زیست‌محیطی، مجلس، کمیسیون، دستگاه‌های

PK63, PK64, PK65, PK66, PK67, PK68

مفاهیم خاکستری رنگ در جدول فوق، “مفاهیم جدید” ظهور یافته در مصاحبه دهم می‌باشند. بر اساس نتایج تجزیه و تحلیل این مصاحبه در نهایت 3 مقوله دیگر تکمیل شدند، به این معنا که گستره تعداد مفاهیم ذیل هر کدام از آنها افزایش یافت. در نتیجه این مصاحبه مقوله جدیدی ظهور نیافت.

جدول4-38: تکمیل مقولات از مفاهیم مصاحبه K
عنوان مقوله تکمیل شده
عنوان مفهوم زیرمجموعه
تصمیم‌گیری زیست‌محیطی
سیاست‌زدگی در تصمیم‌گیری زیست‌محیطی

تسامح در تصمیم‌گیری زیست‌محیطی

تدوین موفق، پیش‌شرط اجرای موفق

اهمیت ارزیابی‌ها و پیوست‌های زیست‌محیطی

استقلال قو مجریه در تدوین خط مشی‌های اجرایی

رویکرد جزئی- تدریجی (قیاسی) تدوین

راهبرد تصمیم‌گیری به صورت کارگروهی

رعایت اصل انعطاف‌پذیری در تدوین

نظام ارزیابی شاخص‌محور، لازمه پایش مستمر

عنوان مقوله تکمیل شده
عنوان مفهوم زیرمجموعه
تصویب خط مشی‌های زیست‌محیطی
ضرورت مشروعیت‌بخشی تقنینی تعهدات بین‌المللی

تأخیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در بررسی سند ملّی

به روزرسانی قوانین موجود زیست‌محیطی

اثربخشی بیشتر تصویب اجماعی به اکثریت

عنوان مقوله تکمیل شده
عنوان مفهوم زیرمجموعه
کمیسیون کشاورزی قوه مقنّنه
اهمیت نظارت تقنینی بر خط مشی‌ها

کمیسیون کشاورزی، محور تدوین در قوه مقنّنه

اشکال در تلفیق شأن بهره‌برداری و حفاظت کمیسیون کشاورزی

4-1-12- مطالعه مورد دوازدهم (L)
مصاحبه شونده: (نماینده ادوار مجلس شورای اسلامی و عضو هیئت علمی دانشگاه)
جدول 4-39: نکات کلیدی و کدگذاری باز، مطالعه مورد L
ردیف
نکات کلیدی
کدگذاری باز
PL1
از جمله چالش‌های مهم زیست‌محیطی در کشور ما آن است که در یک شرایط جغرافیایی خشکسالی قرار داریم.
شرایط حادّ خشکسالی کشور
PL2
دیگر آنکه فرهنگ‌سازی لازم در میان مردم در این باره انجام نشده است.
فقدان برنامه برای فرهنگ عمومی زیست‌محیطی
PL3
دیگر آنکه که دستگاه‌های دولتی و اجرایی بهای لازم را به موضوع محیط زیست نداده و توجه لازم را نمی‌کنند.
جایگاه پایین محیط زیست نزد مسئولین
PL4
یکی از مشکلات اساسی در مقوله محیط زیست آن است که تعلق محیط زیست به رشته و یا بخش خاصی کاملاً معلوم نیست.
فراحوزه‌ای بودن مقوله محیط زیست
PL5
به عنوان مثال گروه توسعه پایدار و یا گروه نفت و انرژی، کشاورزی، مدیریت، سلامت، روابط بین‌الملل و یا … هر کدام موضوع محیط زیست را متعلق به خود می‌دانند.
فراحوزه‌ای بودن مقوله محیط زیست
PL6
در زمینه اجرا نیز همین‌گونه است که بخش‌ها و دستگاه‌های مختلفی محیط زیست را مربوط به خود می‌دانند و محدوده‌اش مربوط به حوزه‌های مختلف است.
فرابخشی بودن محیط زیست در اجرا
PL7
در مجلس در فصل تدوین و بررسی بودجه در کمیسیون تلفیق بودجه154، محیط زیست و سازمان محیط زیست در کمیته امور عمومی جای می‌گیرد.
جایگاه محیط زیست در کمیسیون تدوین بودجه
PL8
کمیته‌ای که موضوعات بودجه‌ای نهاد ریاست جمهوری و سازمان‌های وابسته به آن در آن کمیته طرح و بررسی می‌شود.
حوزه کاری کمیته تلفیق بودجه در مجلس
PL9
اما در کمیته‌های معمول مجلس شورای اسلامی،‌ گاهی اوقات زیرمجموعه کمیسیون کشاورزی بوده و گاهی اوقات،‌ کمیسیون امور زیربنایی. البته موضوع آن با کشاورزی مرتبط‌تر است.
جایگاه محیط زیست در کمیسیون‌های اصلی
PL10
در خط مشی‌گذاری در دولت، از آنجا که موضوع محیط زیست به دستگاه‌های مختلف مربوط می‌شود، لذا پشتیبانی بخشی از سوی یک وزارتخانه خاص نمی‌شوند.
عدم پشتیبانی خاص از محیط زیست به دلیل فرابخشی بودن آن
PL11
عمده نگاهی که از سوی وزارتخانه‌ها به موضوع محیط زیست وجود دارد،‌ نگاه مانع بودنِ رعایت ملاحظات زیست‌محیطی است.
موانع ذهنی مسئولین در نگاه به محیط زیست
PL12
اگر به ظاهر هم پشتیبانی صورت گیرد اما در باطن نیست چرا که آنرا مانع می‌دانند.
حمایت ظاهری و نه واقعی از محیط زیست
PL13
از نظر کارشناسی به دلیل تدوین سند ملی محیط زیست پیشرفت خوبی در این زمینه صورت گرفته است.
پیشرفت محسوس به دلیل سند ملّی محیط زیست
PL14
سازمان محیط زیست باید از طریق دولت و رئیس جمهور طرح‌ها و نظرات خود را به قوه مقننه منعکس نماید.
نقش واسط رئیس جمهور بین سازمان و مجلس
PL15
زمانی که دولت برنامه‌های خود را (معمولاً در قالب برنامه‌های پنج‌ساله توسعه) به مجلس ارائه می‌نماید، مشابه کمیسیون تلفیق بودجه، “کمیسیون تلفیق برنامه” تشکیل می‌شود
جایگاه کمیسیون تلفیق برنامه در مجلس
PL16
که مرکب از کمیسیون‌های مختلف است و قاعدتاً موضوع انطباق مفاد زیست‌محیطی با قانون اساسی و یا سایر برنامه‌ها و قوانین توسط این کمیسیون صورت می‌گیرد.
نقش کمیسیون تلفیق برنامه در مجلس
PL17
اما باید گفت که حتی در قوه مقننه جایگاه محیط زیست متناسب با اهمیت محیط زیست در قانون اساسی که یک اصل به خود اختصاص داده است، دیده نشده
عدم برخورداری محیط زیست از جایگاه مطلوب در قوه مقننه
PL18
و آن جایگاه را که باید ندارد.
عدم برخورداری محیط زیست از جایگاه مطلوب در قوه مقننه
PL19
از نظر شعاری آن جایگاه را دارد اما از نظر واقعی و کاربردی خیر.
جایگاه ظاهری و شعاری برای محیط زیست
PL20
دلیل نیز آن است که از محلّ محیط زیست منفعت مستقیمی عاید نماینده مجلس نمی‌شود نه سفر خاصی،‌ نه اعتبارات خاص برای حوزه انتخابیه، نه شکل‌ دادن و توسعه تعاملات بیرونی نمایندگان مجلس و …
عدم توجه نمایندگان به دلیل عدم محسوس بودن منافع و تبعات توجه
PL21
و به عبارت بهتر توجه به ملاحظات محیط زیست برایشان نقد نیست.
ملموس نبودن تبعات توجه نمایندگان به مقوله محیط زیست
PL22
آن‌گونه که سایر کمیسیون‌های مجلس نظیر برنامه و بودجه و روابط بین‌الملل و … برایشان نقد است.
ملموس بودن نسبی سایر موضوعات کمیسیون‌ها
PL23
به نظر من بایستی متخصصین محیط زیست که در دولت بودند به مجلس روند (به عنوان نماینده مردم)
ضرورت ورود کارشناسان محیط زیست به مجلس به عنوان نماینده
PL24
و از این طریق تجربیات زیست‌محیطی خود را به نمایندگان منتقل کنند و این دغدغه را پررنگ سازند.
ضرورت انتقال تجربیات زیست‌محیطی به نمایندگان
PL25
به عنوان مثال زمانی که بنده رئیس سازمان اداری واستخدامی کشور بودم به عنوان یکی از معاونان رئیس جمهور موضوعی را در خصوص تقویت جایگاه نظارتی سازمان بازرسی کل کشور در جلسه‌ای برای وزرا طرح کردم اما آنها رأی ندادند و گفتند چرا تیغ سازمان بازرسی را علیه خودمان تیز کنیم؟
موانع ذهنی مسئولین در نگاه به محیط زیست
PL26
دقیقاً همین نگاه به محیط زیست نیز از طرف دستگاه‌ها وجود دارد.
موانع ذهنی مسئولین در نگاه به محیط زیست
PL27
همانطور که گفته شد به دلیل آنکه محیط زیست یک موضوع بین بخشی است لذا که یک دستگاه خاص نمی‌تواند تمامی امور مربوط به آن را دیکته و یا پیگیری کند.
عدم امکان انحصار محیط زیست به یک دستگاه
PL28
به همین جهت شورای عالی محیط زیست زیر نظر رئیس جمهور تشکیل می‌شود.
اهمیت شورای عالی محیط زیست
PL29
سازمان بازرسی کلّ کشور می‌تواند دستگاه‌ها را از آن جهت که وظایف زیست‌محیطی خود را اجرا نمی‌کنند مورد بررسی قرار دهد.
نقش سازمان بازرسی کلّ کشور در نظارت
PL30
همه دولت باید به دنبال موضوعات زیست‌محیطی باشند اما متأسفانه این‌گونه نیست.
جایگاه پایین محیط زیست نزد مسئولین
PL31
معمولاً در دستگاه‌های اجرایی رویکردهای زیست‌محیطی را مقابل رویکردهای توسعه‌ای خود می‌دانند
تقابل رویکردهای توسعه‌ای با زیست‌محیطی
PL32
و حداکثر کاری که می‌کنند این است که می‌گویند ما کمتر به محیط زیست آسیب می‌زنیم و کمتر تخریب انجام می‌دهیم
رویکرد حدّاقلی مسئولین به محیط زیست
PL33
که این به هیچ وجه به معنی توجه به محیط زیست و رعایت ملاحظات آن نیست.
رویکرد حدّاقلی مسئولین به محیط زیست
PL34
توجه به سیاست‌های کلی اصل 44 از آن جهت که موجب کاهش سطح فقر در جامعه می‌شود لذا توسعه اقتصادی که کاملاً با توسعه پایدار مرتبط است را شامل می‌شود.
ارتباط موضوعی اصل 44 با توسعه پایدار
PL35
برخی اعتقاد دارند که همان‌گونه که پیوست‌های سلامت و یا فرهنگی ضروری است،‌ پیوست‌های زیست‌محیطی نیز باید پیگیری شود.
اهمیت توجه به پیوست زیست‌محیطی
PL36
در خصوص فعالیت‌های بخش خصوصی و کسب اطمینان از رعایت ملاحظات زیست‌محیطی توسط این بخش، نظارت جدّی و مستمر مورد نیاز است
ضرورت نظارت بر عملکرد زیست‌محیطی بخش خصوصی
PL37
و این نظارت محدود به قوه قضاییه نمی‌شود
محدود نشدن شأن نظارتی به قوه قضاییه
PL38
بلکه با توجه به نوع فعالیت آن شرکت خصوصی،‌ وزارتخانه مربوطه نیز می‌تواند ورود پیدا کرده و به وظایف نظارتی خود عمل کند.
امکان ورود مستقل دستگاه‌های اجرایی در زمینه نظارت
PL39
علاوه بر این سازمان‌های نظارتی قوه مقنّنه نیز می‌بایست نقش خود را ایفا نمایند.
شأن

مطلب مرتبط :