ﻣﯽ، ﮐﻪ، اﯾﻦ، ﺑﺎﯾﺪ

را ﺑﺪاﻧﺪ. ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ او ﺑﺎﯾﺪدرﺑﺎره رﻓﺘﺎر ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻧﯿﺰ اﻃﻼﻋﺎت ﮐﺎﻓﯽ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ. روان ﺷﻨﺎس ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺪاﻧﺪ ﮐﻪ ﻫﯿﭻ آزﻣﻮﻧﯽ، ﺑﻪ ﻃﻮر ﮐﺎﻣﻞ، ﻧﺎﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻧﯿﺴﺖ. ﭘﺲ ﺑﺎﯾﺪ ﻓﺮﻫﻨﮓ آزﻣﻮدﻧﯽ را در ﻧﻈﺮ ﺑﮕﯿﺮد و در اﺗﺨﺎذ ﺗﺼﻤﯿﻢ دﺧﺎﻟﺖ دﻫﺪ (ﮔﻨﺠﯽ، .(1387

از آزﻣﻮﻧﻬﺎ در زﻣﯿﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯽ ﺷﻮد: اﻧﺘﺨﺎب ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ اﻓﺮاد، راﻫﻨﻤﺎﯾﯽ ﺑﺮای رﺷﺘﻪ ﻫﺎی ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ و ﻣﺸﺎﻏﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ، ﺗﺸﺨﯿﺺ ﻋﻘﺐ ﻣﺎﻧﺪﮔﯿﻬﺎ، ﺑﯿﻤﺎرﯾﻬﺎی رواﻧﯽ، اﺳﺘﻌﺪادﻫﺎی درﺧﺸﺎن و ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻗﻀﺎﯾﯽ. ﺑﺎ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻧﺒﺎﯾﺪ اﺳﺘﻔﺎده از آﻧﻬﺎ ﺳﻮﮔﯿﺮی داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ. ﮐﺎرﺑﺮد آزﻣﻮﻧﻬﺎ زﻣﺎﻧﯽ ﻣﻀﺮﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﮐﻪ ﻗﺪرت ﻣﻌﺠﺰه آﺳﺎ ﺑﺮای آﻧﻬﺎ ﻗﺎﯾﻞ ﺷﻮﯾﻢ، در ﺟﺎی ﺧﻮد و ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻪ ﮐﺎر ﺑﺮﯾﻢ (ﮔﻨﺠﯽ، .(1387

روﺷﮭﺎی درﻣﺎن ﺑﯿﻤﺎرﯾﮭﺎی رواﻧﯽ

روان درﻣﺎﻧﯽ، ﯾﻌﻨﯽ، درﻣﺎن اﺧﺘﻼﻟﻬﺎی رواﻧﯽ ﺑﺪون اﺳﺘﻔﺎده از دارو و روﺷﻬﺎی ﭘﺰﺷﮑﯽ روﺷﻬﺎی درﻣﺎﻧﯽ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﺑﺴﯿﺎر زﯾﺎدﻧﺪ، اﻣﺎ ﻫﻤﻪ آﻧﻬﺎ در ﺑﺮﺧﯽ وﯾﮋﮔﯿﻬﺎ اﺷﺘﺮاک دارﻧﺪ. درﻣﺎﻧﮕﺮ، ﺑﺮﺣﺴﺐ آﻣﻮزﺷﯽ ﮐﻪ دﯾﺪه اﺳﺖ و ﺑﺮﺣﺴﺐ

109

ﻧﯿﺎزی ﮐﻪ ﻣﺮاﺟﻊ ﯾﺎ ﺑﯿﻤﺎر دارد، ﺑﻪ درﻣﺎن ﯾﮑﯽ از اﯾﻦ اﺧﺘﻼﻟﻬﺎ ﯾﺎ ﺗﻌﺪادی از آﻧﻬﺎ ﻣﯽ ﭘﺮدازد: اﺧﺘﻼﻟﻬﺎی ﻓﮑﺮی، ﻫﯿﺠﺎﻧﯽ، رﻓﺘﺎری، رواﺑﻂ ﺑﯿﻦ اﺷﺨﺎص و ﻣﻮﻗﻌﯿﺘﻬﺎی زﻧﺪﮔﯽ دﺷﻮار، و اﺧﺘﻼﻟﻬﺎی دو ﻗﻄﺒﯽ. ﻣﺸﻬﻮرﺗﺮﯾﻦ ﺷﯿﻮه ﻫﺎی درﻣﺎﻧﯽ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از: روان ﮐﺎوی، درﻣﺎﻧﻬﺎی رﻓﺘﺎرﮔﺮاﯾﯽ، اﻧﺴﺎن ﮔﺮاﯾﯽ ﺷﻨﺎﺧﺘﯽ، ﮔﺮوﻫﯽ، و زﯾﺴﺘﯽ – ﭘﺰﺷﮑﯽ (ﺷﻬﯿﺪی، .(1388

درﻣﺎن روان ﮐﺎوی ﺑﻪ اﯾﻦ ﺻﻮرت اﺳﺖ ﮐﻪ درﻣﺎﻧﮕﺮ ﺳﻌﯽ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ ﺗﻌﺎرﺿﻬﺎی ﻣﻮﺟﻮد ﺑﯿﻦ ﺳﻪ ﺳﻄﺢ ﻧﻬﺎد، ﻣﻦ و ﻣﻦ ﺑﺮﺗﺮ از از ﺑﯿﻦ ﺑﺒﺮد و ﺑﻬﺪاﺷﺖ رواﻧﯽ را ﺑﻪ اﯾﻦ ﻓﺮد ﺑﺎزﮔﺮداﻧﺪ. در روان ﮐﺎوی، ﮐﻪ ﺑﺮ ﻋﻘﺎﯾﺪ ﻓﺮوﯾﺪ اﺳﺘﻮار اﺳﺖ، ﺳﻌﯽ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ ﺗﺎ ﻓﺮد از ﺗﻌﺎرﺿﻬﺎی ﻧﺎآﮔﺎه ﺧﻮد اﻃﻼع ﺑﻪ دﺳﺖ آورد و در ﻧﺘﯿﺠﻪ اﺣﺴﺎس ﮐﻨﺪ ﺑﺮﺧﻮد ﺗﺴﻠﻂ دارد و ﺑﺮ اﺛﺮ ﻫﻤﯿﻦ اﺣﺴﺎس ﺗﺴﻠﻂ ﺑﺮ ﺧﻮﯾﺸﺘﻦ و ﮐﺴﺐ اﻋﺘﻤﺎد ﺑﻪ ﻧﻔﺲ ﺑﻬﺒﻮد ﯾﺎﺑﺪ. ﺑﺮای اﯾﻦ ﮐﺎر، روان ﮐﺎوی از روﺷﻬﺎی ﺗﺪاﻋﯽ آزاد و ﺗﻌﺒﯿﺮ ﺧﻮاب (روﯾﺎ) ﮐﻤﮏ ﻣﯽ ﮔﯿﺮﻧﺪ (ﺷﻬﯿﺪی، .(1388

درﻣﺎﻧﻬﺎی رﻓﺘﺎرﮔﺮاﯾﯽ، از اﺻﻮل ﯾﺎدﮔﯿﺮی ﮐﻤﮏ ﻣﯽ ﮔﯿﺮﻧﺪ ﺗﺎ رﻓﺘﺎرﻫﺎی ﻧﺎﺑﻬﻨﺠﺎر را اﺻﻼح ﮐﻨﻨﺪ. اﯾﻦ دﯾﺪﮔﺎه، ﺧﻮد رﻓﺘﺎر ﻣﺴﺄﻟﻪ دار را ﻫﺪف ﻗﺮار ﻣﯽ دﻫﺪ ﻧﻪ ﻋﻠﺘﻬﺎی آن را درﻣﺎﻧﮕﺮان رﻓﺘﺎرﮔﺮا، ﻓﻬﺮﺳﺖ رﻓﺘﺎرﻫﺎی ﻧﺎﺳﺎزﮔﺎر و ﻓﻬﺮﺳﺖ رﻓﺘﺎرﻫﺎی ﺳﺎزﮔﺎر را ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﯽ آورﻧﺪ. آن ﮔﺎه ﺳﻌﯽ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ از ﻓﺮاواﻧﯽ ﮔﺮوه اول ﺑﮑﺎﻫﻨﺪ و در ﻋﻮض ﺑﻪ ﻓﺮاواﻧﯽ ﮔﺮوه دوم ﺑﯿﻔﺰاﯾﻨﺪ. آﻧﻬﺎ، ﺑﺮای اﻧﺠﺎم دادن اﯾﻦ ﮐﺎر از اﺻﻮل ﺷﺮﻃﯽ ﺷﺪن ﮐﻼﺳﯿﮏ ﯾﺎ ﭘﺎﺳﺨﮕﻮ و ﻋﺎﻣﻞ ﯾﺎ ﮐﻨﺸﮕﺮ ﮐﻤﮏ ﻣﯽ ﮔﯿﺮﻧﺪ. ﻓﻨﻮن اﻗﺘﺒﺎس ﺷﺪه از ﺷﺮﻃﯽ ﺷﺪن ﭘﺎﺳﺨﮕﺮ، ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از ﺣﺴﺎﺳﯿﺖ زداﯾﯽ ﻣﻨﻈﻢ و درﻣﺎن از ﻃﺮﯾﻖ اﯾﺠﺎد ﺑﯿﺰاری . اﻟﺒﺘﻪ اﺳﺘﻔﺎده از روش اﯾﺠﺎد ﺑﯿﺰاری ﺑﺮای از ﺑﯿﻦ ﺑﺮدن رﻓﺘﺎرﻫﺎی ﻧﺎﺳﺎزﮔﺎر، در ﭼﺎرﭼﻮب ﺷﺮﻃﯽ ﺷﺪن ﮐﻨﺸﮕﺮ ﻧﯿﺰ ﻗﺮار ﮔﯿﺮد، زﯾﺮا ﻓﺮد آﮔﺎﻫﺎﻧﻪ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ رﻓﺘﺎرﻫﺎی ﻧﺎﺳﺎزﮔﺎر را ﮐﻨﺎر ﺑﮕﺬارد (ﺷﻬﯿﺪی، .(1388

درﻣﺎﻧﮕﺮان اﻧﺴﺎن ﮔﺮا ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ ﮐﻪ اﻧﺴﺎﻧﻬﺎ، در ﻣﻮرد آﻧﭽﻪ ﻣﯽ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﺎﺷﻨﺪ، آزادﻧﺪ و ﻣﺴﻮوﻟﯿﺖ اﻧﺘﺨﺎب را ﺑﺮ ﻋﻬﺪه دارﻧﺪ. ﺑﻪ ﻧﻈﺮ آﻧﻬﺎ، اﻓﺮادی ﮐﻪ رﻓﺘﺎرﻫﺎی ﻧﺎﺑﻬﻨﺠﺎر دارﻧﺪ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ رﺷﺪ ﺑﻬﻨﺠﺎر ﻧﺪاﺷﺘﻪ اﻧﺪ. ﻣﯽ ﺗﻮان ﻣﻮاﻧﻊ آﻧﻬﺎ را ﺑﺮداﺷﺖ و اﺟﺎزه داد ﺗﺎ ﻋﺰت ﻧﻔﺲ ﺧﻮد را ﺑﺎزﯾﺎﺑﻨﺪ. اﯾﻦ ﮔﺮوه از درﻣﺎﻧﮕﺮان، ﺑﻪ ﻣﺮدم ﻣﯽ ﻗﺒﻮﻻﻧﻨﺪ ﮐﻪ ﺗﻮاﻧﺎﯾﯿﻬﺎی ﺑﺎﻟﻘﻮه زﯾﺎدی دارﻧﺪ، ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺧﻮد را ﺣﻞ ﮐﻨﻨﺪ و از ارزش ﺑﺴﯿﺎر ﺑﺎﻻﯾﯽ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ. ﻣﺸﻬﻮرﺗﺮﯾﻦ درﻣﺎﻧﮕﺮ اﻧﺴﺎن ﮔﺮا، ﮐﺎرل راﺟﺮز اﺳﺖ ﮐﻪ ﺷﯿﻮه درﻣﺎن ﻣﺮاﺟﻊ ﻣﺪار را ﻣﻄﺮح ﮐﺮده اﺳﺖ. راﺟﺮز، اﺳﺘﻔﺎده از ﮐﻠﻤﻪ ﻣﺮاﺟﻊ ﺑﻪ ﺟﺎی ﺑﯿﻤﺎر را ﺗﺮﺟﯿﺢ ﻣﯽ دﻫﺪ و ﺑﺎ اﯾﻦ ﮐﺎر اﻟﻘﺎ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﻓﺮد ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ ﻣﺴﻮوﻟﯿﺖ درﻣﺎن ﺧﻮد را ﺑﺮ ﻋﻬﺪه ﺑﮕﯿﺮد و راﺑﻄﻪ او ﺑﺎ درﻣﺎﻧﮕﺮ ﯾﮏ راﺑﻄﻪ ﺑﺮاﺑﺮی اﺳﺖ (ﮔﻨﺠﯽ، .(1387

مطلب مرتبط :   احکام، عدالت، سیاست، حقوقی

درﻣﺎﻧﮕﺮان ﺷﻨﺎﺧﺘﯽ ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ ﮐﻪ اﺧﺘﻼﻟﻬﺎی ﻫﯿﺠﺎﻧﯽ و دﺷﻮارﯾﻬﺎی رﻓﺘﺎری ﺑﺮ اﺳﺘﺪﻻﻟﻬﺎ و ﺑﺎورﻫﺎی ﻏﻠﻂ اﺳﺘﻮارﻧﺪ. ﺑﻪ ﻧﻈﺮ آﻧﻬﺎ، اﻓﺴﺮدﮔﯽ، اﺿﻄﺮاب و ﺑﺴﯿﺎری از رﻓﺘﺎرﻫﺎی ﻧﺎﺳﺎزﮔﺎر، از ﺑﺎورﻫﺎی ﻧﺎدرﺳﺖ ﻧﺸﺄت ﻣﯽ ﮔﯿﺮﻧﺪ؛ ﻣﺜﻼً، اﮔﺮ ﻓﺮد ﺑﺮ اﯾﻦ ﺑﺎور ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺎ ﺑﺎزده ﺑﺴﯿﺎر ﺑﺎﻻ ﮐﺎر ﮐﻨﺪ، ﻫﻤﻪ ﮐﺎرﻫﺎﯾﺶ ﺑﯽ ﻋﯿﺐ ﺑﺎﺷﺪ، ﮐﺴﯽ ﻧﺒﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﭘﺎی او ﺑﺮﺳﺪ و اﻓﮑﺎری از اﯾﻦ ﻧﻮع، درﯾﭽﻪ ﻫﺎی ورود اﺳﺘﺮس را ﺑﺎز ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺬاﺷﺖ. ﯾﮑﯽ از درﻣﺎﻧﮕﺮان ﺷﻨﺎﺧﺖ ﮔﺮا، آﻟﺒﺮت اﻟﯿﺲ اﺳﺖ. او ﺷﯿﻮه درﻣﺎن ﺧﻮد را ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان درﻣﺎن ﻫﯿﺠﺎﻧﯽ – ﻣﻨﻄﻘﯽ ﻋﻨﻮان ﮐﺮده اﺳﺖ. اﯾﻦ درﻣﺎن ﺳﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪ دارد: ﻣﺮﺣﻠﻪ A (روﯾﺪاد ﻓﻌﺎل ﮐﻨﻨﺪه)، ﻣﺮﺣﻠﻪ B (ﻧﻈﺎم ﺑﺎورﻫﺎ)، و ﻣﺮﺣﻠﻪ C (واﮐﻨﺶ ﻫﯿﺠﺎﻧﯽ ﺷﺨﺺ). اﻟﯿﺲ، ﺑﺮای ﻣﺒﺎرزه ﺑﺎ اﺳﺘﺮس و ﺣﻔﻆ

110

ﺑﻬﺪاﺷﺖ رواﻧﯽ، ﺑﻪ ده ﺗﻮﺻﯿﻪ اﺷﺎره ﻣﯽ ﮐﻨﺪ. از ﻧﻈﺮ او، اﮐﺜﺮ اﻓﺮاد، ﺑﺮای ﻧﻔﻮذ در رﻓﺘﺎرﻫﺎی ﻧﺎﺳﺎزﮔﺎر ﺧﻮد، ﺑﻪ درﻣﺎﻧﮕﺮ ﻧﯿﺎز دارﻧﺪ، اﻣﺎ ﺑﺮﺧﯽ از اﻓﺮاد ﺷﺨﺼﺎً ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﻨﺪ رﻓﺘﺎرﻫﺎی ﺧﻮد را اﺻﻼح ﮐﻨﻨﺪ و ﺑﺮای اﯾﻦ ﮐﺎر ﺑﺎﯾﺪ ﺧﻂ ﻣﺸﯽ ﭘﯿﺸﻨﻬﺎدی اﻟﯿﺲ را ﭘﯿﺶ ﺑﮕﯿﺮﻧﺪ (ﮔﻨﺠﯽ، .(1387

درﻣﺎﻧﻬﺎی ﮔﺮوﻫﯽ ﺑﻪ آﻧﻬﺎﯾﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﯽ ﺷﻮد ﮐﻪ در آن واﺣﺪ دو ﯾﺎ ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ را ﺗﺤﺖ درﻣﺎن ﻗﺮار ﻣﯽ دﻫﻨﺪ. اﻣﺮوزه، درﻣﺎﻧﻬﺎی ﮔﺮوﻫﯽ روﻧﻖ ﺑﯿﺸﺘﺮی دارﻧﺪ، زﯾﺮا ﺑﻪ درﻣﺎﻧﮕﺮان ﮐﻤﺘﺮی ﻧﯿﺎز دارﻧﺪ و ارزان ﺗﻤﺎم ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ. اﻣﺘﯿﺎزﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﺮای درﻣﺎﻧﻬﺎی ﮔﺮوﻫﯽ ﺷﻤﺮده ﻣﯽ ﺷﻮد ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از: ﭘﺸﺘﯿﺒﺎﻧﯽ ﮔﺮوﻫﯽ، ﺑﺎزﺧﻮرد اﻃﻼﻋﺎت، و ﺑﺎزی ﻧﻘﺶ(ﮔﻨﺠﯽ، .(1387

آﺧﺮﯾﻦ روش درﻣﺎﻧﯽ ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ، درﻣﺎن زﯾﺴﺘﯽ – ﭘﺰﺷﮑﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﻪ وﺳﯿﻠﻪ ﭘﺰﺷﮑﺎن و روان ﭘﺰﺷﮑﺎن ﺑﻪ ﮐﺎر ﺑﺮده ﻣﯽ ﺷﻮد. در اﯾﻦ روش، از داروﻫﺎ و ﺟﺮاﺣﯿﻬﺎی ﻣﻐﺰی اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯽ ﺷﻮد. ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ، ﻧﻤﯽ ﺗﻮان آن را ﺟﺰء ﻓﻨﻮن روان درﻣﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﺣﺴﺎب آورد. درﻣﺎﻧﮕﺮان زﯾﺴﺘﯽ – ﭘﺰﺷﮑﯽ ﺑﺮ اﯾﻦ ﻋﻘﯿﺪه اﻧﺪ ﮐﻪ اﺧﺘﻼﻟﻬﺎی رﻓﺘﺎری ﺑﺮ اﺛﺮ ﺑﯽ ﻧﻈﻤﯽ در ﻋﻤﻠﮑﺮد دﺳﺘﮕﺎه ﻋﺼﺒﯽ ﯾﺎ ﻧﻮﺳﺎﻧﻬﺎی زﯾﺴﺖ ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ ﺑﺪن ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﯽ آﯾﻨﺪ (ﺷﺎﻣﻠﻮ، .(1387

وﺑﺎﻻﺧﺮه، آﺧﺮﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ اﯾﻦ ﻣﺒﺤﺚ، اﻧﺘﺨﺎب درﻣﺎن ﺧﻮب و درﻣﺎﻧﮕﺮ ﺧﻮب ﺑﻮد. ﻣﻨﻈﻮر اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﻤﻪ ﺷﯿﻮه ﻫﺎی درﻣﺎﻧﯽ در ﻣﻮرد ﻫﻤﻪ اﺧﺘﻼﻟﻬﺎی رﻓﺘﺎری اﺛﺮ ﺑﺨﺸﯽ ﯾﮑﺴﺎﻧﯽ ﻧﺪارﻧﺪ؛ ﺑﺮﺧﯽ ﺷﯿﻮه ﻫﺎ در ﻣﻮرد ﺑﺮﺧﯽ اﺧﺘﻼﻟﻬﺎ اﺛﺮ ﺑﺨﺸﺘﺮﻧﺪ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ، ﺑﺎﯾﺪ اﻃﻼﻋﺎت ﮐﺎﻓﯽ داﺷﺖ و ﻫﺮ ﯾﮏ را در ﺟﺎی ﻣﻨﺎﺳﺒﯽ ﺑﻪ ﮐﺎر ﺑﺮد.اﻣﺎ اﻣﺮوزه، درﻣﺎﻧﮕﺮان ﺗﻤﺎﯾﻞ دارﻧﺪ ﮐﻪ دﯾﺪ اﻧﺘﺨﺎﺑﯽ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ؛ ﯾﻌﻨﯽ، ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ای از روﺷﻬﺎی درﻣﺎﻧﯽ را ﺑﻪ ﮐﺎر ﺑﺒﺮﻧﺪ. ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ اﺧﺘﻼﻟﻬﺎی ﺣﺎد ﻧﺪارﻧﺪ و وﻗﺖ ﻧﯿﺰ دارﻧﺪ، ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺷﯿﻮه ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ و درﻣﺎﻧﮕﺮان ﻣﺨﺘﻠﻒ را ﺗﺠﺮﺑﻪ ﮐﻨﻨﺪ، اﻣﺎ آﻧﻬﺎﯾﯽ ﮐﻪ در ﺣﺎﻟﺖ ﺑﺤﺮاﻧﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﻫﺮ ﭼﻪ زودﺗﺮ ﺑﺎﯾﺪ درﺻﺪد ﮐﻤﮏ ﺧﻮاﻫﯽ ﺑﺮ آﯾﻨﺪ. ﺑﺮای اﯾﻦ ﮐﺎر ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﻨﺪ از روان ﺷﻨﺎﺳﺎن، ﻣﺸﺎوران رواﻧﯽ و … ﮐﻤﮏ ﺑﮕﯿﺮﻧﺪ (ﺷﺎﻣﻠﻮ، .(1387

مطلب مرتبط :   عکاسی، گرافیک، پوستر، 1384؛

ﺗﻮﺻﯿﮫ ھﺎی ﺑﮭﺪاﺷﺖ رواﻧﯽ

اﺑﺘﺪا ﺳﺨﻦ ﺑﺎ ﺧﺎﻧﻮاده ﻫﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺪ در ﺑﺮﺧﻮرد ﺑﺎ ﮐﻮدﮐﺎن ﺗﯿﺰ ﻫﻮش ﺻﺒﻮری و ﺣﻮﺻﻠﻪ زﯾﺎدی داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ وﻫﺮﮔﺰ آﻧﻬﺎ را ﺳﺮزش ﻧﮑﻨﻨﺪ ﭼﺮا ﮐﻪ ﺣﺴﺎﺳﯿﺖ زﯾﺎد آﻧﻬﺎ ﺑﺎﻋﺚ ﻣﯽ ﺷﻮد و آﻧﻬﺎ ﺳﺮﯾﻊ ﻣﺘﺄﺛﺮ ﻣﯽ ﮔﺮدﻧﺪ. از ﻃﺮف دﯾﮕﺮ ﺑﺎﯾﺪ اﯾﻦ اﻓﺮاد را ﻣﻄﻤﺌﻦ ﺳﺎﺧﺖ ﮐﻪ ﻣﻮرد ﺣﻤﺎﯾﺖ ﺑﯽ ﭼﻮن و ﭼﺮای واﻟﺪﯾﻦ ﺑﺨﺼﻮص در ﻣﻮاﻗﻊ ﺧﻄﺮ و ﺣﻤﻼت و ﺣﻮادث ﻃﺒﯿﻌﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﺎ ﺟﺮأت و دﻟﯿﺮی ﺗﻤﺎم اﻓﮑﺎری ﮐﻪ در ذﻫﻦ آﻧﻬﺎ ﺧﻄﻮر ﻣﯽ ﮐﻨﺪ درﺣﯿﻄﻪ ﻋﻤﻞ ﺑﻪ اﺟﺮا در آورﻧﺪ. از ﻧﻈﺮ آﻣﻮزﺷﯽ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی آﻣﻮزﺷﯽ ﺳﺮﻋﺖ ﻋﻤﻞ ﺑﺨﺸﯿﺪ ﺗﺎ ﻣﻮﺟﺐ ﺳﺮﺧﻮردن ﭘﺘﺎﻧﺴﯿﻞ ﻣﻮﺟﻮد در اﯾﻦ اﻓﺮاد ﻧﺸﻮد. اﻟﺒﺘﻪ ﻧﺤﻮه ﺳﺮﻋﺖ دادن ﺑﻪ آﻣﻮزش ﺑﺮﺣﺴﺐ ﺳﻠﯿﻘﻪ ﻫﺎ، ﻓﺮﻫﻨﮕﻬﺎ و دﯾﮕﺮ ﺧﺼﻮﺻﯿﺎت ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ و ﯾﺎ ﻓﺮدی ﺗﯿﺰﻫﻮﺷﺎن ﻣﺘﻔﺎوت اﺳﺖ. ﮔﺎه ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺟﻬﺸﯽ ﺑﻪ آﻣﻮزش آﻧﻬﺎ ﭘﺮداﺧﺖ و ﮔﺎه ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﮐﻼﺳﻬﺎی ﻣﻮﺟﻮد ﻏﻨﺎ ﺑﺨﺸﯿﺪ و زﻣﺎﻧﯽ ﻧﯿﺰ ﺑﺎﯾﺪ ﻫﺮ دو روش را ﺗﻠﻔﯿﻖ ﻧﻤﻮد. ﯾﮑﯽ از روﺷﻬﺎی ﭘﺴﻨﺪﯾﺪه ﺑﻬﺮه ﮔﺮﻓﺘﻦ از ﻃﺮﺣﻬﺎی ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﻧﻔﺮادی اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺮای اﺟﺮای آن از ﻣﻌﻠﻤﺎن و ﻣﺮﺑﯿﺎن ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد. در دوره ﻫﺎی ﻗﺒﻞ ازﺗﺤﺼﯿﻞ ﺑﺎﯾﺪ آﻧﻬﺎ وارد ﺣﻮزه ﻫﺎی ﻓﮑﺮی و ﺧﻼق ﻧﻤﻮد ﺗﺎ ﻫﻢ ﻣﻮﺟﺒﺎت ﺑﻪ ﮐﺎرﮔﯿﺮی ﻧﯿﺮوی ﻓﮑﺮی ﻓﺮاﻫﻢ آﯾﺪ و ﻫﻢ رﺷﺪ زﻣﯿﻨﻪ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺧﻮد را ﺑﯿﺎﺑﻨﺪ.

111

ﻧﮑﺘﻪ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺰﯾﻨﻪ آﻣﻮزﺷﯽ و ﺗﺤﺼﯿﻞ اﯾﻦ ﻃﺒﻘﻪ در ﮐﻼﺳﻬﺎی ﺑﺎﻻﺗﺮ ﺧﯿﻠﯽ زﯾﺎد اﺳﺖ ﻟﺬا ﺑﺎﯾﺪ دوﻟﺖ و ﻣﻮﺳﺴﻪ ﻫﺎی آﻣﻮزﺷﯽ اﯾﻦ اﻓﺮاد را ﺗﺤﺖ ﭘﻮﺷﺶ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی آﻣﻮزﺷﯽ و ﺗﺤﻘﯿﻘﺎﺗﯽ ﺧﻮد ﮔﺮﻓﺘﻪ و واﻟﺪﯾﻦ آﻧﻬﺎ را ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣﻬﻢ آﮔﺎه و ﻗﺎدر ﺳﺎزﻧﺪ. ﺑﻪ ﻫﺮ ﺣﺎل ﺑﺎﯾﺪ زﻣﯿﻨﻪ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ آزاد و ﺗﺤﺖ ﺣﻤﺎﯾﺖ ﻣﺮﺑﯿﺎن ورزﯾﺪه را ﺑﺮای اﯾﻦ اﻓﺮاد در ﻗﻠﻤﺮو اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ، ﻫﻨﺮی و ﭘﯿﺸﺮﻓﺘﻬﺎی ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ ﻋﻠﻮم و ﻓﻨﻮن ﻓﺮاﻫﻢ ﻧﻤﻮد ﺗﺎ آن ﺗﻮان ﺑﺎﻟﻘﻮه ﺷﮑﻮﻓﺎ ﺷﻮد(ﺷﻬﯿﺪی، .(1388

ﻧﮑﺘﻪ دﯾﮕﺮ اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﻓﻌﺎﻟﯿﺘﻬﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺗﺸﻮﯾﻖ ﺷﻮﻧﺪ ﭼﻮن ﮐﻪ ﮔﺎه ﺑﺮﺗﺮی ﻓﮑﺮی و ذﻫﻨﯽ ﻣﻮﺟﺒﺎت ﮔﻮﺷﻪ ﮔﯿﺮی آﻧﻬﺎ را ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﯽ ﺳﺎزد ﻟﺬا ﺟﻬﺖ دﻓﻊ اﯾﻦ ﺧﻄﺮ ﻻزم اﺳﺖ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺗﺸﻮﯾﻖ، ﮐﻨﺘﺮل و ﻫﺪاﯾﺖ ﺑﻪ ﻓﻌﺎﻟﯿﺘﻬﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ دﻋﻮت ﺷﻮﻧﺪ وازﺟﻬﺎت ﻣﺨﺘﻠﻔﯽ ﻣﻮرد ﭘﺸﺘﯿﺒﺎﻧﯽ ﻗﺮار ﮔﯿﺮﻧﺪ. ﭼﺮا ﮐﻪ آﻓﺖ ﺷﮑﻮﻓﺎﯾﯽ اﺳﺘﻌﺪادﻫﺎی ﻧﻬﻔﺘﻪ ﺗﺮس از ﺳﺮزﻧﺶ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ و ﺗﻬﺪﯾﺪ و ﺗﻨﺒﯿﻪ ﻓﺮدی و ﺟﻤﻌﯽ اﺳﺖ (ﺷﻬﯿﺪی، .(1388

112

ﻓﺼﻞ ﺳﻮم روش ﭘﮋوﻫﺶ

113

ﻣﻘﺪﻣﮫ

در اﯾﻦ ﻓﺼﻞ ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﯽ ﭼﮕﻮﻧﮕﯽ ﮔﺰﯾﻨﺶ آزﻣﻮدﻧﯿﻬﺎ، اﺑﺰار ﭘﮋوﻫﺶ و روی آﻣﺎری ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﻣﯽ ﺷﻮد. ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺎﻫﯿﺖ ﻣﻮﺿﻮع و اﻫﺪاف آن، در اﯾﻦ ﭘﮋوﻫﺶ از روش ﭘﺲ