منبع پایان نامه ارشد با موضوع فرهنگ اسلامی و ادبیات فارسی

دانلود پایان نامه

4-3-21-فرشته :
((فرشته (Angel)) که در زبان های کهن ایرانی ، سروش و در عربی ، ملک و هاتف گفته می شود ،موجودی لطیف و نامرئی است که در غالب ادیان و صف آن آمده است در آیین یهود ، فرشتگان واسطه ی میان خدا و جهان مادی هستند . در فرهنگ اسلامی هم فرشتگان دسته ای از مخلوقات پروردگار هستند که هر گروه از آنها طبق برنامه و نظم خاصی به انجام خود مشغول اند . از پیامبر (ص) نقل شده که فرمود :
وجبی از آسمان ها نیست که در آن فرشته ای در حال رکوع و سجود نباشد و ذره ای در عالم نیست که فرشته ای بر او گماشته نباشد و قطره ای نیست که با او فرشته نباشد وجود ملائکه برای صلاح عالم است و عقل را مجال معرفت ایشان نیست فرشته جوهری است بسیط ، در حیات و عقل و نطق، و منزه است از ظلمت و شهوت وکدورت و غضب که از فرمان خدا سر پیچیده و آن چه او را فرمایند بکند (تحریم : 6).
طعام ایشان تسبیح باشد و شراب ایشان تقدیس و انس ایشان به ذکر باری تعالی و شادی ایشان به عبادت وی . گروههای ملائکه (فرشتگان ) آن قدر متعدند که جز خدا خدای هیچ کس نداند .غیر از چهار ملک مقرب (جبرییل ، اسرافیل ،میکاییل و عزراییل ) گروهی حاملان عرش هستند و گروهی برگرد عرش حلقه زده اند .حاملان عرش چهار فرشته اند :یکی به صورت آدمی که برای آدمیان دعا کند ؛ دوم به صورت گاوی که برای چهارپایان دعا کند ؛ سوم به صورت کرکس که برای مرغان دعا کند و چهارم به صورت شیر که برای درندگان دعا کند و چون روز قیامت شود چهار فرشته ی دیگر نیر بر این ها اضافه می شوند (حاقه :17).
گروهی ملائکه ی بهشت اند ؛ گروهی فرشته ی عذاب دوزخ ؛ دسته ای ملائکه ی کروبی و گروهی نگهبانان کرسی .ملائکه آسمان ها بسیارند و فرشتگان هر آسمانی به صورت موجودی خاص هستند:
فرشتگان آسمان اول به صورت گاو ند و رییس آنها ((اسماعیل)) است .
فرشتگان آسمان دوم به صورت عقابند ورییس آنها ((شماعیل)) است .
فرشتگان آسمان سوم به صورت کرکسند و رییس آنها ((ساعد)) است .
فرشتگان آسمان چهارم به صورت اسب اند و رییس آنها ((صلصائیل)) است .
فرشتگان آسمان پنجم به صورت حور عین اند و رییس آنها ((کلکائیل)) است .
فرشتگان آسمان ششم به صورت ولدان (پسران زیبا روی اند ) و رییس آنها ((سمخاییل)) است .
فرشتگان آسمان هفتم به صورت بنی آدم اند و رییس آنها ((برماییل )) است .
ملائکه الخظته (فرشتگان نگهبان ) بر بنی آدم موکل اند و بر هر شخصی دو فرشته : یکی به راست و یکی بر چپ و بعضی گویند چهار فرشته : دو تا در شب چون بنده گناهی کند صاحب شمال (فرشته ی دست چپ )قلم بردارد و تا شش ساعت )اگر توبه کند آن گناه را ننویسد و چون بنویسد صاحب یمین (فرشته دست راست )شفاعت کند .چون بنده بمیرد ، این دو به امر خدا به سر گور او روند و خدای را تسبیح کنند و ثواب آن برای بنده نوشته شود .نکیر و منکر (نکیرین )نیز دو فرشته بودند که مسخ شدند .ابلیس هم فرشته ای صاحب نام بود که پس از هزاران سال عبادت از درگاه حق رانده شد
در فرهنگ ایران و ، در نتیجه ، ادبیات فارسی ، فرشته مظهر کمال و لطافت و زیبایی و تمامیت است ؛ بر خلاف دیو که سمبل پلیدی و شرارت و زشتی است و در ادب فارسی ، علاوه بر حضور تعبیرات و ترکیبات لطیفی از قبیل فرشته پر ، فرشته پناه ، فرشته پیکر ، فرشته پیوند ، فرشته تن (روحانی ) فرشته خصال ، فرشته خلق ، فرشته خو ، فرشته رخ (زیبا) فرشته سرشت ، فرشته سلب (آن که جامه اش چون فرشتگان باشد )، فرشته سیرت ،فرشته صفت ، فرشته فریب ، فرشته کش ، فرشته مخبر ، فرشته منش ، فرشته نمودار ، فرشته نهاد ، فرشته وار ، فرشته وش و……شعرا نیز در شعر خویش درباره ی فرشته ، مضمون اندیشی کرده اند )) .( یا حقی ، 1386، 618-615)
در این ره فرشته زره می رود که آید یکی دیو و ده می رود
بیت 4،صفحه ی976
تودین پروری خصم کین پروریست فرشته دگر اهرمن دیگرست
بیت 93، صفحه ی 994
بساز انجمن کانجم آمد فراز فرشته در آسمان کرد باز
بیت 40، صفحه ی 1011
فرشته پران را برین ساده دشت از و آمدن هم بدو بازگشت
بیت 13،صفحه ی 1012
گهت چون فرشته بلندی دهد گهت باد دان دست بندی دهد
بیت 208،صفحه ی1026
فرشته کنم دیو هر خانه را بر آرایم از گنج ویرانه را