳﻮی دﯾﮕﺮان ﭘﯿﻮﻧﺪ ﻣﯽ دﻫﺪ. راﺟﺮز ﮐﺴﺎﻧﯽ را ﺳﺎﻟﻢ ﻣﯽ داﻧﺪ ﮐﻪ ا زﻧﻘﺶ ﻫﺎی ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑﺮ اﻧﺘﻈﺎرات دﯾﮕﺮان – ﺗﻈﺎﻫﺮ ﺑﻪ آﻧﭽﻪ ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ – دور ﺷﻮﻧﺪ و در ﻋﻮض ﺑﻪ ﺧﻮدﺷﺎن اﺗﮑﺎ ﮐﻨﻨﺪ و ﺧﻮدﻫﺎی دروﻏﯿﻦ را ﮐﻪ ﺧﻠﻖ ﮐﺮده اﻧﺪ ﮐﻨﺎر ﺑﮕﺬارﻧﺪ از ﻃﺮف دﯾﮕﺮ روان رﻧﺠﻮران و روان ﭘﺮﯾﺸﻬﺎ ﺧﻮد ﭘﻨﺪاره ﻫﺎﯾﯽ دارﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ = ﺗﻨﺎﺳﺐ ﻧﺪارد .

آﻧﻬﺎ از ﭘﺬﯾﺮش واﻗﻌﯿﺖ ﺗﺠﺎرﺑﺸﺎن وﺣﺸﺖ دارﻧﺪ ﺑﻪ ﻃﻮری ﮐﻪ ﻫﻢ ﺑﺮای ﺣﻔﻆ ﺧﻮد و ﻫﻢ ﺑﺮای ﮐﺴﺐ ﺗﺎﯾﯿﺪ دﯾﮕﺮان آﻧﻬﺎ را ﺗﺤﺮﯾﻒ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ .

ﻫﺴﺘﯽ ﮔﺮاﻫﺎ ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ ﻣﺮدم آزادﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﯿﻦ اﻋﻤﺎل رﻗﯿﺐ ﺑﻪ اﻧﺘﺨﺎب ﺑﭙﺮدازﻧﺪ ﺷﺨﺼﯽ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ ﻫﻢ ›› ﺑﺨﺮداﻧﻪ ‹‹ و ﻫﻢ ›› ﻧﺎﺑﺨﺮداﻧﻪ ‹‹ ﺑﻪ ﻋﻤﻞ ﺑﭙﺮدازد . ﻋﻤﻞ ﮐﺮدن ﺑﺨﺮداﻧﻪ ﯾﻌﻨﯽ اﻧﺘﺨﺎب آزاداﻧﻪ ﻫﺪﻓﻬﺎی ﺧﻮد .ﻋﻤﻞ ﻧﺎﺑﺨﺮداﻧﻪ ﯾﻌﻨﯽ ﺑﻪ دﯾﮕﺮان اﺟﺎزه دﻫﯿﻢ اﻫﺪاف ﺧﻮد را ﺗﺤﻤﯿﻞ ﮐﻨﻨﺪ روﻟﻮﻣﯽ6 ﮐﻪ در ﻣﺎﻧﮕﺮ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ﻫﺴﺘﯽ ﮔﺮاﺳﺖ . ﻣﻌﺘﻘﺪ اﺳﺖ اﺿﻄﺮاب وﻗﺘﯽ اﯾﺠﺎد ﻣﯽ ﺷﻮد

1 -Humananisms 2 -Existentialism 3 -Self – actualization 4 -Self – determination 5 -Hierachy of needs 6 -Rollomay

66

ﮐﻪ ﺷﺨﺺ ﺑﺎ اﻧﺘﺨﺎب ﯾﺎ ﺳﻮال اﺳﺎﺳﯽ رو ﺑﻪ رو ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻧﻈﺮ روﻟﻮﻣﯽ وﻇﯿﻔﻪ اول درﻣﺎﻧﮕﺮ ﮐﻤﮏ ﺑﻪ اﻓﺮاد ﺗﻬﯽ و ﺗﻨﻬﺎﺳﺖ ﺗﺎ ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ ﺗﺠﺎرﺑﺸﺎن را ﮔﺴﺘﺮش ﺑﺨﺸﯿﺪه و ﺑﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪی ﺧﻮﯾﺶ را ﺗﺤﻘﻖ ﺑﺨﺸﻨﺪ ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ﮐﻤﮏ ﺷﻮد ﺗﺎ دﺳﺖ ﺑﻪ اﻧﺘﺨﺎﺑﻬﺎی ﺳﺎزﻧﺪه ﺑﺰﻧﻨﺪ ( ﺳﺎراﺳﻮن 1987 ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻧﺠﺎرﯾﺎن . (1381

– 3 – 6 دﯾﺪﮔﺎه اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ 1

اﮐﺜﺮ ﻣﺮدم ﺑﯿﻤﺎری رواﻧﯽ را ﻣﺴﺎﻟﻪ ﺑﻬﺪاﺷﺘﯽ ﺷﺨﺼﯽ ﯾﺎ ﻧﻘﺼﯽ در ﻣﻨﺶ ﺷﺨﺺ ﻣﯽ ﭘﻨﺪارﻧﺪ ﺑﺮ ﻋﮑﺲ از دﯾﺪﮔﺎه اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ رﻓﺘﺎر ﻏﯿﺮ اﻧﻄﺒﺎﻗﯽ از ﻧﺎﺗﻮاﻧﯽ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻓﺸﺎر رواﻧﯽ ﻧﺎﺷﯽ ﻣﯽ ﺷﻮد در اﯾﻦ دﯾﺪﮔﺎه رﻓﺘﺎر ﻏﯿﺮ اﻧﻄﺒﺎﻗﯽ ﺑﻪ ﻣﺜﺎﺑﻪ ﺑﯿﻤﺎری ﯾﺎ ﻣﺸﮑﻠﯽ ﮐﻪ ﻓﻘﻂ در ﻓﺮد وﺟﻮد دارد اﻧﮕﺎﺷﺘﻪ ﻧﻤﯽ ﺷﻮﻧﺪ ﺑﻠﮑﻪ اﯾﻦ دﯾﺪﮔﺎه اﯾﻨﮕﻮﻧﻪ رﻓﺘﺎرﻫﺎ را ﺣﺪاﻗﻞ ﺗﺎ ﺣﺪی ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﻘﺼﯽ در ﻧﻈﺎم ﺣﻤﺎﯾﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻓﺮد ﻣﯽ ﺑﯿﻨﺪ اﯾﻦ ﻧﻈﺎم ﺷﺎﻣﻞ ﻫﻤﺴﺮ ، واﻟﺪﯾﻦ ، ﺧﻮاﻫﺮان و ﺑﺮادران ، واﺑﺴﺘﮕﺎن دوﺳﺘﺎن ، ﻣﻌﻠﻤﺎن، ﻫﻤﮑﺎران ، ﻋﻠﻤﺎی دﯾﻨﯽ و دﯾﮕﺮان ﻫﻤﯿﻦ ﻃﻮر ﺳﺎزﻣﺎﻧﻬﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ و ﻧﻬﺎدﻫﺎی دوﻟﺘﯽ اﺳﺖ .

رواﻧﺸﻨﺎﺳﺎن اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻣﻨﮑﺮ ﻧﻘﺶ ﭘﯿﺸﯿﻨﻪ زﻧﺪﮔﯽ ﯾﺎ ﺳﺎﺧﺖ ژﻧﺘﯿﮑﯽ در اﯾﺠﺎد رﻓﺘﺎر ﻏﯿﺮ اﻧﻄﺒﺎﻗﯽ ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﻣﯽ ﮔﻮﯾﻨﺪ اﯾﻦ ﻋﻮاﻣﻞ ﻟﺰوﻣﺎ ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﯾﯽ ﭼﻨﯿﻦ رﻓﺘﺎری اﯾﺠﺎد ﻧﻤﯽ ﮐﻨﻨﺪ ﻣﺜﻼ ﺑﯿﻤﺎر اﺳﮑﯿﺰوﻓﺮﻧﯿﺎﯾﯽ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ دﻻﯾﻞ زﯾﺎدی دﭼﺎر ﺗﻮﻫﻢ ﺷﻮد : ﻋﻮاﻣﻞ ﺑﯿﻮ ﺷﯿﻤﯿﺎﺋﯽ ﺗﺠﺎرب اوﻟﯿﻪ آﺳﯿﺐ زا ﯾﺎ رواﺑﻂ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻧﺎ ﻣﻌﻤﻮل از زﻣﺮه اﯾﻦ دﻻﯾﻞ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺑﺎ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﭼﯿﺰﻫﺎﯾﯽ ﻣﺜﻞ روﯾﺪادی ﮐﻪ ﺑﺴﯿﺎر ﺗﻨﺶ زا اﺳﺖ ﯾﺎ از ﻫﻢ ﭘﺎﺷﯿﺪن ﻧﻈﺎم ﺣﻤﺎﯾﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻫﻢ ﺑﻪ ﻫﻤﺎن اﻧﺪازه ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ در اﯾﺠﺎد رﻓﺘﺎر اﺳﮑﯿﺰوﻓﺮﻧﯿﺎﯾﯽ ﻧﻘﺶ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ .

مطلب مرتبط :   فقه، حقوقی، حقوق، عقل

رواﻧﺸﻨﺎﺳﺎن اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻣﺤﯿﻂ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ و ﻋﻮاﻣﻞ واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ آن را ﻣﺜﻞ وﺿﻌﯿﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ – اﻗﺘﺼﺎدی ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻗﺮار ﻣﯽ دﻫﻨﺪ وﻗﺘﯽ ﻣﺤﻞ زﻧﺪﮔﯽ اﻓﺮادی ﮐﻪ ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ رواﻧﺸﻨﺎﺧﺘﯽ آﺳﯿﺐ دﯾﺪﮔﯽ دارﻧﺪ روی ﻧﻘﺸﻪ ﭘﯿﺎده ﺷﻮد ﻣﯽ ﺗﻮان ﻧﺸﺎن داد ﮐﻪ ﻓﺮاواﻧﯽ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﺸﮑﻼﺗﯽ در ﻧﻮاﺣﯽ ﺧﺎﺻﯽ ﺑﯿﺸﺘﺮ از دﯾﮕﺮ ﻧﻮاﺣﯽ اﺳﺖ رواﻧﺸﻨﺎﺳﯽ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﺮ اﯾﻦ ﻋﻘﯿﺪه اﺳﺖ ﮐﻪ اﺛﺮات در ﻫﻢ رﯾﺨﺘﮕﯽ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ( ﻣﺜﻞ ﻣﺤﻠﻪ ﻫﺎی ﺟﻨﻮب ﺷﻬﺮی ﻣﺪارس ﺿﻌﯿﻒ) و ﻣﯿﺰان ﺑﺎﻻی ﺑﯿﮑﺎری ﻋﻠﺖ ﻋﻤﺪه ﺑﺴﯿﺎری از ﻣﺸﮑﻼت ﺷﺨﺼﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺑﻪ اﯾﻦ دﻟﯿﻞ دﺳﺖ اﻧﺪرﮐﺎران ﺑﻬﺪاﺷﺖ رواﻧﯽ ﮐﻪ ﺟﻬﺖ ﮔﯿﺮی اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ دارﻧﺪ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻣﯽ ﮐﻮﺷﻨﺪ ﺗﺎ ﺟﺎﻣﻌﻪ را از راه ﺗﺮﻏﯿﺐ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪﮔﺎن ﺑﺮای وﺿﻊ ﻗﺎﻧﻮن و ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ در اﻣﻮر اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺗﻐﯿﯿﺮ دﻫﻨﺪ (ﺳﺎراﺳﻮن 1987 ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻧﺠﺎرﯾﺎن .( 1381

۴ – ﻧﻈﺮﯾﮫ ھﺎی راﺟﻊ ﺑﮫ ﻧﻘﺶ ﺧﺎﻧﻮاده

ﺗﻤﺎم ﻧﮕﺮﺷﻬﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﻣﺤﯿﻂ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ را در اﺧﺘﻼﻟﻬﺎی رﻓﺘﺎری ﻣﻮﺛﺮ ﻣﯽ داﻧﻨﺪ ﺑﺮ اﻫﻤﯿﺖ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﺧﺎﻧﻮاده اذﻋﺎن دارﻧﺪ از دﯾﺪﮔﺎه ﺧﺎﻧﻮاده درﻣﺎﻧﮕﺮان رﻓﺘﺎر ﮐﻮدک را ﻧﻤﯽ ﺗﻮان ﺻﺮﻓﺎ ﺑﻪ ﻣﺴﺎﺋﻞ زﯾﺴﺘﯽ ﯾﺎ واﮐﻨﺸﯽ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻋﻮاﻣﻞ ﺧﺎرﺟﯽ ﻧﺴﺒﺖ داد ﺑﻠﮑﻪ ﮐﻮدک درﮔﯿﺮ ﯾﮏ راﺑﻄﻪ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ﺑﺎ ﺳﺎزﻣﺎن ﺧﺎﻧﻮاده اﺳﺖ و اﯾﻦ ﺗﺎﺛﯿﺮات ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ﻧﻈﺎم ﺧﺎﻧﻮاده اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺸﮑﻞ ﺳﺎز اﺳﺖ و ﻋﻮارض رﻓﺘﺎری را در ﮐﻮدک ﺗﺪاوم ﻣﯽ ﺑﺨﺸﺪ ( ﻣﯿﻨﻮﭼﯿﻦ 2 ، 1974 ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺛﻨﺎﯾﯽ ).

-Community perspective
-Minuchin, s.

1

2

67

از ﻧﻈﺮ ﺧﺎﻧﻮاده درﻣﺎﻧﮕﺮ رﻓﺘﺎر ﻧﺎﺑﻬﻨﺠﺎر ﮐﻮدک ، ﻣﻌﻠﻮل رﻓﺘﺎر ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ و ﭘﯿﭽﯿﺪه اﻋﻀﺎی ﺧﺎﻧﻮاده ﺑﺎ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ در ﺻﺤﻨﻪ ﺧﺎﻧﻮاده اﺳﺖ ﻟﺬا اﺧﺘﻼﻻت رﻓﺘﺎری در ﺧﺎﻧﻮاده درﻣﺎﻧﯽ ﻣﻌﻨﺎی دﯾﮕﺮی دارد ﻓﺮدی ﮐﻪ ﺳﯿﺴﺘﻢ ﺧﺎﻧﻮاده او را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻓﺮد ﻧﺎﺑﻬﻨﺠﺎر ﻣﻌﺮﻓﯽ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ ﻓﻘﻂ ›› ﺑﯿﻤﺎر ﻣﻌﻠﻮم 1‹‹ اﺳﺖ ﻟﺬا در اﯾﻦ دﯾﺪﮔﺎه ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﻪ ﺳﯿﺴﺘﻢ ﺧﺎﻧﻮاده و ﺷﯿﻮه ﻫﺎی ارﺗﺒﺎط اﻋﻀﺎﺗﻮﺟﻪ ﻣﯽ ﺷﻮد ﻧﻪ ﺑﻪ رﻓﺘﺎر ﮐﻮدک ﻧﺎﺑﻬﻨﺠﺎر (ﺛﻨﺎﯾﯽ .( 1380

ﻧﻈﺮﯾﻪ ﻫﺎی ﺧﺎﻧﻮاده ﻃﺮﻗﯽ ﺑﻪ ﺳﻮی ﺗﺒﯿﯿﻦ و ﻓﺮﺿﯿﻪ ﭘﺮدازی ﻓﺮآﯾﻨﺪ ﻣﻮﺟﻮد در درون ﺧﺎﻧﻮاده ﮐﻪ ﻧﻬﺎﯾﺘﺎ ا ز اﻋﻀﺎ و ﻣﺨﺼﻮﺻﺎ ﯾﮑﯽ از ﮐﻮدﮐﺎن ﺑﯿﻤﺎر ﺗﺸﺨﯿﺺ داده ﺷﻮﻧﺪ ﻓﯿﻠﯿﭗ ﮔﺮاﻫﺎم اﯾﻦ دﺳﺘﻪ از ﻧﻈﺮﯾﻪ ﻫﺎ را اﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﻌﺮﻓﯽ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ :
– 4- 1 ﻧﻈﺮﯾﻪ ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎ: 2 ﺑﺮ اﯾﻦ اﺳﺎس ﻧﻈﺎم ﺧﺎﻧﻮاده ﻋﺒﺎرت از ﯾﮏ واﺣﺪ ﻋﻤﻠﮑﺮدی اﺳﺖ ﮐﻪ ﻃﺒﻖ ﻗﻮاﻧﯿﻦ ﺧﺎص و ﺧﺼﺎﯾﺺ وﯾﮋه ﺧﻮد ﻋﻤﻞ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ. ﭼﻨﯿﻦ ﻣﻔﻬﻮﻣﯽ ﺗﻨﻬﺎ در ﻣﻮرد ﻧﻈﺎﻣﻬﺎ ﯾﺎ ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﺧﺎﻧﻮاده ﻣﺼﺪاق ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ و در ﺗﻮﺿﯿﺢ ﻋﻤﻠﮑﺮد ﯾﮏ ﻓﺮد ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﯾﯽ واﺟﺪ ﮐﺎراﯾﯽ ﻧﯿﺴﺖ . ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ از ﻧﻈﺮﯾﻪ ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎ ﺳﻮد ﺟﺴﺘﻪ اﻧﺪ ﻣﺨﺼﻮﺻﺎ از داﻧﺶ ﺳﯿﺒﺮﺗﺘﯿﮏ 3 ﻣﻔﺎﻫﯿﻤﯽ را ﺑﻪ ﻋﺎرﯾﺖ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﻧﺪ و ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از آن ﭼﮕﻮﻧﮕﯽ ﺗﻨﻈﯿﻢ ﻋﻤﻠﮑﺮد ﺧﺎﻧﻮاده راﺗﺸﺮﯾﺢ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ ﻫﺮ ﮔﻮﻧﻪ ﺗﻐﯿﯿﺮ در اﻟﮕﻮی ارﺗﺒﺎﻃﯽ دو ﻧﻔﺮ از اﻋﻀﺎی ﺧﺎﻧﻮاده ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺗﻐﯿﯿﺮاﺗﯽ در ﺑﻘﯿﻪ ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﻣﻮﺟﻮد در ﺧﺎﻧﻮاده ﻣﯽ ﺷﻮد ﺗﺎ اﯾﻦ ﮐﻪ ﺧﺎﻧﻮاده ﺳﺮاﻧﺠﺎم ﺑﻪ ﺗﻌﺎدل ﻣﻮﺟﻮد دﺳﺖ ﯾﺎﺑﺪ ﺑﺮﺧﯽ از ﻧﻈﺎم ﻫﺎی ﺧﺎﻧﻮادﮔﯽ از ﻧﻈﺮ ﻋﻤﻠﮑﺮد دﭼﺎر اﺧﺘﻼل ﻫﺴﺘﻨﺪ و اﯾﻦ اﻣﺮ ﻣﺨﺼﻮﺻﺎ در ﻣﻮاردی ﺑﻪ ﭼﺸﻢ ﻣﯽ ﺧﻮرد ﮐﻪ اﻟﮕﻮﻫﺎی ارﺗﺒﺎﻃﯽ ﺧﺸﮏ و اﻧﻌﻄﺎف ﻧﺎﭘﺬﯾﺮﻧﺪ و ﺑﻪ ﻧﯿﺎزﻫﺎی داﺋﻢ اﻟﺘﻐﯿﯿﺮ ﮐﻮدﮐﺎن واﮐﻨﺶ ﻧﺸﺎن ﻧﺪﻫﺪ .

مطلب مرتبط :   اسکیزوفرنی، بیماران، پیشانی، مغز

4- 2 ﻧﻈﺮﯾﻪ ارﺗﺒﺎﻃﺎت:4 ﺧﺎﻧﻮاده در ﺻﻮرﺗﯽ ﻋﻤﻠﮑﺮد ﻣﻄﻠﻮب و ﺑﻬﻨﺠﺎر ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ ﮐﻪ ﭘﯿﺎﻣﻬﺎی ارﺳﺎﻟﯽ و درﯾﺎﻓﺘﯽ اﻋﻀﺎی آن از اﺑﻬﺎم ﺑﻪ دور ﺑﺎﺷﺪ زﻧﺪﮔﯽ ﺧﺎﻧﻮادﮔﯽ ﻣﺘﺸﮑﻞ از ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ای از ﻧﯿﺎزﻫﺎ ﺧﻮاﺳﺘﻪ ﻫﺎ و اﻣﺮ و ﻧﻬﯽ ﻫﺎﺳﺖ و در ﻋﯿﻦ ﺣﺎل ﺟﺮﯾﺎﻧﯽ از ﭘﯿﺎﻣﻬﺎ و اﻃﻼﻋﺎت ﻫﻤﻮاره وﺟﻮد دارد ﮐﻪ ﻣﺴﺘﻠﺰم ﭘﺎﺳﺦ آﻧﯽ ﻧﺒﻮده ﺑﻠﮑﻪ ﺷﺎﯾﺪ درآﯾﻨﺪه واﺟﺪ اﻫﻤﯿﺖ ﺷﻮﻧﺪ ﮔﺬﺷﺘﻪ ا زﻫﻤﻪ اﯾﻨﻬﺎ ﻧﯿﺎزی ﻋﻤﻮﻣﯽ ﺑﺮای ﺗﺒﺎدل اﺣﺴﺎﺳﺎت و ﻋﻮاﻃﻒ در ﺧﺎﻧﻮاده وﺟﻮد دارد ﮐﻮدﮐﺎن ﻫﻤﻮاره ﻋﻼﻗﻤﻨﺪﻧﺪ ﺑﺪاﻧﻨﺪ ﮐﻪ در ﭼﻪ ﻣﻮﻗﻌﯽ واﻟﺪﯾﻨﺸﺎن ﭘﺬﯾﺮﻧﺪه و ﭘﺎﺳﺨﮕﻮی آﻧﻬﺎ و در ﭼﻪ ﻣﻮﻗﻊ ﺧﺸﻤﮕﯿﻦ و آﺷﻔﺘﻪ و ﻃﺮد ﮐﻨﻨﺪه ﻫﺴﺘﻨﺪ .

در ﺧﺎﻧﻮاده ﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ اﺧﺘﻼل در ﻋﻤﻠﮑﺮد وﺟﻮد دارد ﯾﮏ ﯾﺎ ﭼﻨﺪ ﻧﻮع از ﭘﯿﺎﻣﻬﺎ ﺑﻪ درﺳﺘﯽ ارﺳﺎل ﻧﺸﺪه و ﯾﺎ دارای اﺑﻬﺎم ﻫﺴﺘﻨﺪ ﯾﮑﯽ از ﺧﺼﺎﯾﺺ وﯾﮋه اﺧﺘﻼل در ﻋﻤﻠﮑﺮد ارﺳﺎل ﭘﯿﺎﻣﻬﺎی دوﮔﺎﻧﻪ ﻣﺘﻨﺎﻗﺾ اﺳﺖ ﻓﺮﺿﺎ ﭘﺪر ﯾﺎ ﻣﺎدر ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﯾﮏ ﺑﺎر ا زاﺷﺘﺒﺎه ﯾﺎ ﺑﺪ رﻓﺘﺎری ﮐﻮدک ﺑﻪ ﺳﺎدﮔﯽ ﺑﮕﺬرﻧﺪ و آن را ﺑﻪ ﺣﺴﺎب ›› ﺑﺎ ﻧﻤﮏ ﺑﻮدن ﻓﺮزﻧﺪ ﺧﻮد ‹‹ ﺑﮕﺬارﻧﺪ و ﺑﺎر دﯾﮕﺮ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﻫﻤﺎن ﮐﺎر ﺑﺮ ﺳﺮ او ﻓﺮﯾﺎد ﺑﮑﺸﻨﺪ و ﯾﺎ ﺑﻪ ﺳﺨﺘﯽ او را ﺗﻨﺒﯿﻪ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ارﺳﺎل ﭘﯿﺎﻣﻬﺎی دو ﺳﻮﮔﺮاﯾﺎﻧﻪ از ﺟﺎﻧﺐ واﻟﺪﯾﻦ ﺑﻪ ﻓﺮزﻧﺪان ﯾﺎ ﺑﺎﻟﻌﮑﺲ ﺑﺎﻋﺚ اﻏﺘﺸﺎش ذﻫﻨﯽ و ﺟﺮﯾﺤﻪ دار ﺷﺪن اﺣﺴﺎﺳﺎت اﻋﻀﺎ ﺧﺎﻧﻮاده ﻣﯽ ﺷﻮد و ﺧﻮد ﺑﻪ ﭘﯿﺪاﯾﺶ ﻋﻼﺋﻢ ﺑﯿﻤﺎر ﮔﻮﻧﻪ ﻣﯽ اﻧﺠﺎﻣﺪ .

1 -Identifedpation 2 -Systems Theory 3 -Sybernetic 4 -Communication Theory

68

– 4- 3 ﻧﻈﺮﯾﻪ ﺳﺎﺧﺘﯽ:1 اﻟﮕﻮی ارﺗﺒﺎﻃﯽ درون ﺧﺎﻧﻮاده را ﻣﯽ ﺗﻮان ﺑﻪ ﻣﻨﺰﻟﻪ ﯾﮏ ﺳﺎزﻣﺎن ﯾﺎ ﺳﺎﺧﺖ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺖ ﻣﯿﻨﻮﭼﯿﻦ ﻃﺮق ﻣﺨﺘﻠﻒ اﺷﮑﺎل و اﺧﺘﻼل در ﺳﺎزﻣﺎن ﯾﺎ ﺳﺎﺧﺖ ﺧﺎﻧﻮاده را ﺑﻪ ﺷﺮح و ﺗﻔﺴﯿﺮ ﮐﺸﯿﺪه اﺳﺖ ﻣﺮزﻫﺎی ﺑﯿﻦ ﻧﺴﻠﻬﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﮐﻤﺮﻧﮓ ﺷﺪه و ﯾﺎ از ﺑﯿﻦ ﺑﺮود ﻓﺮﺿﺎ واﻟﺪﯾﻦ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﺑﺮادر ﯾﺎ ﻣﺎدر ﻧﻘﺶ ﻣﺮاﻗﺐ ﯾﺎ ﻏﻤﺨﻮار را اﯾﻔﺎ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ. در ﭼﻨﯿﻦ ﺣﺎﻟﺘﯽ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ اﺿﻄﺮاب و ﻧﺎراﺣﺘﯽ ﻫﺎی ﻋﺎﻃﻔﯽ ﻧﺎﭘﺴﻨﺪ ﺷﻤﺮده ﺷﻮﻧﺪ . واﻟﺪﯾﻦ و ﻓﺮزﻧﺪان ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ در

ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺧﻮد ﺑﺎ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﺑﺴﯿﺎر ﻧﺰدﯾﮏ و ﯾﺎ ﯾﮑﯽ ﺷﻮﻧﺪ و ﯾﺎ اﯾﻦ ﮐﻪ ا زﻧﻈﺮ ﻋﺎﻃﻔﯽ ﺑﺴﯿﺎر از ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﮕﯿﺮﻧﺪ .

ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺑﮭﺪاﺷﺖ رواﻧﯽ

واژه ﻓﺎرﺳﯽ ﺑﻬﺪاﺷﺖ از دو ﮐﻠﻤﻪ »ﺑﻪ« ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ ﻧﯿﮑﻮ و ﭘﺴﻨﺪﯾﺪه و »داﺷﺖ« ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ ﻧﮕﺎه داﺷﺘﻦ و ﺣﻔﻆ ﮐﺮدن ﺗﺸﮑﯿﻞ ﺷﺪه ﮐﻪ ﻣﻌﻨﯽ ﺳﺎده آن ﺣﻔﻆ و ﻧﮕﺎﻫﺪاری ﭼﯿﺰی ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﻧﯿﮑﻮ و ﻣﻄﻠﻮب اﺳﺖ. ﭘﺲ ﺑﻬﺪاﺷﺖ در واﻗﻊ ﯾﮏ ﻓﺮاﯾﻨﺪ اﺳﺖ ﮐﻪ از ﻃﺮﯾﻖ آن و ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از راﻫﮑﺎرﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻪ ﺣﻔﻆ و ﻧﮕﻬﺪاری آﻧﭽﻪ ﺑﺎ ارزش اﺳﺖ ﻣﯽ ﭘﺮدازﯾﻢ. در ﺟﻬﺎن ﭘﺰﺷﮑﯽ، ﻃﺒﯿﻌﺘﺎً آﻧﭽﻪ ﺑﺎ ارزش اﺳﺖ ﺳﻼﻣﺘﯽ اﻧﺴﺎن اﺳﺖ.