و، به، در، مصرف

511/0 گرم مربوط به تیمار عدم تنش آبی (شاهد) بود (جدول4-10). در مورد سطوح مختلف مصرف زئولیت مشاهده شد که با افزایش سطوح مصرف زئولیت عملکرد اقتصادی غوزه ی اصلی نیز افزایش می یابد به طوری که بیشترین و کمترین عملکرد اقتصادی غوزه ی اصلی با میانگین های 569/0 و 495/0 گرم به ترتیب مربوط به تیمار مصرف 8 تن در هکتار و عدم مصرف زئولیت می باشد (جدول4-10). مصرف سالیسیلیک اسید با میانگین 529/0 گرم باعث کاهش عملکرد اقتصادی غوزه ی اصلی نسبت به تیمار عدم مصرف سالیسیلیک اسید با میانگین 538/0 گرم شد (جدول4-10). نتایج مقایسه میانگین اثرات متقابل دوگانهی آبیاری و زئولیت نشان داد که بیشترین عملکرد اقتصادی غوزهی اصلی با میانگین 595/0 گرم مربوط به تیمار آبیاری بر اساس 70 درصد نیاز آبی گیاه به همراه مصرف 8 تن زئولیت در هکتار و کمترین آن با میانگین 416/0 گرم مربوط به تیمار آبیاری بر اساس 100 درصد نیاز آبی گیاه و عدم مصرف زئولیت بود (جدول4-11). در بین اثرات متقابل آبیاری و سالیسیلیک اسید نیز بیشترین عملکرد اقتصادی غوزهی اصلی با میانگین 594/0 گرم مربوط به تیمار آبیاری بر اساس 85 درصد نیاز آبی گیاه و عدم مصرف سالیسیلیک اسید و کمترین آن با میانگین 486/0 گرم مربوط به تیمار آبیاری بر اساس 70 درصد نیاز آبی گیاه و عدم مصرف سالیسیلیک اسید بود. همچنین در بین اثرات متقابل زئولیت و سالیسیلیک اسید نیز بیشترین مقدار با میانگین 579/0 گرم مربوط به تیمار مصرف 8 تن زئولیت در هکتار به همراه محلول پاشی سالیسیلیک اسید و کمترین مقدار آن با میانگین 491/0گرم مربوط به تیمار عدم مصرف زئولیت و سالیسیلیک اسید بود (جدول4-11). به نظر می رسد در مرحله ی رشد رویشی تنش خشکی منجر به کاهش سطح برگ، شاخص سطح برگ و فتوسنتز در واحد سطح برگ می شود. در نتیجه ی کاهش عملکرد در این مرحله به واسطه ی کاهش تعداد دانه در غوزه می باشد (Rostami et al., 2003). طبق نتایج جدول مقایسه میانگین های اثرات متقابل سه گانهی صفات مشاهده شد که بیشترین عملکرد اقتصادی غوزه ی اصلی با میانگین 657/0 گرم مربوط به تیمار (آبیاری بر اساس 75 درصد نیاز آبی گیاه + مصرف 8 تن در هکتار زئولیت + مصرف سالیسیلیک اسید) بود و کمترین عملکرد اقتصادی غوزه ی اصلی با میانگین 402/0 گرم مربوط به تیمار (عدم تنش آبی + عدم مصرف زئولیت + مصرف سالیسیلیک اسید) بود (جدول4-12). عملکرد اقتصادی در تمامی گیاهان زراعی به عنوان عامل مهم اقتصادی مطرح می باشد و عوامل محیطی باعث کاهش یا افزایش آن می شود و تنش آبی یکی از آن عوامل بوده و هرچه تنش آبی شدت آن بیشتر باشد بر روی رشد کلی گیاه، فتوسنتز گیاه و سایر عوامل که در نهایت بر روی عملکرد دانه تأثیر می گذارند مؤثر بوده و باعث کاهش آن می شود ولی از طرفی مصرف زئولیت و سالیسیلیک اسید رطوبت مورد نیاز گیاه را تا حد قابل ملاحظه ای جبران کرده و از تبخیر و تعرق بیش از حد گیاه جلوگیری کرده و موجب افزایش عملکرد گیاه نسبت به حالتی که بدون زئولیت و سالیسیلیک اسید هستند می شود.

مطلب مرتبط :   جنایی، سیاست، حقوق، فقه

4-11: عملکرد دانهی غوزه های فرعی:
برخی محققان عنوان کردند که افزایش محدودیت آب در طی دوران زایشی گیاه، در کاهش عملکرد دانه مؤثر است (Kafi and rostami, 2008 Cabuslay et al., 2002;). در جدول تجزیه واریانس صفات، عملکرد اقتصادی غوزه های فرعی تحت تأثیر تنش آبی، مصرف زئولیت، اثر متقابل آبیاری و زئولیت و همچنین اثر متقابل زئولیت و سالیسیلیک اسید و اثر متقابل سه گانه ی آبیاری، زئولیت و سالیسیلیک اسید قرار گرفته و در سطح آماری یک درصد معنی دار شد. ولی مصرف سالیسیلیک اسید و اثر متقابل آبیاری و سالیسیلیک اسید از لحاظ آماری اثر معنی داری را روی این صفت نشان ندادند (جدول4-9). به نظر می رسد در مرحله ی رشد رویشی تنش خشکی منجر به کاهش سطح برگ، شاخص سطح برگ و فتوسنتز در واحد سطح برگ می شود. در نتیجه ی کاهش عملکرد در این مرحله به واسطه ی کاهش تعداد دانه در غوزه می باشد (Rostami et al., 2003). در جدول مقایسه میانگین اثرات اصلی با افزایش شدت تنش آبی عملکرد اقتصادی غوزه های فرعی نیز افزایش نشان داد به طوری که بیشترین عملکرد اقتصادی غوزه های فرعی با میانگین 67/1 گرم متعلق به تیمار آبیاری بر اساس 85 درصد نیاز آبی گیاه و کمترین عملکرد اقتصادی غوزه های فرعی با میانگین 29/1 گرم مربوط به تیمار آبیاری بر اساس 100 درصد نیاز آبی گیاه بود. در بین سطوح مختلف مصرف زئولیت نیز مشاهده شد که با افزایش مقدار مصرف زئولیت عملکرد اقتصادی غوزه های فرعی نیز افزایش نشان می دهند، البته این موضوع محدود به مقدار مصرف زئولیت نیز بوده، یعنی با افزایش مصرف زئولیت بیشتر از یک مقدار مشخص، عملکرد اقتصادی غوزه های فرعی نسبت به تیمار عدم مصرف زئولیت کاهش نشان می دهد به طوری که بیشترین عملکرد اقتصادی غوزه های فرعی با میانگین 67/1 گرم متعلق به تیمار مصرف 4 تن زئولیت در هکتار بوده و کمترین عملکرد اقتصادی غوزه های فرعی با میانگین 37/1 گرم متعلق به تیمار مصرف 8 تن زئولیت در هکتار مشاهده شده است که این در حالی است که در تیمار عدم مصرف زئولیت (شاهد)، عملکرد اقتصادی غوزه های فرعی با میانگین 55/1 گرم بدست آمده است (جدول4-10). با مصرف سالیسیلیک اسید نیز مشاهده شد که عملکرد اقتصادی غوزه های فرعی نسبت به تیمار عدم مصرف سالیسیلیک اسید افزایش نشان داد (جدول4-10). کاهش عملکرد دانه در شرایط آبیاری محدود را می توان به اثر کمبود آب ناشی از قطع آبیاری ، که با تسریع پیری و کاهش طول دوره ی رشد و پر شدن دانه ی گیاه همراه است و همین طور به علائم ارسالی از ریشه به برگ و القای بسته شدن روزنه ها و در نهایت کاهش فتوسنتز خالص نسبت داد (Clavel et al., 2005). در جدول مقایسه میانگین اثرات متقابل دوگانهی آبیاری و زئولیت بیشترین عملکرد اقتصادی غوزهی فرعی با میانگین 05/2 گرم متعلق به تیمار آبیاری بر اساس 70 درصد نیاز آبی گیاه به همراه مصرف 4 تن زئولیت در هکتار و کمترین مقدار آن با میانگین 22/1 گرم مربوط به تیمار آبیاری بر اساس 100 درصد نیاز آبی گیاه و عدم مصرف زئولیت بود. همچنین در بین اثرات متقابل دوگانهی آبیاری و سالیسیلیک اسید بیشترین عملکرد اقتصادی غوزهی فرعی با میانگین 69/1 گرم مربوط به تیمار آبیاری بر اساس 70 درصد نیاز آبی گیاه به همراه محلول پاشی سالیسیلیک اسید و کمترین آن با میانگین 27/1 گرم متعلق به تیمار آبیاری بر اساس 100 درصد نیاز آبی گیاه و عدم مصرف سالیسیلیک اسید بود (جدول4-11). در بین اثرات متقابل دوگانهی زئولیت و سالیسیلیک اسید نیز بیشترین عملکرد اقتصادی غوزهی فرعی با میانگین 71/1 گرم مربوط به تیمار مصرف 4 تن زئولیت در هکتار به همراه محلول پاشی سالیسیلیک اسید و کمترین آن با میانگین 25/1 گرم مربوط به تیمار مصرف 8 تن زئولیت در هکتار و عدم مصرف سالیسیلیک اسید بود (جدول4-11). برخی ها نیز علت کاهش عملکرد دانه در شرایط تنش خشکی را به عدم دسترسی گیاهان به آب آبیاری نسبت دادند که در نتیجه ی آن افزایش رقابت بین گیاهان برای آب و کاهش در تعداد طبق در گیاه و تعداد دانه در طبق و وزن هزار دانه و افزایش درصد پوکی طبق اتفاق می افتد که همبستگی معنی دار و مثبتی با عملکرد دانه دارد (Koutroubas et al., 2000). طبق نتایج جدول مقایسه میانگین های اثرات متقابل سه گانهی صفات مشاهده شد که بیشترین عملکرد اقتصادی غوزه های فرعی با میانگین 39/2 گرم متعلق به تیمار آبیاری بر اساس 70 درصد نیاز آبی گیاه به همراه مصرف 4 تن در هکتار زئولیت و محلول پاشی سالیسیلیک اسید و کمترین عملکرد اقتصادی غوزه های فرعی با میانگین 06/1 گرم مربوط به تیمار آبیاری بر اساس 100 درصد نیاز آبی گیاه و مصرف 8 تن در هکتار زئولیت و عدم مصرف سالیسیلیک اسید بود (جدول4-12). عملکرد اقتصادی در تمامی گیاهان زراعی به عنوان عامل مهم اقتصادی مطرح می باشد و عوامل محیطی باعث کاهش یا افزایش آن می شود و تنش آبی یکی از آن عوامل بوده و هرچه تنش آبی شدیدتر باشد بر روی رشد کلی گیاه، فتوسنتز و سایر عوامل که در نهایت بر روی عملکرد دانه تأثیر می گذارند مؤثر بوده و باعث کاهش آن می شود. مصرف زئولیت و بخشی از رطوبت مورد نیاز گیاه را جبران کرده و موجب افزایش عملکرد گیاه نسبت به تیمار عدم مصرف سالیسیلیک اسید می شود حالتی که بدون زئولیت و سالیسیلیک اسید هستند می شود.

مطلب مرتبط :   دعایی، روزنامه، انقلاب، حرمت

4-12: وزن هزار دانه
با کاهش مقدار رطوبت قابل دسترس گیاه، مقدار سبزینه و شاخص سطح برگ گیاه نیز کاهش می یابد و در پی آن مقدار کل کربوهیدرات تولید شده در واحد زمان نیز کاهش خواهد یافت. در نتیجه توان ارسال مواد غذایی از منابع (اندام های سبز گیاه) به مخازن (دانه ها) کم شده و ما شاهد کاهش متوسط وزن دانه ها خواهیم بود. در جدول تجزیه واریانس وزن هزار دانه تحت تأثیر آبیاری، مصرف سطوح مختلف زئولیت و مصرف سالیسیلیک اسید قرار نگرفت (جدول4-9). ولی اثر متقابل آبیاری و زئولیت، همچنین آبیاری، زئولیت و سالیسیلیک اسید تأثیر معنی داری بر وزن هزار دانه در سطح آماری پنج درص