لبنان، بیروت، جنگ، (وابسته

دانلود پایان نامه

ا توافق یکدیگر، لبنان را ترک کردند.63
از اوایل دهه شصت میلادی، حملات اسرائیلی ها به خاک لبنان آغاز شد و در سال 1968 فرودگاه بیروت نیز هدف بمباران آنان قرار گرفت. در این میان، ارتش صهیونیستی طی جنگ شش روزه با چهار کشور عربی در سال ۱۹۶۷، صحرای سینا، کرانه باختری رود اردن، نوار غزه و ارتفاعات جولان و شهر قنیطره را اشغال نمود و بر شهر بیت المقدس نیز بطور کامل مسلط گردید. البته قنیطره و بخش‌هایی از سینا و جولان در جنگ سال 1973 پس گرفته شد.64
در سال 1975 حمله فالانژیست ها به یک اتومبیل حامل فلسطینی ها در منطقه عین الرمانه، آغازگر جنگ های داخلی لبنان بود که 15 سال یعنی تا اوایل سال 1990 به طول انجامید. در جنگ‌های داخلی لبنان، در یک طرف اتحاد مسیحیان راست گرای افراطی و در سوی دیگر اتحاد مسلمانان، چپ گراها و ملّی گراها قرار داشتند. این جنگ خسارات سنگینی به دنبال داشت و طی آن ده ها هزار نفر کشته و مجروح شدند.65
در سال 1978 نیروهای اسرائیلی نبرد شدیدی را علیه لبنان آغاز کردند و اقدام به اشغال بخش‌هایی از جنوب لبنان نمودند. سازمان ملل با صدور قطعنامه 425 خواستار عقب نشینی بی قید و شرط نیروهای اسرائیلی از مناطق اشغالی گردید و متعاقب آن چهار هزار نیروی حافظ صلح به لبنان اعزام کرد. اسرائیلی ها مناطق تحت اشغال خود را به یک نظامی مسیحی به نام سعد حداد و نیروهای تحت امر او با عنوان ارتش لبنان جنوبی واگذار کردند. این افسر ارتش لبنان در سال 1979 با حمایت مستقیم اشغالگران اسرائیلی، هفتصد مایل مربع از مناطق اشغالی جنوب را تحت ‌عنوان لبنان آزاد تحت سیطره رژیم صهیونیستی قرار داد. در سال 1980 شبه نظامیان مسیحی فالانژ اقتدار خود را بر منطقه شرق بیروت تثبیت کردند.66
رژیم اشغالگر قدس در سال 1982 به منظور نابودی یا اخراج فلسطینی های مقیم لبنان و نیز تضعیف حضور سوریه در لبنان، دست به حمله گسترده‌ای به لبنان زد و تا بیروت پیش روی کرد. در همین سال، فجیع ‌ترین جنایت صهیونیست ها یعنی کشتار دسته جمعی فلسطینی ها در اردوگاه صبرا و شاتیلا در بیروت با همکاری فالانژها صورت گرفت.67
در اکتبر 1989 بر اساس توافق قدرت های بزرگ و با میانجی‌گری عربستان، نمایندگان پارلمان لبنان در شهر طائف عربستان گردهم آمدند و قراردادی را امضا کردند که به درگیری و جنگ‌های خونین داخلی خاتمه داد. در این پیمان اصلاحاتی در جهت تعدیل نظام سیاسی گذشته لبنان به عمل آمد و توازن پایداری بین مسیحیان و مسلمانان برقرار شد. از این پس تلاش شد تا اساس حکومت و نظام سیاسی لبنان بر پایه پیمان طائف استوار شود. در پی امضا توافقنامه طائف و با توجه به آرامش نسبی ایجاد شده در کشور و خلع سلاح شبه نظامیان و تقویت دولت مرکزی، انتخابات جدید مجلس در سال 1992 (پس از 20 سال) برگزار گردید. رژیم صهیونیستی در سال 2000 در پی 18 سال مقاومت رزمندگان مقاومت لبنان و در رأس آن حزب‌الله، از اکثر مناطق اشغالی جنوب لبنان عقب نشینی کرد که در تاریخ جنگ های اعراب و اسرائیل موفقیتی بی سابقه محسوب می‌شود. پیروزی مقاومت اسلامی در جنگ 33 روزه سال 2006 در برابر تجاوز همه جانبه رژیم صهیونیستی نیز از نقاط عطف تاریخ معاصر لبنان به شمار می رود. به موجب قطعنامه شماره ۱۷۰۱ شورای امنیت که پایان دهنده جنگ 33 روزه بود، نیروهای پاسدار صلح سازمان ملل (یونیقل) در فاصله جنوب رود لیتانی تا خطوط مرزی با سرزمین‌های اشغالی مستقر شدند.68
اکنون حکومت در لبنان، جمهوری (از نوع دموکراتیک پارلمانی) است و اصل تفکیک قوا در قانون اساسی این کشور مورد تاکید است. تعدد طائفی در لبنان باعث شده است نظام سیاسی منحصر به فردی در این کشور با عنوان دموکراسی توافقی شکل بگیرد. 69
در توافقنامه طائف در 30 سپتامبر 1989 سعی شد برای همه طوائف لبنانی جایگاهی در بدنه سیاسی کشور در نظر گرفته شود. قوای سه گانه در کشور بین سه طائفه اصلی (مسیحی مارونی- سنی- شیعه) تقسیم شد که طی آن منصب ریاست جمهوری از آن مارونی ها، نخست وزیری از آن اهل سنت و ریاست مجلس نیز از آن شیعیان گردید. با توجه به اینکه مسیحیان ارتدکس از حیث عددی در درون طائفه مسیحی لبنان دومین طائفه محسوب می‌شوند، لذا معاون نخست وزیر و معاون رئیس مجلس از این طائفه برگزیده می‌شود. 70
لبنان با آمار ۸۸ درصد سواد، در میان کشورهای عربی در بالا‌ترین رده قرار دارد. مدارس لبنان به سه رده خصوصی، عمومی و نیمه خصوصی تقسیم می‌شوند. مقطع ابتدایی شامل شش سال، مقطع راهنمایی سه سال و مقطع دبیرستان نیز سه سال می‌باشد. دانشگاه لبنان71 تنها دانشگاه دولتی این کشور می‌باشد و در مقابل، حدود 40 دانشگاه خصوصی به فعالیت مشغولند که از معروف ترین آنها دانشگاه آمریکایی بیروت (وابسته به آمریکا)، دانشگاه سنت جوزف (وابسته به فرانسه)، دانشگاه اسلامی لبنان (وابسته به مجلس اعلای شیعیان)، دانشگاه عربی بیروت (وابسته به مصر)، دانشگاه بین‌المللی لبنان ، دانشگاه لبنانی آمریکایی ، دانشگاه امام اوزاعی (وابسته به جوامع اسلامی اهل سنت)، دانشگاه نوتردام (یا اللویزه وابسته به پاتریارکی مارونی)، دانشگاه بلمند،‌ دانشگاه کسلیک، دانشگاه جنان را می‌توان نام برد. جامعۀ ‌المصطفی و دانشگاه آزاد اسلامی نیز وابسته به جمهوری اسلامی ایران در لبنان فعال می باشند. مجوز تأسیس دانشگاه معارف توسط حزب‌الله نیز در آستانه سال 2012 ازسوی دولت لبنان صادر گردیده است. 72
مؤسسات فرهنگی و مطالعاتی زیادی نیز در لبنان فعال هستند که از جمله آنها به مراکز امام خمینی، امام موسی صدر، رسالات، الحضاره، باحث، الزیتونه، کارنگی، عصام فارس، دلتا، حمورابی، الأمان، الوحده العربیه، الدراسات الفلسطینیه، الشرق الجدید، المرکز الإستشاری للدراسات و التوثیق، مرکز الدراسات الإستراتیجیه، المعهد المعارف الحکمیه، جمعیه المعارف الاسلامیه الثقافیه، المرکز الکاثولیکی للإعلام، المرکز العربی للمعلومات، مرکز الإتحاد للتدریب الإعلامی، جمعیه إبداع می توان اشاره کرد. 73
لبنان با بیش از یک و نیم قرن سابقه در حوزه مطبوعات و فضای باز سیاسی که ناشی از تعدد طوایف می‌باشد، همواره به بهشت رسانه‌ها معروف بوده و هیچ رسانه مهم منطقه‌ای و بین‌المللی را در دنیا نمی‌توان یافت که در این کشور دارای دفتر و خبرنگار نباشد. در لبنان 15 روزنامه منتشر می‌گردد که شامل السفیر، النهار، الاخبار، المستقبل، الجمهوریه، اللواء، الدیار، البناء، الشرق، الانوار، البلد و دو روزنامه منطقه‌ای الحیات و الشرق الاوسط می‌باشند. مهم‌‌ترین تلویزیون های لبنان عبارتند از: المنار، المیادین، الجدید، المستقبل و تلویزیون لبنان. 74
از جمله مجلات منتشره در این کشور، می توان الصیاد، الأفکار، الثبات، الأنباء، الکفاح العربی، الاسبوع العربی، الأمان، العواصف، معلومات، ‌الوحده الاسلامیه را نام برد. همچنین علاوه بر خبرگزاری ملی لبنان و خبرگزاری های خصوصی مثل المرکزیه، پایگاه های اینترتی النشره، الانتقاد و تیّار نیز در صحنه خبری لبنان فعال هستند. از رادیوهای لبنان هم می‌توان اذاعه النور، صوت لبنان، رادیو الرساله، اذاعه الشرق، صوت المدی، صوت الغد، صوت بیروت و لبنان الحر را برشمرد. 75
رسانه های ایرانی نیز لبنان را به عنوان یکی از مهم‌ ترین مراکز منطقه ای خود برگزیده اند. هم اکنون صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، خبرگزاری جمهوری اسلامی، شبکه العالم، پرس تی وی، شبکه الکوثر، و شبکه آی فیلم دارای دفاتر فعال در این کشور می‌باشند. 76
درباره سیاست خارجی لبنان می توان گفت که موقعیت ژئوپولتیک و ژئواستراتژیک لبنان و به ویژه همسایگی آن با سرزمین های اشغالی فلسطین، باعث شده تا این کشور مورد توجه بازیگران بزرگ عرصه سیاست بین‌الملل قرار گیرد. اکنون بسیاری از نهادهای بین‌المللی نیز در بیروت دفتر دارند. عمده ترین بازیگران خارجی در صحنه لبنان پنج کشور ایران، سوریه، عربستان، آمریکا و فرانسه می‌باشند که نقش اصلی را در تحولات لبنان ایفا می‌کنند. 77
جمهوری اسلامی ایران: کشور ایران هم به لحاظ حمایت از مقاومت این کشور در برابر تجاوزات مستمر رژیم صهیونیستی، حضوری گسترده در صحنه لبنان دارد و از مقبولیت وسیعی نه تنها در صحنه شیعه بلکه در جامعه اهل سنت و مسیحیان لبنان نیز برخوردار می‌باشد.
سوریه: روابط لبنان با سوریه به دلیل پیوندهای تاریخی و طایفه‌ای، مرز مشترک، سی سال حضور نیروهای سوری در لبنان (از سال 1975 تا سال 2005)، و وجود دشمن مشترک صهیونیستی، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و معمولاً تحولات این دو کشور بر یکدیگر اثرگذار هستند.
عربستان: حضور مؤثر اهل سنت در لبنان و ابعاد منطقه‌ای و بین‌المللی تحولات این کشور باعث شده تا کشورهای بزرگ عربی همچون عربستان سعودی نیز توجه خاصی به صحنه لبنان داشته باشند. این حضور در دوره رفیق حریری به بعد گسترده و عمیق گردید.
فرانسه: سابقه حضور و سلطه فرانسه در لبنان، موجب شد تا فرهنگ و سیاست فرانسه در این کشور به خصوص در جامعه مسیحی رواج و سیطره پیدا کند. لذا زبان فرانسوی به عنوان زبان دوم در این