زن، اخلاق، فرهنگ، معظم

شکل اسلامی‌‌

  • برای خانواده هیچ جایگزینی وجود ندارد.
  • روح محیط خانه، خانواده است که باید در آن تأمل و تدبر شود.
  • 4-2-4-2-2.       کارکردهای خانواده

    «جامعه‌ی اسلامی، بدون بهره‌مندی کشور از نهاد خانواده‌ی سالم، سرزنده و بانشاط، اصلاً امکان ندارد پیشرفت کند.بالخصوص در زمینه‌های فرهنگی. حالا نقض نشود که شما میگویید در غرب خانواده نیست، پیشرفت هم هست. آنچه که امروز در ویرانی بنیاد خانواده در غرب روزبه‌روز بیشتر دارد نمودارهایش ظاهر میشود، اینها اثرش را خواهد بخشید؛ هیچ عجله‌ای نباید داشت. حوادث جهانی و حوادث تاریخی اینجور نیست که زودبازده و زوداثر باشد؛ اینها به‌تدریج اثر خواهد گذاشت؛ کمااینکه تا حالا هم اثر گذاشته. آن روزی که غرب به این پیشرفتها دست پیدا کرد، در آنجا هنوز خانواده سر جای خودش بود»(در سوّمین نشست اندیشه‌های راهبردی‌با موضوع زن و خانواده (14/10/90).

    چنانچه مشاهده کردیم از نظر مقام معظم رهبری مهمترین عامل پیشرفت جوامع بخصوص در فرهنگ وجود خانواده‌های سالم و بانشاط است چنانچه در روایاتی آثار ازدواج را امام هادی (علیه السلام ) بدین گونه بیان می‌‌کنند: « خداوند وصلت را مایه الفت دل ها و پیوستگی نسبی قرار داد و رشته‌های خویشاوندی را بهم پیوست و آنرا مایه مهر و محبت ساخت. در این پدیده برای مردمان نشانه‌هایی از قدرت و رحمت خداوند است» ( الکلینی الرازی، 1401ق، ج5 ، ص373 ).

    پاسخگوی تمام نیازهای بشری مشاهده کرد که این نیازها اعم از روحی ، مادی ، معنوی و…. می‌‌باشد. چنانچه در سوره مبارکه ابراهیم آیات 25-24 آمده :« ای رسول آیا ندیدی که چگونه خداوند کلمه پاکیزه را به درخت زیبایی مثل زده که اصل ساقه آن برقرار باشد و شاخه آن به آسمان رفعت و سعادت بر شود و آن درخت به إذن خدا همه اوقات میوه‌های مأکول و خوش دهد خدا اینگونه مثل‌های واضح برای تذکر مردم می‌‌آورد.» در این آیات خداوندکلمه پاکیزه را به شجره طیبه مثال زده که درختی پربرکت است که ریشه ای استوار و قوی و میوه‌های خوشمزه دارد. لذا تعبیر مقام معظم رهبری از خانواده بعنوان کلمه طیبه بسیار زیبا می‌‌نماید. چنانچه دیدیم کلمه طیبه به درخت پربرکت تمثیل شده است لذا خانواده اسلامی ‌‌یک درختی با ریشه‌های قوی است یعنی به سادگی از هم نمی‌‌پاشد چرا که مستحکم است و کارکردهای این خانواده همان میوه‌های خوشمزه است یعنی این خانواده اسلامی ‌‌دارای محصولات پربرکت و مفید برای جامعه خواهد بود.

    خانواده از منظر مقام معظم رهبری دارای کارکردهای فراوانی است که آرامش از جمله کارکرد مهمی‌‌است که با فراوانی بیشتر در بیانات ایشان مشاهده می‌‌شود از منظر قران کریم نیز این کارکرد بسیار مهمی ‌‌است. شاهد این ادعا آیه 21 سوره مبارکه روم می‌‌باشد : « از نشانه‌های عظمت او این است که از نوع خودتان همسرانی برای شما آفرید تا بدانها آرام گیرید و میانتان دوستی و رحمت نهاد.» این روشن است که آرامش و تأمین امنیت روانی معیار مهمی‌‌جهت تشخیص سلامت و امنیت خانواده می‌‌باشد و کارکرد مهم و وسیعی است که خداوند متعال آن را از نشانه‌های عظمت خود دانسته است.

    مطلب مرتبط :  

    خانواده از منظر مقام معظم رهبری مرکز تولید ایمان و دین باوری است. چنانچه در آیه 187 سوره مبارکه بقره خداوند فرموده : « زنان جامه ستر و عفاف شما هستند و شما نیز لباس عفت آنها هستید.» ( زن و مرد لباس همدیگراند زیرا 1- رابطه نزدیکی با هم دارند و مصاحبت همیشگی  با هم دارند. 2- ستر و پوشانندگی همدیگراند ، پس زن و شوهر باید زشتی‌های هم را اصلاح کنند. 3- زن و شوهر باید زینت همدیگر باشند تا انس آنها افزایش یابد. 4- زن و شوهر باید حافظ همه چیز هم باشند. ( حافظ کمال و جمال همدیگر) (انصاری،  تفسیر قرآن ، شنیداری). این بیانگر این است که زن و شوهر در دینمداری همدیگر بسیار نقش دارند زیرا که آنها روی هم بسیارتأثیر گذارند.« زن اگر می‌بیند شوهرش در معاملات بد افتاده ، در رفیق‌بازی‌های بد و معاشرتهای بد افتاده ، یا مرد می‌بیند زنش افتاده در بعضی تجمّل‌پرستی‌های غلط یا ولنگاری‌های غلط، نباید بگوید: حالا او خودش است. نه ، شما هر کدام نسبت به هم وظیفه دارید. باید همّت خود را متمرکز کنید. زن و مرد میتوانند بر روی هم اثر بگذارند» (در مراسماجرای صیغه‌ی عقد (3/8/79). زن و شوهر در مقابل هم وظیفه دارند و نباید نسبت به رفتارهای هم بی تفاوت باشند چرا که بیش از هر عامل دیگری زن و شوهر روی هم تأثیر گذارند.

    از منظر مقام معظم رهبری خانواده حافظ اخلاق و اخلاق حافظ خانواده است.« ازدواج مانع بروز انحرافات اخلاقی است و فرد را از منظر اخلاقی رشد می‌‌دهد» ( سالاری فر، 1389ش، ص 62 ). این بدیهی است که اگر خانواده نباشد یا یک چیز سستی باشد  نمی‌‌تواند اخلاق را بعنوان یک شاکله شخصیتی در اعضای خود تعمیق دهد لذا در جامعه یا باید به زور قانون افراد را اخلاق مدار نمود یا با انسان‌های نابهنجار که هم برای خود و هم برای جامعه مضر هستند که اصلاحشان بسیار سخت است ، روبرو خواهیم شد. همچنین با رشد اخلاق درونی اعضاء خانواده ما شاهد استحکام بیشتری در درون خانواده هستیم که رابطه بین آنها بیش از آنکه حقوقی باشد اخلاقی می‌‌شود و یک نوع دلبستگی که موجب محبت واقعی بین آنهاست ، می‌‌شود  لذا جدا کردن این اعضاء از هم دیگر بسیار سخت است.خانواده است که با زبان محبت مواریث فرهنگی خود را به نسل بعد منتقل می‌‌کند که انتقال اگر با زبان مهر باشد در اعماق وجود فرزند نفوذ خواهد کرد و موجب حفظ این تمدن و فرهنگ خواهد شد. محیط آرام و صمیمی خانه موجب لذت بخشی فرزندان و رشد و تربیت آنان در این فضای انس می شود چرا که تنها خانواده است که می تواند نسل انسان را به بهترین نحو تربیت نماید و تجربیات ارزشمند و فرهنگ یک جامعه را در جان آنان تعمیق بخشد.

    از دیگر کارکردهای مهم خانواده که مقام معظم رهبری بدان اشاره دارند و آنرا از دلخوشی‌های بزرگ افراد می‌‌دانند ، تولید نسل و داشتن فرزند می‌‌باشد چنانچه پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله ) جهت تشویق افراد به ازدواج به فزونی نسل اشاره می‌‌کردند.( حر عاملی، 1401ق، ج 14 )

    مطلب مرتبط :   ، -، واژگان:، آرایه‌های

    همچنین خداوند متعال می‌‌فرمایند : « خداوند از جنس خودتان همسرانی قرار داد و بدین وسیله شما را بی شمار می‌‌گرداند»( شوری / 11 ).

    4-2-4-2-3.       عوامل تحکیم خانواده

    از مهمترین عوامل تحکیم خانواده از نگاه مقام معظم رهبری ترویج روشهای اسلامی ‌‌و وجود انس و محبت در خانواده می‌‌باشد. چرا که دین مداری و اخلاق محوری از بهترین محافظان خانواده می‌‌باشد. حضرت علی (علیه السلام ) فرمودند:« دوستی دینداران دیر گسل است و ثبات و دوام آن همیشگی است» ( التمیمی، 1361ش، ح 1360 ).

    پس به منظور حفظ و استحکام خانواده ها باید دختر و پسران قبل از اقدام به تشکیل خانواده از روش‌هایی اسلامی‌‌که در خانواده جهت افزایش دلبستگی و محبت بین اعضاء لازم است ، اطلاع یابند چرا که روش‌های اسلامی‌‌خود روش‌های دیگری را که به حفظ نهاد خانواده کمک می‌‌کند را شامل می‌‌شود : مثل راهکارهای روانشناسی و……

    رعایت حریم های محرم و نامحرم و حفظ حجاب و عفت موجب علاقمندی بیشتر زن و مرد در خانه و در نتیجه ماندگاری خانواده می شود اما قبل از هر یز زن و مرد و جامعه باید خانواده را محترم بشمارند و به آن حرمت قائل شوند.

    نظرات آیت الله خامنه ای پیرامون عوامل تحکیم خانوادهعبارتند از:

    • محیط خانواده باید محیطی آرامی‌ ‌در مقابل تلاطم ها باشد.
    • خانواده یک قرارداد است که ماندنش در گرو محترم شمردن آن است.
    • با ترویج روشهای اسلامی‌‌خانواده ها مستحکم تر خواهند شد.
    • خانواده حافظ اخلاق است و اخلاق حافظ خانواده.
    • خانواده اساس همه اصلاحات واقعی در یک کشور است.
    4-2-4-2-4.       آثار و عواقب تزلزل خانواده

    وقتی خانواده متزلزل شد نسل های که پشت سرهم می آیند بی حفاظ خواهند شد چرا که تربیت آنان و نیازهایشان به نحو أحسن برآورده نمی شود. وقتی فرهنگ یک ملت به علت فروپاشی خانواده ها تضعیف شد به راحتی این فرهنگ تسخیر فرهنگهای بیگانه قرار می گیرد و فرهنگهای دیگر بر آن ملت تحمیل می شود لذا دیگر ارزشهای اخلاقی آن ملت منتقل نمی شود و ارزش های اخلاقی از بین خواهد رفت و جامعه دچار آشفتگی می شود چرا که انسان های آن جامعه از تربیت های صحیح محروم اند و انتظار پیشرفت از این جامعه دور از واقع خواهد بود.

    نظرات آیت الله خامنه ای پیرامون آثار و عواقب تزلزل خانوادهعبارتند از:

    • متزلزل کردن بنیاد خانواده یکی از راهکارهای کسانی است که می‌‌خواهند در جامعه ای نفوذ کنند و فرهنگ آن را تسخیر کنند و فرهنگ خود را تحمیل کنند.
    • از دست دادن هویت فرهنگی و تسلیم دشمن و فرهنگ بیگانه شدن با برهم خوردن خانواده آسان خواهد بود.
    • در جوامعی که خانواده دچاراختلال شده معمولاً اختلافات فرهنگی- اخلاقی بوجود خواهد آمد.
    • جامعه اسلامی‌‌بدون بهره مندی از نهاد خانواده ای سالم و با نشاط امکان پیشرفت ندارد بخصوص در زمینه‌های فرهنگی
    • ویرانی