زن، معظم، استخراج، رهبری،

توجه نشده است و کارهای صورت گرفته هم،بیشتر نقل سخنان این صاحبنظر می‌‌باشد. درادامه برخی مطالعاتی که پیرامون دیدگاه‌های آیت الله خامنه­ای در موضوع خانواده صورت گرفته را، بیان می‌‌کنیم :

  • آقای اختر شهر در مقاله خود با عنوان زن در اندیشه مقام معظم رهبری، نگاه اسلامی ‌‌به زن را، از طریق بیان برخی سخنان رهبری در موضوع زن، بیان نموده است . امتیازی که این مقاله دارد این است که صرفا بیانگر سخنان ایشان نبوده، بلکه تا حدودی به تحلیل سخنان رهبری پیرامون موضوع خانواده پرداخته است.
  • آقای قدوسی زاده در کتاب نکته‌های ناب (ج 5) در فصل سوم (نگرش اسلام و غرب به خانواده )، به نقل سخنان رهبری پیرامون خانواده پرداخته اند.
  • در کتاب راهبردها در کلام رهبر در فصل ششم (ارزش ها)، به نقل سخنان رهبر، پیرامون تأثیر شخصیت زن مسلمان از اسلام پرداخته شده است.
  • کربلایی در کتاب زن و بازیابی هویت حقیقی در بخش سوم، به نقل بیانات رهبر در موضوع زن و خانواده پرداخته است.
  • آقای حاج علی اکبری در کتاب مطلع عشق، گزیده‌هایی از رهنمود‌های رهبر به زوج‌های جوان را جمع آوری کرده­اند. نویسنده در ابتدای هر فصل، قبل از بیان فرمایشات رهبر پیرامون آن موضوع، چکیده ای با تحلیل خود بیان کرده اند.
  • آقای بانکی پور فرد در کتاب آیینه زن، به نقل موضوعی سخنان مقام معظم رهبری، پیرامون زن و خانوادهپرداخته اند.
  • خانم غلامعلی دهکردی در مقاله خانواده قرآنی در دیدگاه مقام معظم رهبری، به نقل سخنان ایشان پیرامون زن و خانواده پرداخته اند.

با بررسی اجمالی، پیرامون آثاری که در رابطه با خانواده از نگاه مقام معظم رهبری تألیف شده بود، به این نتایج دست یافتیم که اولا تألیفات و پژوهش ها در این زمینه بسیار کم می‌‌باشد و پژوهش­های بیشتری را می­طلبد؛ ثانیا تألیفات و پژوهش­ها صرفا نقل کننده بیانات رهبری در این موضوع می‌‌باشد که این برای عملی شدن رهنمودهای ایشان پیرامون خانواده کافی نیست و نیازمند پژوهش‌های بیشتر، آن هم با نگاهی ژرف اندیش به بیانات مقام معظم رهبری است، زیرا برای فهم سخنان حکیمانه، نیاز به اندیشه و نگاهی حکیمانه است و این عملی نمی‌‌شود مگر با یک کار دقیق تحلیل محتوایی تا بدین وسیله، نظریات اصلی ایشان پیرامون نقش زن در خانواده را، استخراج و شرح و بسط نمود.

 

 

 

 

 

 

 

فصل سوم

3        روش شناسی پژوهش

3-1.    مقدمه

در این فصل به طور مختصر، به روش‌های پژوهش به کار برده شده در پایان نامه می‌‌پردازیم.

3-2.    جامعه آماری

برگرفته از کتاب آیین زن، حدیث ولایت و پایگاه اطلاع رسانی مقام معظم رهبری.

3-3.    نمونه آماری

پژوهش حاضر، نمونه آماری ندارد.

3-4.    روش نمونه گیری

در این پژوهش از هیچ روش نمونه گیری استفاده نشده است.

3-5.    روش پژوهش

از روش‌های کمی‌‌و کیفی به طور همزمان استفاده شد. بدین صورت که در روش کمی از طریق تحلیل تماتیک، سخنان مقام معظم رهبری پیرامون موضوع پژوهشی که به صورت مقوله‌های جدا از هم درآمده بودند، سرشماری شد و جمع کل آن مقوله­ها به صورت جداول و نمودارهایی، ترسیم شد و در روش کیفی از طریق تحلیل محتوا، به تحلیل و تشریح آراء ایشان به صورت مستندسازی با آیات قرآن کریم و روایات معصومین -علیهم السلام- پرداختیم.

مطلب مرتبط :   سایت اطلاعات پزشکی دکتر مزرعه

3-6.    واحد تحلیل

واحد تحلیل استفاده شده در این پژوهش، موضوع است. به این صورت که در تحلیل سخنان، به مضمون آنها توجه می‌‌شد که گاهی  مضمون مورد نظر در یک کلمه و گاه در یک پاراگراف و… یافت می‌‌شد.

3-7.    روش گردآوری داده ها

روش گردآوری داده­ها از طریق تحلیل محتوا صورت گرفت، به این ترتیب که کدگذاری اولیه و ثانویه انجام و مقوله ها و کدهای متمرکز با تعداد فراوانی آنها استخراج شد. سپس 6 مقوله و 28 کد متمرکز استخراج شد.

3-8.    اعتبار یابی[6] :

به طور کلی پایایی در تحلیل کیفی، از دو جنبه محدود می شود که جنبه دوم آن این است که روش کار در میدان یا هنگام مصاحبه یا تفسیر متن، باید از طریق آموزش یا کنترل مجدد تحلیل شود.( فلیک2، 1388:413) در این تحقیق در حین کدگذاری اولیه و ثانویه جهت استخراج کدها و مقولات،سعی نمودیم که با دقت زیادی انجام شود به طوری که با هر بار استخراج کد یا مقوله ای، دوباره نحوه استخراج آن و صحیح بودن آن، به دقت کنترل می­شد، سپس با تأیید و مشورت اساتید راهنما و مشاور، کدهای استخراجی اصلاح می­شد و بعد از این حساسیت­ها و اصلاحات، کدهای نهایی استخراج شد.

 

 

 

 

 

 

 

فصل چهارم

4        تحلیل یافته‌های کمی‌‌ و کیفی پژوهش

4-1.    مقدمه

در این فصل  به تحلیل تماتیک و تحلیل محتوای بیانات جمع آوری شده مقام معظم رهبری، پیرامون نقش زن در خانواده از سال‌های 1392-1359 پرداختیم. به صورتی که بیانات ایشان در دو مرحله بر اساس موضوع در شش مقوله کد­گذاری شد. در مرحله اول، جملاتی که به یک موضوع اشاره داشتند، در یک کد باز قرار داده شدند و در پایان 834 کد باز با تعداد فراوانی آنها استخراج شد. در مرحله دوم، کد‌های استخراجی مرحله اول بر اساس موضوع، در طبقات مجزا قرار داده شد و برای هر طبقه، یک کد متمرکز استخراج شد و  تعداد فراوانی آن کد مذکور هم گرفته شد. در پایان،28 کد متمرکز استخراج شد. و نمودارهایی برای هر مقوله، با توجه به کدهای متمرکز و فراوانی آنها و مدل های مفهومی برای هریک از مقوله ها ترسیم شد، سپس بر اساس جداول داده های اولیه و ثانویه و نمودار­ها، به تحلیل کمی و کیفی با توجه به تطور زمانی داده­ها، پرداخته شد.

4-2.    پاسخ به سؤالات تحقیق

4-2-1.   نقش اصلی زن در خانواده بر اساس آراء آیت الله خامنه­ای چیست؟

4-2-1-1.      تحلیل کمی مقوله جایگاه زن در خانواده

بر اساس نمودار (4-1) که در ادامه مشاهده خواهید کرد، بیشترین موضوعی که مقام معظم رهبری پیرامون این مقوله داشته اند، تکالیف اختصاصی زن در برابر شوهر است با 72 فراوانی، بعد از آن به ترتیب، تکالیف اختصاصی زن در برابر خانه و خانواده با 70 فراوانی ، ویژگی‌های منحصر به فرد زن جهت تقویت نهاد خانواده با 57  فراوانی ، رسالت عظیم مادری با 48فراوانی، وظایف زن جهت تربیت صحیح با 24 فراوانی ، و آثار بی توجهی به نقش مادری با 8 فراوانی بیشترین فراوانی را، در سخنان ایشان داشتند.هر چند تعداد فراوانی موضوعات نشان از اهمیت آن موضوع نمی باشد اما می توان از تکرار بیشتر تکالیف اختصاصی در برابر شوهر و خانه به این نتیجه رسید که نقش اصلی زن در خانواده در آراء آیت الله خامنه­ای بیشتر در برابر شوهر و خانه تفسیر می شود. بایستی یادآور شد کهتطور زمانی در آراء آیت الله خامنه­ای پیرامون این مقوله، مشاهده نشد.

مطلب مرتبط :   ادبی، جامعه‌شناسی، آفرینش، ساختارهای

4-2-1-2.      تحلیل کیفی مقوله جایگاه زن در خانواده

«زن مسلمان در عائله، وظایفی دارد و آن همان رکنیّت اساسی خانواده و تربیت فرزندان و هدایت و تقویت روحی شوهر است» (در جمع زنان خوزستان(20/12/75)). این سخن مقام معظم رهبری، جایگاه عظیم زن را در وظایف مهمی‌‌که دارد نشان می‌‌دهد، محور اساسی خانواده، تربیت فرزند و هدایت و تقویت روحی شوهر است. اکنون سخنان مقام معظم رهبری پیرامون این مقوله در شش محور زیر، تحلیل می شود:

4-2-1-2-1.   ویژگی‌های منحصر به فرد زن جهت تقویت نهاد خانواده

با ویژگی‌هایی که خداوند متعال تنها در وجود زن قرار داده، زن یکی از ارکان اساسی خانوادهمحسوب می گردد، یعنی اگر زن نباشد خانواده هم نخواهد بود. لذا به همین علت است که خواسته اسلام از زنان، حفظ کانون خانواده است.

« خانواده را هم زن به وجود می‌آورد و اداره میکند؛ این را بدانید عنصر اصلی تشکیل خانواده زن است، نه مرد. بدون مرد، ممکن است خانواده‌ای باشد» (در جمع زنان خوزستان(20/12/75)). صحبت‌های قبل به این موضوع اشاره داشت که مقام معظم رهبری، خانواده را یک نیاز اجتماعی و پایه اصلی اجتماع دانستند، پس نتیجه می‌‌گیریم خانواده هسته اصلی اجتماع است و زن هسته و محور اصلی خانواده است.

ایشان زن را گلی می‌‌دانند که از نفوذ فوق العاده­ای بر روی همسر و فرزند برخوردار است. مهمترین ویژگی زن در خانه، همین باشد که مرد هیچگاه به پای آن نخواهد رسید. البته زنان با تدبیر و متدین، از نفوذ بیشتری بر اعضای خانواده خود، برخوردار هستند.

ویژگی ریحان بودن زنان، نمود بیشتری در سخنان ایشان دارد. این گل بودن، تنها در ظاهر وی خلاصه نمی‌‌شود، بلکه شامل روحیات ظریف و عاطفه قوی وی هم می‌‌شود و همین ویژگی است که مرد قوی جثه مانند شیر را، رام خود می‌‌سازد. چنانچه بنا به گفته مقام معظم رهبری، زن از نظر روحیه از مرد قوی­تر است و در پایان، این زن است که پیروز میدان خواهد بود. البته همه اینها به نحوه استفاده زن از این قدرت خدادادی نیز بستگی دارد.

زن مجموعه­ای از احساسات و عواطف حساس است که خداوند متعال، آنرا جهت امر خطیر تربیت در زنان تعبیه نموده است؛ به همین علت زن، عامل آرامش معنوی و تکیه­گاه روحی اعضای خانواده است که راحت تر می­تواند بر عوامل سردی فائق آید و