زیست‌محیطی، کمیسیون، دستگاه‌های، مجلس

ل زیست‌محیطی

ابعاد فرامحلّی مسائل زیست‌محیطی

عنوان مقوله تکمیل شده ششم
عنوان مفهوم زیرمجموعه
شورای عالی محیط زیست
کارکرد وحدت‌بخشی سیاستی شورا

مطلوبیت بازنگری و افزایش اعضاء شورا

عنوان مقوله تکمیل شده هفتم
عنوان مفهوم زیرمجموعه
سازمان حفاظت محیط زیست
مطلوبیت جایگاه معاونتی سازمان

ناهمخوانی قدرت رسمی با اختیارات واقعی

اهمیت اقتدار شخصیتی رئیس سازمان

ضعف بدنه مدیریتی در بوروکراسی محیط زیست

اختیارات محدود سازمان حفاظت محیط زیست

4-1-3- مطالعه مورد سوم (‍C)
مصاحبه شونده: (معاون اسبق اداری- مالی و امور مجلس سازمان حفاظت محیط زیست- 1376-1371)
جدول 4-8: نکات کلیدی و کدگذاری باز، مطالعه مورد C
ردیف
نکات کلیدی
کدگذاری باز
PC1
قاعدتاً برای تدوین مقررات و آیین‌نامه‌های مربوطه در دولت
نگارش آیین‌نامه‌ها در سطح دولت
PC2
و یا پیشنهاد لوایح برای مجلس، رابط سازمان با این دو بخش (دولت و مجلس) بودم
نگارش لوایح توسط دولت
PC3
فرآیند تصویب آنها را نیز دنبال می‌کردیم و اگر نیازمند کار کارشناسی در کمیسیون‌های این دو بخش بود حضور پیدا می‌کردند و دلایل و مستندات و نیاز به مقررات را ارائه می‌کردند و مورد بررسی قرار می‌گرفت
تصویب پس از کار کارشناسی
PC4
البته برخی قوانین زیست‌محیطی وجود دارد که مصوّب سال‌های گذشته است و می‌توان با اصلاحاتی از آنها بهره گرفت
مفید بودن سیاست‌های پیشین
PC5
اعم از مصوب مجلس یا مستندات وزارت نیرو شامل مسائل آب و انرژی، صنایع و معادن یا وزارت جهاد کشاورزی که شامل جنگل‌ها و شیلات می‌شود
مفید بودن سیاست‌های پیشین
PC6
بالعکس نیز اتفاقاتی می‌افتاد یعنی دستگاه‌های دولت قوانینی که برای تصویب مجلس می‌دادند قبل از اینکه این قوانین تبدیل به لایحه شود،‌ این قوانین توسط معاونت حقوقی مجلس به دستگاه‌های دولتی ارسال می‌شد و ما مجدّد این قوانین را بررسی می‌کردیم
بررسی پیش‌نویس قوانین با ملاحظات زیست‌محیطی
PC7
از این جهت که ببینیم آیا در این پیشنهادات تصویب قانون، مواردی مغایر محیط زیست وجود دارد یا خیر یا چنانچه موارد دالّ بر تهدید محیط زیست وجود دارد ایا می‌شود راهکار جلوگیری و یا محدود کردن آن آثار مخرّب در همان قانون لحاظ شود.
اتخاذ تدابیر پیشگیرانه در متن هر قانون
PC8
در نهایت باید به صورت کارشناسانه از این موارد پیشنهادی دفاع می‌کردیم که ممکن بود رأی آورد یا نیاورد.
دفاع کارشناسی، پیش‌نیاز مشروعیت بخشی
PC9
تمامی این مراحل پیش از ارسال لوایح پیشنهادی به مجلس و عموماً با محوریت کمیسیون امور زیربنایی (شامل محیط زیست و نیز موارد صنعت، نفت و به طور کلی تولیدات) دولت صورت می‌گرفت.
نقش کمیسیون زیربنایی دولت در ارسال لوایح
PC10
پس از آن که به مجلس ارسال می‌شد معمولاً به کمیسیون تخصصی مربوطه یعنی کمیسیون کشاورزی عودت داده می‌شد
محوریت کمیسیون کشاورزی در مجلس
PC11
ولی در بسیاری موارد به کمیسیون‌های تخصصی دیگری نیز نظیر کمیسیون عمران، انرژی و … ارسال می شد،
نقش سایر کمیسیون‌‌های تخصصی مجلس
PC12
حتّی موارد مربوط به مسائل زیست‌محیطی مرزی نظیر آب‌های مرزی و … به کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی نیز ارسال می‌شد و پیرامون آن بحث صورت می‌گرفت.
نقش کمیسیون امنیت خارجی
PC13
جمع‌بندی این مباحث به منظور ارائه در صحن علنی معمولاً توسط مخبر کمیسیون کشاورزی صورت می‌پذیرفت.
جمع‌بندی دستورکار توسط کمیسیون کشاورزی
PC14
به طور اصولی و علمی، مرحله تدوین از اجرا مهم‌تر است و همه ملاحظات اجرایی نیز باید در مرحله پیشنهاد قوانین و سیاست‌ها مورد نظر قرار گیرد. اهداف، مباحث کارشناسی و علمی، ارزیابی‌های اجرایی و … همه‌چیز باید در مرحله تدوین سیاست لحاظ شود.
ضرورت لحاظ مسائل اجرا در مرحله تدوین
PC15
و اگر مباحثی در قوانین وجود دارد که تهدید کننده مسائل زیست‌محیطی است باید در همان سیاست‌های برای آنها چاره‌اندیشی شود
اتخاذ تدابیر پیشگیرانه در متن هر قانون
PC16
بهترین قانون و سیاست آن است که اگر یک مورد تهدید کننده احتمالی محیط زیست دیده می‌شود مخالف آن هم در همان سیاست پیش‌بینی و منع شود تا جلوگیری لازم در مرحله اجرا به عمل آید یعنی قوانین یک سویه نباشد
اتخاذ تدابیر پیشگیرانه در متن هر قانون
PC17
حال چه این قوانین مربوط به بخش خصوصی باشد و چه دولت. این باعث کم نقص شدن اجرا می‌شود.
تدبیر در تدوین، عامل کم نقصی در اجرا
PC18
بعد از انقلاب یک نگرش این بود که نیروهای انقلابی به نظام اداری و قانونی که بخش عمده‌ای از آن از قبل از انقلاب وجود داشت نگاه نامهربانانه‌ای داشتند و دستگاه‌های اجرایی گاهی به صورت “اداری” و “نهادی” تفکیک می‌شد که نیروهای اداری به صورت نیروهای غیرانقلابی مورد ملاحظه قرار می‌گرفتند و همین امر باعث شد که دستگاه‌های موازی نیز در نظام اجرایی تأسیس شود مثل کمیته انقلاب در کنار شهربانی؛ جهاد سازندگی در کنار وزارت کشاورزی، کمیته امداد در کنار بهزیستی، بنیاد مسکن در کنار وزارت مسکن و … چرا که اعتمادی به این نظام اداری وجود نداشت
نگرش عمومی سیاسی و بدون اعتماد به نظام اداری
PC19
ما در اجرا مشکل داریم چون فرهنگ قانون‌گرایی باید از رأس و از خود دولتمردان و دستگاه‌های اجرایی شروع شود و سپس به مردم تسرّی پیدا کند.
اهمیت التزام به قوانین در دولتمردان، بیش از مردم
PC20
اگر این فرهنگ در رأس دولت و نظام وجود نداشته باشد، کماکان مشکلات اجرا به قوّت خود باقی خواهد ماند.
اهمیت التزام به قوانین در دولتمردان، بیش از مردم
PC21
در واقع مشکل اصلی از فرهنگ عمومی مردم نیست،
اولویت کمتر تغییر فرهنگ عمومی به تغییر فرهنگ دولتمردان
PC22
بلکه مشکل اساسی در رویکرد دولتمردانی است که دور میز هیئت دولت نشسته‌اند.
اهمیت التزام به قوانین در دولتمردان، بیش از مردم
PC23
اگر دیدگاه‌های اینها نسبت به محیط زیست اصلاح شود، به نظر من بخش عمده‌ای از کار سامان پیدا می‌کند
اصلاح دیدگاه دولتمردان، اولویت شماره یک
PC24
اگر رویکرد آنها اصلاح شود مردم هم به هر حال از تصمیات تبعیت می‌کنند و انجام می‌دهند.
تبعیت عمومی از دولتمردان
PC25
شما فرض کنید که استانداردهای خاصی از طرف دولت در خصوص کاهش تولید آلودگی خودروها وضع شود، مردم آن را می‌پذیرند و اجرا می‌کنند.
تبعیت عمومی از دولتمردان
PC26
مردم که دخالتی در تولید بنزین آلوده کننده هوا یا تولید موتور خودرویی که احتراق ناقص دارند ندارند؛ یا در مورد زباله‌ها، آنچه که دورریز غیر قابل تجزیه است می‌توان با اعمال سیاست‌هایی مردم را تشویق به تفکیک زباله‌ها نمود تا امر بازیافت آن توسط شهرداری تسهیل شود.
گستره فراوان اثر تصمیمات دولتی در محیط زیست
PC27
اگر بتوانیم یک ارزیابی اجرایی در خصوص سیاست‌های زیست‌محیطی که تا به حال تدوین و تصویب شده است صورت پذیرد و به اصطلاح محققین یک عکسبرداری از وضعیت این قوانین و سیاست‌ها انجام شود تا مشخص شود که سیمای اجرای قوانین زیست‌محیطی ما تا به حال این‌گونه بوده است، این کار در نگارش قوانین بعدی اثر بسزایی خواهد داشت.
تأثیر ارزیابی خط مشی در مرحله تدوین
PC28
البته این کار بسیار مشکل است چرا که دستگاه‌های عدیده‌ای با موضوع محیط زیست در ارتباط هستند
تنوع و گستره قابل توجه بازیگران زیست‌محیطی
PC29
در برنامه دوم یک تبصره یا بند 82 در خصوص محیط زیست پیش‌بینی شده است که یک بند آن ارزیابی زیست‌محیطی است. سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی را موظف کردیم در موافقت‌نامه‌هایی که با دستگاه‌های اجرایی منعقد می ‌کند، قبل از اجرای سیاست‌های زیست‌محیطی ابتدا ارزیابی زیست‌محیطی را انجام دهد و سپس آن طرح‌ها مبتنی بر ارزیابی صورت گرفته عملیاتی شود
بررسی ابعاد اثرات زیست‌محیطی قوانین پیش از تصویب
PC30
و یا در ماده 45 قانون درآمدهای دولت در برنامه دوم پیش‌بینی کردیم که یک در هزار فروش تولید کنندگان صرف مسائل زیست‌محیطی خودشان یا منطقه خودشان در خصوص مسائل زیست‌محیطی شود. حتی این رقم یک در هزار هم طوری لحاظ شد که اگر این پول در آن سال در بودجه مصرف نمی‌شد، به خزانه دولت برنمی‌گشت و آن شرکت یا دستگاه اجازه داشت که در سال بعد آن بودجه را مصرف نماید.
سیاست یک در هزار، راهکار پویای تأمین اعتبارات زیست‌محیطی
PC31
همه این بودجه یک در هزار برای کلیه دستگاه‌ها نیز می‌بایست تحت نظارت سازمان حفاظت محیط زیست مصرف و عملیاتی می‌شد
نظارت سازمان محیط زیست بر سیاست یک در هزار
PC32
ولی متأسفانه این بودجه یک در هزار که در مجموع رقم کلانی می‌شد زیاد مورد بهره‌برداری قرار نگرفت.
اجرای ناموفق سیاست یک در هزار
PC33
دلیل آن است که خود سازمان محیط زیست به عنوان جزئی از مجموعه دولت، اراده اینکه بتواند مقابل دولت بایستد را ندارد.
اراده ضعیف سازمان در مقابله شدید با قوه مجربه
PC34
ریاست جمهور باید شخصی را به عنوان رئیس سازمان محیط زیست برگزیند که اولاً به اهداف زیست‌محیطی

مطلب مرتبط :   پسیکوزهای، الکلی، تشخیصی، پسیکوز