و، اسید، در، به

a-d
I1Z1
40/12 b
42/316 c
58/38 a
75/103 a-c
I1Z2
99/7 e
33/82 h
71/25 e
87/95 e
I2Z0
72/8 d
74/137 g
41/29 d
87/97 de
I2Z1
80/8 d
12/176 f
23/30 d
75/100 b-e
I2Z2
آبیاری×سالیسیلیک اسید(I×SA)
29/11 b
37/329 b
45/35 c
00/106 ab
I0SA0
82/12 a
96/368 a
38/37 a
08/107 a
I0SA1
43/9 c
12/217 d
65/31 d
25/102 bc
I1SA0
36/11 b
59/259 c
35/36 b
25/102 bc
I1SA1
09/8 e
62/114 f
49/26 f
08/97 d
I2SA0
92/8 d
50/149 e
41/30 e
25/99 cd
I2SA1
زئولیت×سالیسیلیک اسید(Z×SA)
39/8 d
77/161 f
83/27 e
75/100 a
Z0SA0
38/9 c
58/204 e
61/31 d
83/101 a
Z0SA1
38/9 c
77/219 d
68/31 d
66/101 a
Z1SA0
27/11 b
51/252 c
34/35 b
75/102 a
Z1SA1
04/11 b
57/279 b
09/34 c
91/102 a
Z2SA0
44/12 a
97/320 a
19/37 a
00/104 a
Z2SA1
میانگین هایی که حداقل در یک حرف مشترکند، اختلاف آماری معنی داری در آزمون چند دامنه ای دانکن در سطح احتمال پنج درصد ندارند.

(جدول4-24) مقایسه میانگین‌های اثرات متقابل سه گانهی صفات
اولئیک اسید (درصد)
عملکرد روغن
(کیلوگرم در هکتار)
درصد روغن
روز تا رسیدگی
تیمار
تنش آبی×زئولیت×سالیسیلیک اسید (I×Z×SA)
17/9 c
53/267 f
10/32 e
50/107 a
I0Z0SA0
77/10 b
26/323 d
10/36 d
50/107 a
I0Z0SA1
57/10 b
86/327 d
25/36 d
25/106 a
I0Z1SA0
76/13 a
79/359 c
87/37 bc
25/106 a
I0Z1SA1
13/14 a
73/392 b
02/38 bc
25/104 ab
I0Z2SA0
92/13 a
82/423 a
17/38 b
50/107 a
I0Z2SA1
20/8 d
27/149 i
62/26 f
50/100 a-c
I1Z0SA0
20/9 c
34/194 h
10/32 e
50/100 a-c
I1Z0SA1
33/9 c
48/208 h
90/31 e
50/102 ab
I1Z1SA0
85/10 b
23/245 g
22/36 d
50/102 ab
I1Z1SA1
77/10 b
62/293 e
45/36 cd
75/103 ab
I1Z2SA0
03/14 a
21/339 d
72/40 a
75/103 ab
I1Z2SA1
80/7 d
52/68 l
77/24 g
25/94 c
I2Z0SA0
19/8 d
13/96 k
65/26 f
50/97 bc
I2Z0SA1
23/8 d
98/122 j
90/26 f
25/96 bc
I2Z1SA0
21/9 c
51/152 i
92/31 e
50/99 a-c
I2Z1SA1
23/8 d
38/152 i
80/27 f
75/100 a-c
I2Z2SA0
37/9 c
87/199 h
67/32 e
75/100 a-c
I2Z2SA1
میانگین هایی که حداقل در یک حرف مشترکند، اختلاف آماری معنی داری در آزمون چند دامنه ای دانکن در سطح احتمال پنج درصد ندارند..

4-25: لینولئیک اسید:
لینولئیک اسید (اولین اسید چرب از دسته ی امگا6) مهمترین اسید چرب ضروری است که در اغلب روغن های گیاهی موجود می باشد. از بعد تغذیه ای مهمترین اسید چرب غیر اشباع، لینولئیک اسید می باشد به طوری که کمبود آن در رژیم غذایی باعث انسداد عروق و نهایتاً منجر به سکته ی قلبی خواهد شد. به علاوه این اسید چرب نقش مهمی در ترمیم بافت های مجروح، سلامتی پوست، مکانیسم رشد و تکامل و تولید پروستا گلانوین دارد (Smith, 2005; Isabelle et al., 2008; Sebastian et al., 2006). در جدول تجزیه واریانس لینولئیک اسید تحت تأثیر آبیاری، مصرف زئولیت، مصرف سالیسیلیک اسید، اثر متقابل آبیاری و زئولیت و همچنین اثر متقابل آبیاری، زئولیت و سالیسیلیک اسید قرار گرفته و در سطح آماری یک درصد معنی دار شد ولی اثر متقابل آبیاری و سالیسیلیک اسید و همچنین زئولیت و سالیسیلیک اسید اختلاف معنی داری را از لحاظ آماری روی آن نداشت (جدول4-25). به گزارش مروتی و همکاران (1389)، مهمترین اسید چرب تشکیل دهنده ی روغن گلرنگ در ارقام ایرانی لینولئیک اسید می باشد. احمد زاده و همکاران (1388) میزان لینولئیک اسید گلرنگ را بین 14/65 تا 11/80 درصد اعلام کردند. در جدول مقایسه میانگین اثرات اصلی با افزایش شدت تنش آبی مقدار لینولئیک اسید کاهش می یابد به طوری که بیشترین و کمترین میزان لینولئیک اسید با میانگین های 54/65 و 49/53 درصد به ترتیب مربوط به تیمارهای آبیاری بر اساس 100 و 70 درصد نیاز آبی گیاه بود. در بین سطوح مختلف مصرف زئولیت نیز با افزایش مقادیر مصرف زئولیت میزان لینولئیک اسید نیز زیاد می شود به طوری که بیشترین و کمترین میزان لینولئیک اسید با میانگین های 10/64 و 62/54 درصد به ترتیب متعلق به تیمارهای مصرف 8 تن زئولیت در هکتار و عدم مصرف زئولیت بدست آمد. طبق نتایج این جدول، با مصرف سالیسیلیک اسید میزان لینولئیک اسید نسبت به زمانی که عدم مصرف آن وجود دارد افزایش می یابد به طوری که در تیمار مصرف سالیسیلیک اسید میزان لینولئیک اسید برابر با 59/62 درصد بود (جدول4-26). کریمی کاخکی و همکاران (1389) در پژوهشی عنوان کردند که درصد اسید چرب لینولئیک اسید تحت تأثیر معنی دار آبیاری (01/0 P) قرار داشت. همچنین آن ها بیان کردند که از نظر تأثیر آبیاری تنها بین تیمار کم آبیاری در مراحل گل دهی و دانه بندی (1/48 درصد) با آبیاری کامل (9/48 درصد) اختلاف معنی داری وجود داشت و دارای درصد کمتری لینولئیک اسید بود. بر اساس نتایج مقایسه میانگین اثرات متقابل دوگانهی آبیاری و زئولیت بیشترین میزان لینولئیک اسید با میانگین 16/70 درصد متعلق به تیمار آبیاری بر اساس 100 درصد نیاز آبی گیاه و مصرف 8 تن زئولیت در هکتار و کمترین میزان آن با میانگین 61/50 درصد مربوط به تیمار آبیاری بر اساس 70 درصد نیاز آبی گیاه و عدم مصرف زئولیت بود (جدول4-27). در بین اثرات متقابل دوگانهی آبیاری و سالیسیلیک اسید بیشترین میزان لینولئیک اسید با میانگین 05/68 درصد مربوط به تیمار آبیاری بر اساس 100 درصد نیاز آبی گیاه و محلول پاشی سالیسیلیک اسید و کمترین میزان آن با میانگین 78/50 درصد متعلق به تیمار آبیاری بر اساس 70 درصد نیاز آبی گیاه و عدم مصرف سالیسیلیک اسید بود. همچنین در بین اثرات متقابل زئولیت و سالیسیلیک اسید نیز بیشترین میزان لینولئیک اسید با میانگین 93/66 درصد مربوط به تیمار مصرف 8 تن زئولیت در هکتار به همراه محلول پاشی سالیسیلیک اسید و کمترین میزان آن با میانگین 09/52 درصد متعلق به تیمار عدم مصرف زئولیت و سالیسیلیک اسید بود (جدول4-27). طبق نتایج جدول مقایسه میانگین های اثرات متقابل سه گانهی صفات، بیشترین میزان لینولئیک اسید با میانگین 00/71 درصد متعلق به تیمار (آبیاری بر اساس 85 درصد نیاز آبی گیاه + مصرف 8 تن در هکتار زئولیت + مصرف سالیسیلیک اسید) و کمترین میزان لینولئیک اسید با میانگین 40/49 درصد مربوط به تیمار (آبیاری بر اساس 85 درصد نیاز آبی گیاه + عدم مصرف زئولیت + سالیسیلیک اسید) بود (جدول4-28). کاهش لینولئیک اسید به میزان 8/2 درصد در شرایط بدون آبیاری نسبت به شرایط آبیاری کامل گزارش شده است (Flagella et al., 2002). که نتایج آن ها با نتایج کریمی کاخکی و همکاران (1389) مطابقت داشت. همچنین سایر محققان افزایش اولئیک اسید و کاهش لینولئیک اسید در شرایط کمبود آب را به تنش کمبود آب در مرحله ی دانه بندی در افزایش کیفیت روغن نسبت دادند (Flagella et al., 2002).
با افزایش سطوح تنش آبی تأثیر منفی بر رشد گیاه گذاشته و در نهایت بر روی مواد تشکیل دهنده ی دانه ها اثر منفی داشته و باعث کاهش آن ها و از جمله اسید چرب لینولئیک اسید شده است. مصرف زئولیت کمبود رطوبت موجود را برای گیاه جبران کرده و در نتیجه گیاه با در اختیار داشتن رطوبت مناسب رشد مطلوب و درنهایت انتقال اسمیلات و سایر مواد غذایی به مخازن را به خوبی انجام داده و در نتیجه میزان لینولئیک اسید نیز افزایش نشان می دهد. با افزایش شدت تنش آبی در گلرنگ، مقدار تنفس گیاه افزایش می یابد و در نتیجه با افزایش مقدار انرژی مصرفی گیاه، کمیت و کیفیت روغن دانه ها تحت تأثیر قرار خواهد گرفت.
4-26: ناپایداری غشاء سلول:
در جدول تجزیه واریانس صفات، ناپایداری غشاء سلول تحت تأثیر تنش آبی، مصرف زئولیت و مصرف سالیسیلیک اسید و اثرات متقابل آن ها قرار گرفته و همگی در سطح آماری یک درصد معنی دار شدند (جدول4-25). در جدول مقایسه میانگین اثرات اصلی مشاهده شد که با افزایش شدت تنش آبی ناپایداری غشاءسلولی نیز افزایش می یابد به طوری که بیشترین ناپایداری غشاء سلولی با میانگین 88/2712 میکروزیمنس بر سانتی متر متعلق به تیمار تنش شدید آبی (آبیاری بر اساس 70 درصد نیاز آبی گیاه) و کمترین ناپایداری غشاء سلولی با میانگین 13/2469 میکروزیمنس بر سانتی متر متعلق به تیمار عدم تنش آبی (شاهد) بود. در بین سطوح مختلف مصرف زئولیت نیز با افزایش مقدار مصرف زئولیت ناپایداری غشاء سلولی نیز کاهش پیدا کرد به طوری که بیشترین و کمترین ناپایداری غشاءسلولی با میانگین 83/2617 و 04/2503 میکروزیمنس بر سانتی متر به ترتیب مربوط به تیمارهای عدم مصرف و مصرف 8 تن زئولیت در هکتار بدست آمد. همچنین محلول پاشی سالیسیلیک اسید نیز توانست ناپایداری غشاء سلولی را نسبت به تیمار عدم مصرف سالیسیلیک اسید کاهش دهد (جدول4-26). عظیم زاده و همکاران (1385) در بررسی مقاومت به خشکی 16 ژنوتیپ گلرنگ اظهار داشتند که، ژنوتیپ LRV-51-51 با میانگین 1128 میکروزیمنس

مطلب مرتبط :   جهل، جاهل، معذور، حرمت