موتورهای جستجو، دسترسی به اطلاعات

خانگی در اوایل ۱۹۸۰.
در سال ۲۰۰۱، حباب “دات کام” ترکید و بسیاری از پیشگامان این عرصه، که نتوانستند از سرمایه گذاری های خود، منتفع شوند، از عرصه رقابت خارج گردیدند.

۱-۳-۶ ۲۰۰۲ تا زمان حال
در این سال ها، شرکت های متعددی، سرمایه های بسیاری در وب برای ارتقای کیفیت و بالا بردن سرعت اینترنت صرف کرده اند. شرکت های بسیاری، پیشرفت های خود را از طریق وب یافته اند و همین هم سبب تجاری شدن وب گردیده است.
سایت های بزرگی مانند موتورهای جستجوی گوگل۲۸، ای بی۲۹و آمازون دات کام۳۰خدمات بسیاری برای جستجوی راحت تر در اینترنت ارائه داده اند.
سایت های شبکه های اجتماعی نظیر مای اسپیس۳۱، فیس بوک۳۲، فرندستر۳۳و … هم فعالیت خود را در این سال ها آغاز کردند که در ابتدا با استقبال مواجه نشدند اما به تدریج محبوب و گسترده شدند.
با آغاز سال ۲۰۰۲، وب با ایده های متعددی مانند آر اس اس۳۴و وبلاگ۳۵ها مواجه شده بود. با گسترده شدن فعالیت های موتور های جستجو، نیاز به تغییراتی در وب به وجود آمد که نتیجه آن وب ۲۳۶ بود.
اکنون که جستجو در اینترنت همه گیر شده بود، ویکی پدیا۳۷و پروژه۳۸هایش به عنوان مرجعی برای اطلاعات به وجود آمدند. در سال ۲۰۰۵، سه تن از کارمندان سابق پی پال۳۹، وب سایتی برای نمایش ویدئو طراحی کردند که یوتیوب۴۰نام گرفت. تنها یک سال بعد، این سایت به عنوان سریع ترین سایت گسترده شده از زمان پیدایش وب شناخته شد که به خوبی کاربران را جذب خود کرده است.
پیشرفت های اینترنت در همه زمینه ها، به ویژه تجارت، آن را بسیار آسان کرده و در دسترس همگان قرار داده است]۳][۴[.
۱-۴ مدل های وب
دنیای مجازی جهانیست که با ظهور وب و شبکه ی اینترنت شکل جدیدی به خود گرفت و به صورت جدی به رقابت با دنیای فیزیکی پرداخت. در ابتدا وب ۱ دنیای اطلاعات را متحول ساخت (۲۰۰۰-۱۹۹۰) و با ایجاد دسترسی همگانی به اطلاعات مختلف بدون محدودیت های زمانی و مکانی در دنیای فیزیکی، انقلابی شگرف در زمینه ی دسترسی به اطلاعات و پیشرفت علم ایجاد نمود.
سپس وب ۲ و وب سایت های دوسویه و شبکه های اجتماعی مجازی مطرح شد (۲۰۱۰-۲۰۰۰) و دنیای ارتباطات را متحول ساخت. دیگر کاربران صرفا دریافت کننده ی اطلاعات نبودند و خود آن ها خوراک سایت ها را فراهم می کردند. این ارتباطات دوطرفه و فعل و انفعالی و جذابیت ناشی از مشارکت در محصول موجب ایجاد سایت های بزرگی همچون فیس بوک (سومین جامعه ی بزرگ دنیا)، آمازون (بزرگ ترین کتاب فروشی دنیا)، ویکی پدیا (بزرگ ترین دایره المعارف دنیا)، ای بی (بزرگ ترین سوپرمارکت دنیا) و بسیاری از سایت های وب ۲ ای دیگر در تمام زمینه های زندگی بشر نمود و کلیه ی روابط اجتماعی ما را تحت تاثیر خود قرار داد.
اما هنوز بشر خواسته های بیشتری از وب داشته و هرروز نیازمندی های خود را به آن محسوس تر می بیند و جنبه های بیشتری از زندگی خود را به آن می سپارد و به آن وابسته تر می شود. مثلا میس۴۱از دانشگاه ام آی تی۴۲در حال کار بر روی آیینه هائیست که در حمام به اینترنت متصل می شوند واگر هنگام مسواک زدن به آیینه ها نگاه کنید، از آخرین اخبار مطلع می شوید. از این رو سرعت و کیفیت بهره گیری از این دنیای مجازی روز به روز از اهمیت بیشتری برخوردار می شود و همین نیاز است که فردای وب را خواهد ساخت.
اما آینده ی وب را تحت عنوان وب ۳ معرفی می کنند. این نوع جدید از وب که درحال ورود به دنیای مجازیست، وب هوشمند یا وب مفهومی نیز خوانده می شود.

۱-۵ تشریح وب ۱ و دستاوردهای آن
وب با تاریخ ۲۰ ساله ی خود در میان یکی از مهم ترین و موثرترین فناوری های قرن ۲۱ ام قرار دارد و درواقع مجموعه ای بسیار پیچیده از انواع منابع اطلاعاتی است که به وسیله ی افراد متفاوت تولید می شود و توسط کاربران مختلف مورد جستجو قرار می گیرد.
وب یا تور جهان گستر یکی از مهم ترین و کاربردی ترین ابزار و خدمات موجود در اینترنت می باشد، وب مانند دیگر خدمات شبکه ای بر اساس معماری سرویس دهنده/سرویس گیرنده است و از طریق آن می توان به گستره ی وسیعی از منابع اینترنتی دسترسی پیدا کرد.
وب در ابتدا یک سری صفحه های ایستا بود که بینشان چیزی به نام پیوند۴۳ وجود داشت که قابلیت انتقال از یک صفحه به صفحه ی دیگر را فراهم می کرد. بعد از مدتی، صفحه های پویا این بحث را کامل کردند و بعد پایگاه های داده، کوکی ها و اطلاعات شخصی، نمونه های نوین تری از فناوری وب ۱ بودند.
بنابراین وب براساس نظام فرارسانه ای کار می کند، فرارسانه ترکیبی از فرامتن و چندرسانه ای است. فرامتن عبارت از متنی است که از سایر متون در صفحه ی وب متمایز شده است و به منابع اطلاعاتی یا صفحات دیگر که توسط کاربر قابل دسترسی می باشد اشاره می کند، یعنی اگر کاربر بخواهد به صفحات دیگر دسترسی پیدا کند کافیست توسط اشاره گر ماوس خود بر روی متن متمایز شده کلیک کند تا صفحات دیگر وب برای وی قابل دسترس شوند. چندرسانه ای نیز ترکیبی از رسانه های مختلف مانند صدا، تصویر، فیلم، تصاویر متحرک و متن می باشد. این ترکیب ممکن است برای جذابیت و رساندن مفهوم منابع اطلاعاتی در صفحات وب به کار رفته باشد]۵][۶[.

مطلب مرتبط :   کارکرد اجتماعی، علامه طباطبایی

۱-۶ تشریح وب ۲ و دستاوردهای آن
با افزایش کاربردهای وب، طراحان وب روش های جدیدی را در ایجاد وب سایت ها به کار بستند که باعث راحت تر شدن دسترسی به داده ها برای کاربر و مشارکت کاربر در ایجاد داده ها می شود. نمونه ی بسیار روشنی از این
سایت ها ویکی پدیا است که توسط کاربرانش گسترش پیدا می کند و مدیران این سایت فقط محیطی را برای استفاده از توانایی های کاربران فراهم می کنند.
مفهوم وب ۲ اولین بار در یک همایش توسط معاون موسسه ی اوریلی۴۴مطرح شد. آن ها به دنبال نسل جدیدی از وب بودند که بتواند جذاب، کاربردی و قابل گسترش باشد. این گونه بود که کنفرانس وب ۲ شکل گرفت و بحث های زیادی پیرامون این پدیده مطرح شد. امروزه جستجوی این عبارت در گوگل بیش از ۱۰ میلیون نتیجه را برمی گرداند.
طراحی و معماری وب ۲ بر پایه ی مشارکت ها، همکاری ها و تعاملات انسان ها، ماشین ها، نرم افزار و عامل های هوشمند با یکدیگر استوار است.
وب ۱ بسیار محدودتر و ساده تر بود و تنها تعدادی نسبتا اندک از موسسات گوناگون، دانشگاه ها، مراکز تبلیغاتی و غیره به ایجاد مطلب و محتوا بر روی آن مبادرت می نمودند. این در حالی بود که کاربران در وب ۱ تنها امکان دسترسی به اطلاعات موجود و استفاده از آن ها را داشتند و نه توان ایجاد و یا تغییر را. در وب ۲ کاربران قادرند خود به ایجاد و خلق محتوا اقدام نمایند، آن را ساماندهی و تنظیم کنند، دیگران را در اطلاعات و داشته های خود شریک و سهیم سازند و یا به انتقاد و تغییر بپردازند.

۱-۶-۱ مشخصه های مهم وب ۲
کسانی که درمورد وب ۲ صحبت می کنند، مباحث مختلفی را پیش می کشند. برخی مایلند جنبه های تکنیکی آن را برای مخاطبانی همچون برنامه نویسان و طراحان وب تشریح کنند، بعضی نیز به کاربردهای تجاری آن نظر دارند، اما در اینجا به آن دسته از ویژگی های جدید وب که با نگرش سیستمی سازگاری بیشتری دارد اشاره می شود.
وب مردمی تر: وب واقعا همگانی تر شده است. مهم ترین تبلور این ویژگی را باید در این واقعیت جستجو کرد که مصرف کنندگان اطلاعات اکنون خود تولیدکننده اند. سایت کتابفروشی آمازون که به کاربران اجازه می دهد، نقد خود درباره ی محتوای یک کتاب را پای صفحه ی مخصوص همان کتاب درج کنند، یک مثال مشهور در این زمینه است. تقریبا اکثر کسانی که برای خرید کتاب به آمازون مراجعه می کنند، متوجه می شوند که اظهارنظر خوانندگان یک کتاب به مراتب از اطلاعات رسمی آمازون درباره ی آن کتاب، جالب تر است.
ساز و کار خودترمیمی محتوا: ساز و کار خودترمیمی محتوای وب را می توان به دو صورت مشاهده کرد: یکی با واسطه و دیگری بی واسطه. در ساز و کار با واسطه، خوانندگان و مصرف کنندگان یک محتوای اطلاعاتی (مثلا بازدیدکنندگان یک سایت خبری و یا آموزشی) با درج کامنت۴۵و اظهارنظر، اطلاعاتی که ناشر ارائه داده است را نقد می کنند، چیزهایی به آن می افزایند، ایرادهایی از آن می گیرند و یا برای اصلاحش پیشنهادهایی می دهند. خودترمیمی بی واسطه، یک پدیده ی کاملا جدید در وب ۲ است، ویکی و مشتقات آن تبلور همین ساز و کار است. در این شیوه مردم امکان می یابند مستقیما یک محتوای اطلاعاتی را ویرایش کنند.
جهش در معنای آموزش: وب ۲ را می توانید در قالب تحولات مفهوم آموزش نیز ببینید. مهم ترین ویژگی وب ۲ در این مورد، غیرتجاری کردن دانش از طریق به کارگیری رهیافت توسعه باز است. در این شیوه، مردم می توانند در فرآیند توسعه یک مقوله علمی یا فنی آزادانه مشارکت داشته باشند و به طور رایگان از حاصل آن استفاده کنند. این در حقیقت سطح متعالی تری از آموزش است. آموزش به وسیله ی موتورهای جستجو جنبه ی دیگری از تحول در معنای آموزش در فضای سایبر را نشان می دهد. موتورهای جستجو را از این نظر می توان به آموزگارانی تشبیه کرد که جواب هر سوالی را می دانند، اما کیفیت پاسخ هایشان بستگی به کیفیت پرسش های پرسشگر دارد.
پویایی داده ها: پدیده ی وب را از زوایای مختلفی می توان بررسی کرد. وب یک شبکه اطلاعاتی است. یک فناوری است. یک رسانه نیز هست. اما اگر آن را به عنوان مهم ترین تبلور فضای سایبر درنظر بگیرید، آن گاه می توان وب را به سیستمی تشبیه کرد که حیات دارد، زنده است، راکد نمی ماند، پی در پی تغییر می کند و نو می شود. یکی از مفاهیمی که وب ۲ سعی در توضیح و تبیین آن دارد، همین کارکرد دوگانه ای است که برخی از اطلاعات در شبکه ی اینترنت دارند. گونه ای از این اطلاعات را مردم پدید آورده اند و در یک روند تعاملی بسیار پویا و پیچیده مرتبا به آن می افزایند.
مفهومی به نام سرویس: وب ۲ متضمن پاره ای از مفاهیم کلیدی نیز هست. واژه ی خدمت یا سرویس نمونه ای از این مفاهیم است. وب جدید به گونه ای است که مفهوم سرویس به یکی از ارکان کسب و کارهای آنلاین تبدیل شده است. این مفهوم هم دربرگیرنده ی معنای لغوی آن، یعنی خدمت رسانی، و هم دربرگیرنده ی معنای تازه و مدرن آن است که نشان می دهد یک فرآیند اطلاعاتی (مثلا ارسال نامه ی الکترونیکی) به جای آن که از طریق یک کحصول نرم افزاری انجام شود، می تواند به واسطه ی یک سیستم آنلاین۴۶رخ دهد. این شیوه از ارائه ی خدمات، متکی بر نظریه ای است که می گوید هر نرم افزار را می توان به صورت یک سرویس ارائه کرد. سرویس در وب ۲ با یک مفهوم کلیدی دیگر نیز ارتباط نزدیک دارد و آن، معنای واژه ی توسعه است. وقتی که به تدریج سرویس های آنلاین جای بسته های نرم افزاری قابل نصب را بگیرند، آن گاه ممکن است با شرایطی رو به رو شویم که در آن همواره روند توسعه، اصلاح و تکمیل نرم افزار در معرض دید مصرف کننده قرار دارد. بنابراین توسعه در عصر وب ۲ یعنی تقریبا همیشه با محصولاتی سر و کار داریم که در مرحله ی آزمایشی قرار دارند.
پول سازی با قلک آنلاین: می توان به فه
رست پیامدهای مردمی تر شدن وب، اقلام دیگری را نیز افزود. مثلا کسب و کارهای وب ۲ به وضوح نسبت به وب ۱ اهمیت بیشتری به تک تک کاربران می دهند. ایده ی ریالی کسب و کار این است که با مشتریان محدودتر ولی پولدارتر تعامل داشته باشید. بنابراین صاحبان کسب و کار تمایل زیادی دارند که به جای سر و کله زدن با صد مشتری که هرکدام فقط کمی پول خرج می کنند، با ۱۰ یا ۵ مشتری که رقم های بزرگی می پردازند، رو به رو شوند. وب ۲ این نظریه را با تردید رو به رو کرده است. ظاهرا کسب و کارهای چابک و تیزهوشی مانند گوگل و ای بی توانسته اند راهی پیدا کنند که درآمد خود را به جای تکیه بر خریدهای چند هزار دلاری مشتریان بزرگ، براساس دریافت تنها چند سنت از میلیون ها مصرف کننده کم درآمد بنا کنند.
پلتفرم۴۷موبایل: یک مشخصه ی مهم دیگر نیز در فضای وب ۲ قابل تشخیص است و آن نقش فزاینده ی پلتفرم موبایل و به طور کلی آن دسته از تجهیزات همراه است که قابلیت جابجایی فیزیکی اطلاعات را در اختیار کاربر قرار می دهند. با کمی تامل می توان دریافت که در عصر وب ۲ دیگر حالت فیزیکی دسترسی به اطلاعات محدود به یک کامپیوتر ساکن نیست. کاربر می تواند در همه ی حالت ها، مثلا هنگامی که مشغول قدم زدن در یک پارک است، وارد فضای سایبر شود. این کاربر مثلا می تواند همان لحظه وبلاگ خود را به روز کند و یا پای یک یادداشت یا مقاله کامنت بگذارد]۷][۸[.
۱-۷ تشریح وب ۳ و دستاوردهای آن
برای همه ی ما بارها و بارها اتفاق افتاده که کلمه یا عبارتی را از طریق یکی از سایت های جستجو مثل گوگل جستجو کرده اما نتایج مطابق خواست و منظور ما طبقه بندی نشده اند و درنتیجه درمقابل حجم انبوهی از اطلاعات درهم که بسیاری از آن ها کمکی به ما نمی کنند سردرگم شده ایم. مثلا موتورهای جستجوی کنونی تفاوت بین پاریس هیلتون۴۸و هیلتون این پاریس۴۹و یا اپل۵۰به معنی میوه ی سیب و اپل به معنی شرکت قول کامپیوتری را درک نمی کنند. ساتیا نادلا۵۱ (نایب رییس جستجو، پورتال و تبلیغات مایکروسافت) در این باره می گوید: یک سوم جستجوهای امروزی، جواب موردنظر کاربران را در نخستین جستجو ارائه نمی کنند و این یکی از جنبه هاییست که وب مفهومی، وب ۳ و یا همان وب درحال ظهور به آن پرداخته اند.
اگر یک خط از سمت وب ۱ به وب ۲ بکشید و آن را ادامه دهید به جایی می رسید که احتمالا با این فناوری به آن خواهیم رسید.
درواقع پس از آنکه وب به ابزاری برای ایجاد ارتباط دوسویه بین کاربران خود تبدیل شد(وب ۲)، حال در وب ۳ تعام

دیدگاهتان را بنویسید