و، درصد، در، روغن

باشد. با افزایش مصرف زئولیت نیز به دلیل در اختیار قرار گرفتن رطوبت بیشتر برای گیاه در نتیجه گیاه از دوره ی رشد طولانی تری نسبت به عدم مصرف زئولیت وجود دارد، برخوردار است. مصرف سالیسیلیک اسید نیز در کاهش تبخیر و تعرق و نگهداری رطوبت در گیاه نقش مثبتی را ایفا می کند.

4-22: درصد روغن:
در جدول تجزیه واریانس صفات درصد روغن گلرنگ تحت تأثیر تنش آبی، مصرف زئولیت، مصرف سالیسیلیک اسید و اثرات متقابل آن ها قرار گرفته و در سطح آماری یک درصد معنی دار شد ولی اثر متقابل زئولیت و سالیسیلیک اسید اختلاف معنی داری را از لحاظ آماری روی آن نشان نداد (جدول4-21). در مطالعه ای، تنش خشکی باعث کاهش میزان روغن دانه ی ارقام گلرنگ گردید ((Rudra naik et a., 200l ولی در مطالعهی طاوسی (1386) تنش خشکی تأثیر معنی داری بر میزان روغن دانه ی ارقام گلرنگ بهاره نداشت. نادری درباغشاهی و همکاران (1386)، در پژوهشی عنوان کردند که میزان روغن دانه تحت تأثیر هیچکدام از تیمار های آزمایشی قرار نگرفت و میزان روغن دانه با یک دامنه ی 72/27 تا 24/28 درصد بدون تفاوت معنی داری همگی در یک گروه آماری قرار گرفتند. نتایج جدول مقایسه میانگین های اثرات اصلی صفات نشان داد که با افزایش شدت تنش آبی درصد روغن دانه کاهش یافت به طوری که بیشترین درصد روغن دانه با میانگین 42/36 درصد متعلق به تیمار آبیاری بدون تنش آبی (شاهد) و کمترین درصد روغن دانه با میانگین 45/28 درصد مربوط به تیمار آبیاری اعمال تنش شدید آبی (آبیاری بر اساس 70 درصد نیاز آبی گیاه) بود (جدول4-22). در بین سطوح مختلف مصرف زئولیت با افزایش مقدار مصرف آن درصد روغن دانه نیز افزایش پیدا کرد به طوری که بیشترین درصد روغن دانه با میانگین 64/35 درصد مربوط به تیمار مصرف 8 تن زئولیت در هکتار و کمترین درصد روغن دانه با میانگین 72/29 درصد متعلق به تیمار عدم مصرف زئولیت مشاهده شد. در این آزمایش با مصرف سالیسیلیک اسید نیز درصد روغن گلرنگ افزایش نشان داد به طوری که بیشترین و کمترین درصد روغن با میانگین های 71/34 و 20/31 درصد به ترتیب مربوط به تیمار محلول پاشی و تیمار عدم مصرف سالیسیلیک اسید بود (جدول4-22). موسوی فر و همکاران (1388) عنوان کردند درصد روغن دانه در تیمار های مختلف آبیاری تفاوت معنی داری داشت، به طوری که تیمار آبیاری کامل و آبیاری تا دانه بندی بیشترین درصد روغن را داشتند و میزان روغن دانه در دامنه ی 21/24 تا 30/36 درصد قرار گرفت. نتایج مقایسه میانگین اثرات متقابل دوگانهی آبیاری و زئولیت نشان داد که بیشترین درصد روغن با میانگین 58/38 درصد متعلق به تیمار آبیاری بر اساس 85 درصد نیاز آبی گیاه به همراه مصرف 8 تن زئولیت در هکتار و کمترین مقدار آن با میانگین 36/29 درصد متعلق به تیمار آبیاری بر اساس 85 درصد نیاز آبی گیاه و عدم مصرف زئولیت بود (جدول4-23). بر اساس نتایج مقایسه میانگین اثرات متقابل دوگانهی آبیاری و سالیسیلیک اسید، بیشترین درصد روغن با میانگین 38/38 درصد مربوط به تیمار آبیاری بر اساس 100 درصد نیاز آبی گیاه به همراه محلول پاشی سالیسیلیک اسید و کمترین مقدار آن با میانگین 49/26 درصد مربوط به تیمار آبیاری بر اساس 70 دردصد نیاز آبی گیاه و عدم مصرف سالیسیلیک اسید بود (جدول4-23). در بین اثرات متقابل دوگانهی زئولیت و سالیسیلیک اسید بیشترین درصد روغن با میانگین 19/37 درصد مربوط به تیمار مصرف 8 تن زئولیت در هکتار به همراه محلول پاشی سالیسیلیک اسید و کمترین میزان آن با میانگین 83/27 درصد متعلق به تیمار عدم مصرف زئولیت و سالیسیلیک اسید بود (جدول4-23). فراست (1389) عنوان کرد که درصد روغن دانه تحت تأثیر آبیاری قرار گرفت و در سطح آماری یک درصد معنی دار شد به طوری که بیشترین درصد روغن دانه با میانگین 83/32 درصد در تیمار آبیاری معادل 100 درصد نیاز آبی گیاه بدست آمد. در این آزمایش بر اساس نتایج جدول مقایسه میانگین های اثرات متقابل سه گانهی صفات مشاهده شد که بیشترین درصد روغن دانه با میانگین 72/40 درصد متعلق به تیمار (آبیاری بر اساس 85 درصد نیاز آبی گیاه + مصرف 8 تن زئولیت در هکتار + محلول پاشی سالیسیلیک اسید) و کمترین درصد روغن دانه با میانگین 77/24 درصد مربوط به تیمار (آبیاری بر اساس 70 درصد نیاز آبی گیاه + عدم مصرف زئولیت و سالیسیلیک اسید) بود (جدول4-24). ذاکری (1375) در بررسی خود بر روی ارقام بهاره ی گلرنگ در اصفهان گزارش نمود که متوسط درصد روغن ارقام مورد آزمایش بین 27/36 و 98/33 درصد بود. بر اساس نتایج بدست آمده ار تحقیق کافی و رستمی (1386) درصد روغن دانه در تیمار های آبیاری اختلاف معنی داری داشت و در هر دو سال اجرای آزمایش بیشترین درصد روغن مربوط به تیمار آبیاری کامل بود که با دو تیمار دیگر اختلاف معنی داری داشت. به نظر می رسد که اعمال تنش آبی، طول دوره ی پر شدن دانه ها را کاهش می دهد و فرصت بیشتری برای تجمع پروتئین در دانه ها را فراهم می کند، همچنین با افزایش شدت تنش آبی، مقدار تنفس گیاه افزایش می یابد و از این طریق انرژی نگهداری پایهی گیاه بیشتر و از ذخایر چربی گیاه کاسته خواهد شد و در نتیجه درصد روغن دانه کاهش می یابد. با مصرف زئولیت رطوبت مناسبی در اختیار گیاه قرار گرفته در نتیجه گیاه رشد مناسبی را داشته و در شرایط دشوار رشد که برای رشد گیاه با صرف انرژی نگهداری بالا و افزایش سوخت و ساز اسیدهای چرب می باشد مواجه نشده است تعداد دانه های بیشتری تولید شده و همین امر باعث افزایش درصد روغن شده است و مصرف سالیسیلیک اسید نیز در افزایش درصد روغن دانه مؤثر بوده و موجب افزایش آن نسبت به عدم مصرف سالیسیلیک اسید شده است. این نشان دهنده ی آن است که سالیسیلیک اسید به هنگام وجود تنش آبی توانسته مانع از رسیدن آسیب زیاد به گیاه شده و گیاه به واسطهی برخورد کمتر با شرایط تنش زای محیطی توانسته است درصد روغن خود را حفظ و از کاهش آن جلوگیری نماید.

مطلب مرتبط :   ، زن، فره، خهرج

4-23: عملکرد روغن:
نتایج جدول تجزیه واریانس نشان داد که عملکرد روغن تحت تأثیر تنش آبی، مصرف زئولیت، مصرف سالیسیلیک اسید و اثر متقابل آبیاری و زئولیت در سطح آماری یک درصد معنی دار شد. ولی اثرات متقابل آبیاری و سالیسیلیک اسید و اثر متقابل زئولیت و سالیسیلیک اسید و همچنین اثر متقابل سه گانه ی آبیاری، زئولیت و سالیسیلیک اسید از لحاظ آماری اختلاف معنی داری روی آن نشان ندادند (جدول4-21). بر اساس نتایج جدول مقایسه میانگین اثرات اصلی صفات مشاهده شد که با افزایش شدت تنش آبی عملکرد روغن نیز کاهش می یابد به طوری که بیشترین و کمترین عملکرد روغن با میانگین های 16/349 و 06/132 کیلوگرم در هکتار متعلق به تیمارهای آبیاری بر اساس 100 و 70 درصد نیاز آبی گیاه بود. در بین سطوح مختلف مصرف زئولیت نیز با افزایش مقدار مصرف زئولیت عملکرد روغن نیز افزایش نشان داد به طوری که بیشترین عملکرد روغن با میانگین 27/330 کیلوگرم در هکتار از تیمار مصرف 8 تن زئولیت در هکتار و کمترین عملکرد روغن با میانگین 18/183 کیلوگرم در هکتار از تیمار عدم مصرف زئولیت بدست آمد (جدول4-22). طبق نتایج این جدول مشاهده شد که با مصرف سالیسیلیک اسید عملکرد روغن افزایش پیدا کرد به طوری که در تیمار محلول پاشی سالیسیلیک اسید عملکرد روغن برابر با 35/259 کیلوگرم در هکتار بود (جدول4-22). موسوی فر و همکاران (1388) اظهار داشتند که بیشترین عملکرد روغن در تیمار آبیاری کامل و کمترین مقدار آن در شرایط آبیاری تا مرحله ی تکمه دهی حاصل شد. همچنین آن ها عنوان کردند که تیمار های آبیاری کامل و قطع آبیاری در مرحله ی دانه بندی از نظر درصد روغن تفاوت معنی داری نداشتند و از نظر مقایسه میانگین در یک گروه آماری قرار گرفتند، بنابر این تفاوت مشاهده شده در عملکرد روغن بین این دو سطح آبیاری مربوط به کاهش عملکرد دانه در شرایط قطع آبیاری در مرحله ی دانه بندی است. نتایج مقایسه میانگین اثرات متقابل دوگانهی آبیاری و زئولیت نشان داد که بیشترین عملکرد روغن با میانگین 27/408 کیلوگرم در هکتار متعلق به تیمار آبیاری بر اساس 100 درصد نیاز آبی گیاه همراه مصرف 8 تن زئولیت در هکتار و کمترین مقدار آن با میانگین 33/82 کیلوگرم در هکتار مربوط به تیمار آبیاری براساس 70 درصد نیاز آبی گیاه و عدم مصرف زئولیت بود (جدول4-23). در بین اثرات متقابل دوگانهی آبیاری و سالیسیلیک اسید بیشترین عملکرد روغن با میانگین 96/368 کیلوگرم در هکتار متعلق به تیمار آبیاری بر اساس 100 درصد نیاز آبی گیاه به همراه محلول پاشی سالیسیلیک اسید و کمترین عملکرد روغن با میانگین 62/114 کیلوگرم در هکتار مربوط به تیمار آبیاری بر اساس 70 درصد نیاز آبی گیاه و عدم مصرف سالیسیلیک اسید بود (جدول4-23). همچنین در بین اثرات متقابل دوگانهی زئولیت و سالیسیلیک اسید بیشترین عملکرد روغن با میانگین 97/320 کیلوگرم در هکتار مربوط به تیمار مصرف 8 تن زئولیت در هکتار و محلول پاشی سالیسیلیک اسید و کمترین آن با میانگین 77/161 کیلوگرم در هکتار مربوط به تیمار عدم مصرف زئولیت و سالیسیلیک اسید بود

مطلب مرتبط :   کجرفتاری، انحرافی، منحرف، لمرت