زیست‌محیطی، حفاظت، عمران، نعمت

دانلود پایان نامه

طولی عوامل و اسباب معنوی با مادّی
PD67
یعنی حوادث از یک نگاه به علل مادّی منسوب است و از منظری بالاتر به علل معنوی؛ مانند نوشتن که هم به دست استناد دارد و هم به نویسنده.
ارتباط طولی عوامل و اسباب معنوی با مادّی
PD68
مفاد یک آیه کریمه مبین ضابطه کلی و سنت مستمرّ الهی الهی است که آنچه از جانب خداست نعمت و رحمت است؛
کل طبیعت، موهبت الهی
PD69
و انسان برخوردار از نعمت، دارای اختیار است و می‌تواند با حسن استفاده از نعمت، افزون بر تداوم آن از نعمت خاص دیگر نیز به عنوان پاداش بهره‌مند گردد
حسن استفاده موجب تداوم نعمت
PD70
و می‌تواند با سوء اختیار خود، نعمت را تبدیل به نقمت کند و افزون بر گرفتار رنج و زحمت شدن، مانع فیض خاص الهی شود
سوء استفاده از طبیعت موجب محروم شدن
PD71
یکی از ابعاد سلامت زیست محیطی، تحرک و پویایی افراد جامعه است.
تحرّک و و پویایی بعد دیگر نظام ارزشی
PD72
کار، در نظام ارزشی اسلام به عنوان راز آفرینش و حکمت وجود مطرح است.
اهمیت کار در نظام ارزشی اسلام
PD73
خدای سبحان انسان را از زمین انشا کرد. تا با کار و کوشش، هم به عمران و آبادانی زمین بپردازد
اهمیت عمران و آبادانی در نظام ارزشی اسلام
PD74
و هم با کارهای شایسته، به حکمت وجودی خود پی ببرد و کرامت نفسانی خویش را تحصیل کند. تا در پرتوی تلاش در عمارت زمین و شناخت خویش محیط زیست بشر سالم و تکامل او حاصل شود.
نقش کار و عمران طبیعت در تکامل انسان
PD75
آنچه انسان را از یاد خدا غافل کند و رنگ گناه داشته باشد و بوی بد معصیت از آن استشمام شود، دنیاست؛ بنابراین، دنیای مذموم در فرهنگ وحی غیر از آسمان، زمین، دریا و صحراست،
نبودن عناصر طبیعی به عنوان مصادیق دنیا
PD76
اینها مخلوقات و آیات الهی است و قرآن از اینها به عظمت یاد می‌کند
عظمت عناصرطبیعی به دلیل مخلوق بودنشان

در نتیجه انجام مطالعه مستقلّ چهارم، علاوه بر تکرار برخی مفاهیم مصاحبه‌های پیشین، در مجموع 8 مفهوم جدید در نتیجه کدگذاری باز نکات کلیدی به شرح جدول زیر ظهور یافت تا تعداد مجموع مفاهیم شکل گرفته تا کنون به 87 مفهوم افزایش یابد.
جدول 4-13: مفاهیم شکل گرفته از کدهای مصاحبه‌ی مورد چهارم (D)
ردیف
مفاهیم
نشانگر کدها
1
تعلیم و تربیت دینی زیست‌محیطی
PD19, PD22, PD23, PD24, PD25, PD28, PD45, PD49, PD68, PD75, PD17, PD18
2
عدم تضادّ ماهوی توسعه و پایداری آن
PD72, PD73
3
رابطه مستقیم عمل انسان با طبیعت
PD49, PD50, PD51, PD52, PD53, PD54, PD61, PD62, PD63
4
اهمیت تعریف انسان به عنوان جانشین خداوند
PD5, PD7, PD9, PD19, PD20, PD22, PD23, PD24, PD28, PD29, PD30, PD32, PD57, PD44
5
تسخیر طبیعت همزمان با احیاء آن
PD3, PD4, PD27, PD31, PD39, PD40, PD42, PD43, PD55, PD56, PD72, PD73, PD74
6
اهمیت و تعریف محیط زیست در نظام ارزشی اسلام
PD1, PD2, PD6, PD8, PD17, PD18, PD25, PD26, PD75, PD76, PD31, PD60
7
نقش بیشتر دولتمردان در احیاء طبیعت (نسبت به مردم)
PD33, PD34, PD35, PD36
8
قطعی بودن سنن الهی ناظر به محیط زیست
PD10, PD11, PD12, PD21, PD69, PD70
9
برقراری عدالت بین نسلی
PD46, PD47, PD48, PD61, PD62, PD63, PD69
10
لزوم امانت‌داری انسان نسبت به محیط زیست
PD44, PD45, PD46, PD47, PD48, PD57
11
ارزش‌محوری نظام تدوین خط مشی زیست‌محیطی
PD1, PD2, PD3, PD4, PD6, PD17, PD18, PD73
12
جامعیت رویکرد اسلام به محیط زیست
PD13, PD14, PD15, PD16, PD37, PD38, PD64, PD65, PD66, PD67, PD68, PD71
13
اهمیت رویکرد آخرت‌بین در عمران زمین
PD58, PD59, PD60, PD55, PD56

مطلب مرتبط :   پایان نامه با موضوع اعضای هیأت علمی و ساختار سازمانی

مفاهیم خاکستری رنگ در جدول فوق، “مفاهیم جدید” ظهور یافته در مطالعه مستقلّ چهارم می‌باشند. بر اساس نتایج تجزیه و تحلیل این مصاحبه در نهایت 2 مقوله تکمیل شد. در این مصاحبه مقوله جدیدی ظهور نیافت.

جدول4-14: تکمیل مقولات از مفاهیم مطالعه مستقلّ D
عنوان مقوله تکمیل شده اول
عنوان مفهوم زیرمجموعه
نظام ارزشی محیط زیست در اسلام
اهمیت و تعریف محیط زیست در نظام ارزشی اسلام

نقش بیشتر دولتمردان در احیاء طبیعت (نسبت به مردم)

جامعیت رویکرد اسلام به محیط زیست

اهمیت رویکرد آخرت‌بین در عمران زمین

لزوم امانت‌داری انسان نسبت به محیط زیست

قطعی بودن سنن الهی ناظر به محیط زیست

رابطه مستقیم عمل انسان با طبیعت

اهمیت تعریف انسان به عنوان جانشین خداوند

تسخیر طبیعت همزمان با احیاء آن

عنوان مقوله تکمیل شده دوم
عنوان مفهوم زیرمجموعه
نظام ارزشی عمومی محیط زیست
ارزش‌محوری نظام تدوین خط مشی زیست‌محیطی

عدم تضادّ ماهوی توسعه و پایداری آن

رویکرد بلندمدّت در تجزیه و تحلیل‌ها

برقراری عدالت بین نسلی

4-1-5- مطالعه مورد پنجم (E)
مصاحبه شونده: سیر تطوّر موضوع محیط زیست در برنامه‌های توسعه کشور (برنامه اول تا پنجم)
جدول 4-15: نکات کلیدی و کدگذاری باز، مطالعه مورد E
ردیف
نکات کلیدی
کدگذاری باز
PE1
بررسی برنامه‌های کلان توسعه کشور حاکی از آن است که هر چند جهت‌گیری‌های مثبتی در زمینه حفظ محیط زیست صورت گرفته و تلاش‌های قابل توجهی انجام پذیرفته،
جهت‌گیری‌های نظری مثبت در برنامه‌ها
PE2
لکن این اقدامات در مقابل میزان تخریب و آلودگی‌های زیست‌محیطی ناشی از فعالیت‌های توسعه‌ای بسیار ناچیزند.
اقدامات عملی ناچیز در پی جهت‌گیری‌های نظری
PE3
به دلیل اهمیت محیط زیست و روند رو به گسترش تخریب و آلودگی آن، در برنامه پنج‌ساله اول کشور، حفاظت از محیط زیست و جلوگیری از پیامدهای زیست‌محیطی، مورد توجه قرار گرفت.
توجه به محیط زیست در برنامه اول توسعه
PE4
در این برنامه در مورد کاهش و کنترل بحران‌های زیست‌محیطی و رفع مشکلات و تنگناهای موجود در رسیدن به اهداف، با توجه به سیاست‌ها و استراتژی‌های توسعه مورد نظر و ارتقای کیفیت و بهبود محیط زیست و در نهایت حصول به تعادل اجتماعی رضایت‌بخش در فرد و جامعه، چهار هدف ارشاد و آموزش، پژوهش، کنترل و نظارت و هم‌چنین خدمات اداری، پیش‌بینی و منظور شد.
کنترل بحران‌های زیست‌محیطی اولویت نخست برنامه اول توسعه
PE5
در برنامه اول توسعه، مهم‌ترین توجه به منظور حفاظت از محیط زیست در تبصره 13 قانون برنامه گنجانده شد
قید یک تبصره محیط زیست در برنامه اول
PE6
“برای فراهم آوردن امکانات و تجهیزات لازم برای پیشگیری و جلوگیری از آلودگی ناشی از صنایع آلوده کننده، کارخانجات و کارگاه‌ها موظفند یک در هزار فروش تولیدات خود را با تشخیص و نظارت سازمان حفاظت محیط زیست، صرف کنترل آلودگی‌ها و جبران زیان ناشی از آلودگی‌ها و ایجاد فضای سبز نمایند. این وجود هزینه شده، جزء هزینه‌های قابل قبول مؤسسه منظور خواهد شد.”
سیاست یک در هزار، اصلی‌ترین محور زیست‌محیطی برنامه اول
PE7
در این زمینه آیین‌نامه‌ای اجرایی تقریباً دو سال بعد از تصویب برنامه اول تصویب و ابلاغ شد.
تأخیر در تدوین آیین‌نامه اجرایی مربوط
PE8
سازمان حفاظت از محیط زیست برای برنامه اول 21 برنامه اجرایی با بودجه‌ای معادل 3/22 میلیارد ریال پیش‌بینی کرده بود که تنها 3 برنامه از میان آنها به طور کامل اجرا شد
اجرای ناموفق مفاد زیست‌محیطی برنامه اول
PE9
و بررسی‌های انجام یافته در پایان برنامه، حاکی از اجرای بعضاً ناقص یا در حال اجرا بودن 8 برنامه و عدم اجرای 10 برنامه دیگر داشت.
اجرای ناموفق مفاد زیست‌محیطی برنامه اول
PE10
شایان ذکر است در برنامه اول،‌ اهداف محیط زیست کشور در قالب اهداف کیفی مطرح و فاقد اهداف کمّی بود.
کیفی بودن مفاد زیست‌محیطی برنامه اول
PE11
علاوه بر این، تمامی طرح‌های عمرانی (تملک دارایی‌های سرمایه‌ای) به صورت ملی اجرا شد و فاقد هر گونه طرح‌های استانی بود
محلی نبودن محتوای زیست‌محیطی برنامه اول
PE12
اما در سال پایانی برنامه اول (1372) به منظور توانمند سازی اداره‌های کل محیط زیست استان‌ها و به تبعیت از سیاست‌های دولت، طرحی عمرانی با عنوان “شناخت وضعیت محیط زیست استان‌ها” برای تمام استان‌ها پیش‌بینی شد.
شناسایی زیست‌محیطی استان‌ها، پس از تدوین خط مشی‌ها
PE13
گزارش گروه تحقیق محیط زیست مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی نشان می‌دهد که 65 درصد از اهداف برنامه اول در این بخش تحقق نیافته است.
اجرای ناموفق مفاد زیست‌محیطی برنامه اول
PE14
در واقع باید گفت در برنامه اول امر حفاظت از محیط زیست تجملی تلقی شده و در نتیجه دستگاه‌های اجرایی ذیربط با برداشتی واژگونه در این مورد، نه تنها بهای کافی برای حفاظت از محیط زیست قائل نیستند بلکه توجه به آن را به عنوان یک مانع بر سر راه پیشرفت کارها تلقی می‌کنند.
تجملی بودن مفاد زیست‌محیطی برنامه اول
PE15
در طول چهار سال اجرای برنامه اول، رقم نسبت اعتبارات بخش محیط زیست به بودجه عمومی دولت (به درصد) از روندی صعودی برای تمام دوره‌ها برخوردار نیست
نامشخص بودن سیاست حاکم بر برنامه اول
PE16
و این امر بیانگر آن است