کودک، طنز، استیک، ژانر

تهرانی درباره برنامه‌های صدا و سیما در فصل بهار 87، تهران: مرکز تحقیقات سازمان صدا وسیمای جمهوری اسلامی ایران.

پربیننده‌ترین برنامه‌های کودک و نوجوان در ایام نوروز :

– تماشاخانه (5/72 درصد)
– عمو پورنگ (68 درصد)
– دوستان فتیله‌ای (64 درصد)
– پهلوانان (51 درصد)

4-1-5-2-5-1-17 پژوهش هفدهم
حسینی، مریم (86). نظرسنجی از کودکان و نوجوانان درباره برنامه‌های کودک و نوجوان شبکه‌های یک، دو و پنج در نوروز سال 86، تهران: مرکز تحقیقات سازمان صدا وسیمای جمهوری اسلامی ایران.

پربیننده‌ترین برنامه‌های کودک و نوجوان در ایام نوروز :
– عمو پورنگ (5/89 درصد)
– فیلم‌های سینمایی تام و جری (79 درصد)
– فتیله (73 درصد)
– کارتون پلنگ صورتی (5/76 درصد)
– رنگین کمان (74درصد)
– باغ شادونه (5/56 درصد)
4-1-5-2-5-1-18 پژوهش هجدهم
حسینی، مریم و منیژه پورنوروز(86). پیام‌گیران کودک در فصل پاییز 86، تهران: مرکز تحقیقات سازمان صدا وسیمای جمهوری اسلامی ایران.
برنامه‌های زیر با درصدهای آمده بیش از سایر برنامه‌های کودک تلویزیون برنامه داشته‌اند:
– عموپورنگ (93 درصد)
– تماشاخانه (89 درصد)
– دوستان فتیله‌ای (5/88 درصد)
– رنگین کمان (85 درصد)

4-1-5-2-5-1-19 پژوهش نونزدهم
حسینی، مریم و منیژه پورنوروز(87). نظرسنجی از کودکان و نوجوانان تهرانی درباره برنامه‌های کودک و نوجوان تلویزیون در نوروز سال 87، تهران: مرکز تحقیقات سازمان صدا وسیمای جمهوری اسلامی ایران.

برنامه‌های زیر با درصدهای آمده بیش از سایر برنامه‌های کودک تلویزیون برنامه داشته‌اند:
– عموپورنگ و فتیله عیدا تعطیله (77 درصد)
– تماشاخانه (71 درصد)
– رنگین کمان (63 درصد)
– مسابقه آن روی سکه (60 درصد)

4-1-5-2-5-1-20 نتیجه پژوهش‌ها :
با توجه به نظر کارشناسان و نظرسنجی‌های انجام شده توسط مرکز مطالعات، سنجض و تحقیقات سازمان صدا وسیمای جمهوری اسلامی ایران می‌توان اینگونه نتیجه گرفت :

– انتخاب قالب‌ها توسط کودکان و نوجوانان بستگی به در معرض قرار گرفتن آنان در برابر قالب‌ها دارد. یعنی اگر در نظرسنجی‌ای مشاهده می‌کنیم برنامه‌ای در قالب خاص اول است به دلیل بی‌رقیب بودن آن برنامه و یا رقبای ضعیف آن برنامه می‌باشد و اگر کودک در معرض همه قالب‌ها به صورت یکنواخت قرار بگیرد و هر قالب هم به نوبه خود در سطح قابل قبولی باشد آنوقت می‌توان نتیجه گرفت که کدام قالب بر اساس سن و یا جنسیت مورد استقبال مخاطب کودک قرار خواهد گرفت.
– ولی با این وجود می‌توان به چند نکته اشاره کرد :
– این نیازهای کودکان براساس ویژگی‌های سنی و جنسیتی آنهاست که باعث علاقه‌مندی آنها به برخی قالب‌ها می‌شود.
– براساس ویژگی‌های سنی خردسالان این گروه سنی با قالب‌هایی که جزئیات کمتر در برنامه استفاده کنند و به قول معروف ساده‌تر باشند راحت‌تر ارتباط برقرار کرده و برای آنها قالب درک‌تر و به تبع جذاب‌تر خواهد بود. مثل قالب‌های عروسکی که به دلیل نداشتن جزئیات زیاد و ساده بودن همچون یک اسباب‌بازی که حرکات چهره و جزئیات پیچیده ندارد بیشتر در این سنین مخاطب خود را جذب می‌کنند و حتی اگر کارتون‌هایی با همین سادگی طراحی شوند مانند قالب عروسکی برای خردسالان جذاب‌تر خواهند بود. و یا هیجان‌محوری دوره نوجوانی سبب گرایش این مخاطبان به برنامه‌هایی می‌شود که رمزآلودگی و پیچیدگی‌های بیشتری داشته باشند و خیلی زیاد در انتخاب قالب خاصی دخالت ندارند.
– و نیز می‌توان گفت که ویژگی‌های جنسیت دختران که بعد از سن بلوغ آنها تشدید می‌شود در انتخاب برنامه‌ها موثر می‌افتد ولی در نوع قالب‌ها نه. و دختران به دلیل رشد سریع عقلی در این دوره و تکامل بعد جنسیتی بیشتر بر مسائل اجتماعی‌تر و عاطفی‌تر معطوف خواهند شد و گرایششان به سمت گروه بانوان بزرگسال و جدایی از محیط کودکی بیشتر می‌شود و به همین دلیل با مظاهر جنسیتی خود بیشتر ارتباط برقرار کرده و راحت‌تر جذب می‌شوند به همین دلیل می‌توان گفت آنها به نوعی به دنبال برنامه‌هایی هستند که به این نیاز آنها بیشتر پاسخگو باشد.

مطلب مرتبط :   هدا، ، ایبسن، زنان

4-1-5-2-6 سؤال ششم : ژانرهای مورد علاقه کودکان

جدول 4-10 : ژانرهای مورد علاقه کودکان
کلیدهای استخراج شده تفکیک کلیدهای استخراج شده
اسلپ استیک خردسال و کودک
اکشن نوجوان
اکشن نوجوان
اکشن‌خنده‌دار‌(اسلپ‌استیک) کودک و خردسال
فانتزی و موزیکال کودک
کمدی برای همه مخاطبین کودک
کمدی و فانتزی کودکان و نوجوانان
کمدی کلا ژانر جذابی است
خردسالان اسلپ استیک
کمدی فانتزی کودک
خردسالان موزیکال
کودک فانتزی
نوجوان اکشن حماسی اسطوره‌ای
فانتزی و موزیکال و کمدی برای کودکان
نوجوانان اکشن
کمدی کودک
موزیکال خردسال
کودک فانتزی
کمدی برای همه
خردسال موزیکال
کمدی فانتزی‌همه مخاطبین کودک
کمدی برای‌همه سنین و جنسیت‌ها
کمدی برای همه مخاطبین
فانتزی
اسلپ استیک
کمدی همه مخاطبین
کمدی برای خردسالان
کمدی و فانتزی برای کودکان
کمدی را همه مخاطبان
موزیکال خردسال
فانتزی کودک
اکشن نوجوان
اسلپ استیک خردسالان
فانتزی کودکان

خردسال کودک نوجوان همه مخاطبین
موزیکال (5)
اسلپ‌استیک (4)
کمدی (2)
فانتزی (1) فانتزی (8)
کمدی (5)
اسلپ استیک (2)
موزیکال (1) اکشن (5) کمدی (8)
فانتزی (1)
اسلپ استیک (1)
کمدی فانتزی (2)
کمدی (2)
کمدی
فانتزی (1)
موزیکال (5)
موزیکال
موزیکال
موزیکال
موزیکال
اسلپ‌استیک (4)
اسلپ استیک
اسلپ استیک
اکشن‌خنده‌دار (اسلپ استیک) کمدی (5)
کمدی
کمدی
کمدی
کمدی
فانتزی (8)
فانتزی
فانتزی
فانتزی
فانتزی
فانتزی
فانتزی
فانتزی
موزیکال (1)
اسلپ استیک (2)
اکشن‌خنده‌دار‌ (اسلپ‌استیک) اکشن (5)
اکشن
اکشن
اکشن
اکشن‌حماسی اسطوره‌ای
کمدی (8)
کمدی
کمدی
کمدی
کمدی
کمدی
کمدی
کمدی
فانتزی (1)
اسلپ استیک (1)
کمدی فانتزی (2)
کمدی فانتزی

موزیکال (5)
اسلپ‌استیک (4)
کمدی (2)
فانتزی (1) فانتزی (8)
کمدی (5)
اسلپ استیک (2)
موزیکال (1)
اکشن (5) کمدی (8)
فانتزی (1)
اسلپ استیک (1)
کمدی فانتزی (2)

4-1-5-2-6 -1 نتیجه :

4-1-5-2-6 -1-1 همه مخاطبان :
با توجه به نظرات شرکت‌کنندگان در مصاحبه اینگونه استنباط می‌شود که ژانر کمدی در همه سنین باعث جلب توجه مخاطبین می‌شود. که دلیل آن را جناب آقای دکتر رحیمی اینگونه بیان می‌کنند :
« طنز به دلیل اینکه انرژی نهفته انسان‌ها را رها می‌کند و آنجاست که ما احساس آرامش می‌کنیم. برای تمام گروه‌های سنی کودک و نوجوان بدون درنظر گرفتن موقعیت خاص اجتماعی، طبیعی، اقلیمی،‌جغرافیایی،‌ عقیدتی طنز جواب می‌دهد.»
و البته با توجه به سن مخاطبین این ژانر ویژگی‌هایی مطابق رشد شخصیتی کودک می‌طلبد. مثلا هر چقدر که سن کودک کمتر می‌شود به دلیل درک کمتر از جملات و واژگان و گنجینه واژگانی محدود به کمدی اسلپ استیک بیشتر تمایل دارد.
البته کمدی که به طنز نیز معروف است در فحوای کلام آقای دکتر میرکیانی مدیرگروه کودک شبکه جام جم باید دارای ویژگی‌هایی زیر باشد :
«طنز اثری است که ضمن ایجاد نشاط روانی و شادمانی وخندیدن، ‌تفکر و اندیشه‌ای را برای ما بیان می‌کند. پس اثری که با چاشنی خنده و نشاط و تفریح نکته‌ای را به مخاطب منتقل کند و به این وسیله او را وادار به تفکر واندیشه بکند و ناگفته‌های زندگی را برای او بیان بکند طنز نامیده می‌شود. طنز عام و جهانی نیز طنزی است که قابل فهم و درک برای همه مردم جهان باشد و راه خلق این طنز نیز استفاده از عناصر و ویژگی‌های جهانی است یعنی چیزی که همه مردم دنیا از آن درک واحدی دارند. ولی طنز ملی طنزی است که در حوزه کشور خودمان وجود دارد.»
نکته حائز اهمیت در کمدی این است که برنامه‌سازان آگاه باشند که درک کودکان از شوخی و طنز مشابه بزرگسالان نیست این تفاوت به جنبه محتوایی محدود نیست بلکه فرآیند‌های بنیادی که موجب درک شوخی و طنز می‌شوند در کودکان و بزرگسالان متفاوت است. به قول آقای حبیبی : « فرهنگ جامعه و سن عقلی مخاطب، ملاک ما برای نوشتن فیلمنامه طنز است.»
در این بخش سعی شده که به سؤالاتی مانند چه عواملی در موقعیت‌ها موجب خنده می‌شوند، شوخی‌های مختلف در چه سنی برای کودک جالب هستند، عوامل جنبی که به خندیدن کمک می‌کنند کدامند و از این قبیل، پاسخ داده شود.

مطلب مرتبط :   جنگ، نظامی، صدام، صلح

4-1-5-2-6 -1-2 مخاطبین خردسال
در بررسی نظرات مصاحبه‌شوندگان ژانر موزیکال 6/41 درصد بیشترین رتبه را به خود اختصاص داد و سپس ژانر اسلپ استیک با با 3/33 درصد در مرتبه بعدی قرار گرفت.
که درصد ژانرها را به ترتیب مشاهده می‌کنید:
– موزیکال (6/41 درصد)
– اسلپ‌استیک (3/33 درصد)
– کمدی (6/16 درصد)
– فانتزی (3/8 درصد)
‌4-1-5-2-6 -1-3 مخاطب کودک
نیمی از مصاحبه‌شوندگان ژانر فانتزی را به عنوان ژانر مورد علاقه مخاطب کودک معرفی کردند و سپس ژانر کمدی با 31 درصد به عنوان دومین ژانر مورد علاقه این مخاطب نام برده شد.
فراوانی سایر ژانرها به ترتیب از منظر شرکت‌کتنندگان در مصاحب