راضیه، سیمین، اصغر، حجت

رئیس‌جمهور وقت به وزیر ارشاد صادر شد. پس از آن هم در حالی که فیلم از وزارت ارشاد پروانه نمایش داشت و در برنامه کران نوروز قرار داشت، به دلایل نامعلومی از اکران آن جلوگیری شد که البته پس از گذشت نزدیک به چهارماه توقیف بی‌دلیل سرانجام اکران شد.
فیلم جدایی نادر از سیمین نیز به دور از حاشیهها نبوده است. اصغر فرهادی در چهاردهمین جشن خانه سینما و پس از دریافت جایزه بهترین کارگردانی برای فیلم درباره الی گفت: “ای کاش وضع مملکت طوری شود که گلشیفته (فراهانی) بتواند برگردد، امیدوارم که بهرام بیضایی برگردد، امیر نادری بتواند در ایران فیلم بسازد و امیدوارم که جعفر پناهی هم بتواند در ایران فیلم بسازد.” به‌دنبال انتشار این سخنان، بی‌درنگ رسانه‌های خبری وابسته یا نزدیک به اصول‌گرایان و تندروها واکنش‌های تندی از خود نشان دادند.
وب‌گاه جهان‌نیوز از لغو پروانه ساخت فیلم جدید اصغر فرهادی با عنوان جدایی نادر از سیمین به دلیل «اظهارات ساختارشکنانه»اش خبر داد، و وب‌گاه هنرنیوز متعلق به هیئت اسلامی هنرمندان نیز خبر داد که مجوز فیلم او با دستور مستقیم سیدعلیرضا سجاد‌پور، مدیرکل اداره کل نظارت و ارزشیابی سینمای حرفه‌ای وزارت ارشاد، لغو شده ‌است. خبرگزاری فارس در یادداشتی ادعا کرد که اصغر فرهادی در جشن خانه سینما «خواستار تغییر هر چه زودتر وضعیت مملکت شد» و روزنامه کیهان این کارگردان را «هتاک» خواند و اعلام کرد که اصغر فرهادی «در موضع‌گیری‌های اخیر خود با محافل جریان برانداز هم‌نوایی می‌کند». کیهان در رابطه با اصغر فرهادی اظهار داشت او «در تلاش است با ژست اپوزیسیون و بیان سخنان ساختارشکنانه حمایت جشنواره‌های غربی و رسانه‌های ضدایرانی را نیز جلب نماید».
در نهایت در اوایل مهرماه سال ۱۳۸۹ درحالیکه فیلمبرداری جدایی نادر از سیمین به پیشرفت ۲۰ درصدی رسیده بود، جواد شمقدری، معاون سینمایی وزارت ارشاد در گفت‌وگو با خبرگزاری دانشجویان ایران، ایسنا اعلام کرد اصغر فرهادی به دلیل حرف‌هایش که «حرف‌های جالبی نبودند» مجوز ساخت فیلم خود را از دست داده است و افزود که به آقای فرهادی یک هفته مهلت داده شده تا «حرف‌های‌شان را اصلاح کنند»، اما ایشان نظرات خود را پس نگرفته است. پس از توضیحات اصغر فرهادی در باره سخنانش در جشن سینما که اعلام کرده بود “داستان شکل دیگری به خود گرفته که من مایل و معتقد به آن نبوده‌ام.” حمیدرضا دیبایی مدیر روابط عمومی معاونت سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در گفت‌وگو با ایسنا، اظهار کرد که منعی برای ادامه‎ ‎تولید فیلم اصغرفرهادی وجود ندارد.
گذشته از تمام حاشیهها که هر تحلیلگری را کنجکاو میکند علل آنها را فیلم جستجو کند، دلیل انتخاب فیلم به اهمیت آن از این منظر مربوط می شود که این فیلم، اولین و تنها فیلم ایرانی دریافت کنندۀ جایزۀ اسکار میباشد. کسب جوایز متعدد از جشنوارههای مهم و مطرح جهان نشان از موفقیت این فیلم دارد. همچنین فروش بیسابقۀ این فیلم در اروپا و آمریکا، موفقیت همزمان یک فیلم ایرانی هم در عرصۀ هنری و هم اقتصادی را برای این فیلم رقم زده است، که در این مورد هم می توان گفت در تاریخ سینمای بعد از انقلاب بیسابقه است. «فیلم جدایی در فرانسه تمام رکوردهای فروش را شکسته و تا پنج هفته پس از آغاز نمایش 550،000 تماشاگر داشته است. قبل از آن فیل گبه با 300،000 تماشاگر و کسی از گربههای ایرانی خبر ندارد با 250،000 تماشاگر رکورد دار فیلمهای ایرانی بودند (فیلم،34:429).»

مطلب مرتبط :   خودارزشیابی های محوری

4-4-3 عوامل تولید
نویسنده فیلم نامه، تهیه کننده و کارگردان: اصغر فرهادی. مدیر فیلمبرداری: محمود کلاری. نورپرداز: کوهیار کلاری. طراح صحنه و لباس: کیوان مقدم. صدابردار: محمود سماکباشی.. صداگذار: محمدرشا دلپاک. تدوینگر: هایده صفییاری. مجری طرح: نگار اسکندرفر. بازیگران: لیلا حاتمی، پیمان معادی، شهاب حسینی، ساره بیات، مریلا زارعی، سارینا فرهادی، بایک کریمی، علیاصغر شهبازی، شیرین یزدانمنش.

4-4-4 موقعیت زمانی و مکانی
داستان این فیلم در تهران دوران ساخت فیلم (1389ش) میگذرد.

4-4-5 خلاصه داستان
ویزای سفر سیمین (لیلا حاتمی) به خارج از کشور آماده شده است. اما نادر لواسانی (پیمانی معادی)، همسر سیمین به دلیل نگه داری از پدر پیرش (علی اصغر شهبازی) که آلزایمر دارد، به همراهی با سیمین راضی نیست و حتی می خواهد که دخترشان، ترمه (سارینا فرهادی)، نیز نزد خودش بماند. سیمین نیز برای این که فرصت پیش آمده جهت مهاجرت را از دست ندهد، درخواست جدایی از نادر را به دادگاه داده است. او خانه را ترک می کند و هم زمان زنی به نام مرضیه (ساره بیات) همراه با سمیه، دختر خردسالش، برای نگه داری از پدر نادر به خانه آنها می آید. سیمین که با خواهر شوهر راضیه (اعظم) آشناست، به راضیه که زنی با ایمان است، اطمینان می دهد که کار در خانه نادر مشکلی برای او به همراه نخواهد داشت. راضیه که باردار است، در نخستین روز نگه داری از پدر نادر دچار مشکل می شود. زیرا پیرمرد برخلاف گذشته نمی تواند ادرار خود را نگه دارد و در نتیجه راضیه ناگزیر می شود که برای تمیز کردن پدر نادر از یک مرکز پاسخ گویی به پرسش های دینی مردم، کسب اجازه کند. راضیه به نادر پیشنهاد می دهد همسرش، حجت صمدی (شهاب حسینی)، به جای او برای کار به خانه نادر بیاید. البته راضیه خواهش می کند که نادر از ماجرای کار کردن او در خانه اش چیزی به حجت نگوید. در روز دوم حضور راضیه در خانه نادر، حجت که پیش از این در یک کفاشی کار می کرده و اکنون بی کار است، با اصرار راضیه به مکان کار نادر می آید و با او برای کار در خانه به توافق می رسد. اما چون همان شب طلبکاران حجت به سراغش می آیند، راضیه ناگزیر می شود که روز سوم هم خودش برای کار به خانه نادر بیاید. در همان روز پدر نادر از خانه بیرون می رود و راضیه ناگزیز می شود که به دنبال او به خیابان برود. در روز چهارم کار راضیه در خانه نادر، نادر مانند روزهای گذشته همراه ترمه بعد از ظهر به خانه می رسد. اما راضیه و دخترش را در خانه نمی یابند و با پدر نادر روبهرو می شوند که یک دستش به تخت بسته شده و بیهوش روی زمین افتاده است. کشمکش بین شخصیت ها از اینجا شروع می شود. نادر راضیه را به خاطر بی مسنولیتی و به گمان اینکه مقداری پول از خانه دزدیده بیرون می کند. راضیه که فرزندش را سقط کرده است در بیمارستان بستری می شود در این زمان حجت که با حضور نادر و سیمین در بیمارستان متوجه ماجرا شده و با نادر گلاویز می شود. با شکایت حجت و راضیه، پای نادر به دادگاه باز می شود. در طی دادگاه نادر ادعای صدمه زدن به راضیه را رد می کند و از جریان حاملگی راضیه اظهار بی اطلاعی می کند. اما راضیه نیز ادعا می کند در نخستین روز حضورش در خانه نادر با معلم خصوصی ترمه، خانم قهرایی (مریلا زارعی)، درباره موضوع بارداری اش صحبت کرده و در همان لحظه نادر صحبت های او را شنیده است. نهایتاً وقتی شکایت بالا می گیرد با وساطت سیمین قرار بر ان می شود نادر مقداری پول برای رضایت به حجت بدهد. نادر در خانه حجت چک را به شرطی به راضیه می دهد که او به قرآن قسم بخورد که نادر باعث سقط بچه اش شده است. راضیه از این کار امتناع می کند و توافق صورت نمی گیرد. چندی بعد در روز جدایی نادر از سیمین در دادگاه از ترمه می خواهند که میان پدر و مادرش یکی را برگزیند. نادر و سیمین در راهرو روبه روی یکدیگر منتظر تصمیم ترمه می نشینند.

مطلب مرتبط :   عوامل مؤثر تأخیر در یک پروژه EPC

4-4-6 معرفی شخصیت های اصلی فیلم جدایی
نادر: شخصیتی که سعی دارد به همه چیز به شکل ایده آل بنگرد. منطقی و اصول گرا. در همان نماهای نخست، تاکید به نگهداری از پدر بیمارش دارد. کارمند بانک است و دارای یک وجه اجتماعی مقبول. داعیه وطن دوستی داشته و وسواس خاصی به چگونگی تعلیم و ترتبیت دخترش دارد. در یادگیری واژگان معادل فارسی به او کمک می کند. و تاکید خاصی بر استفاده از واژه های فارسی به جای عربی دارد. علاقه خاصی که به موسیقی سنتی و آواز شجریان دارد. او دخترش را وادار می کند که بابت نگرفتن بقیه پول بنزین به عنوان انعام، از خود واکنش نشان داده و حقانیت خود را به اثبات برساند. هیچ ابایی از تهدید های حجت ندارد و تسلیم او نشده و تا زمانی که مشخص نشود در مرگ بچه مقصر بوده، از موضع خود کوتاه نمی آید. برای گذاشتن وثیقه برای آزادی خود حتی به همسر و خانواده او هم رو نمی اندازد. خود را انسان شریفی با خصوصیات انسان دوستانه می داند و وقتی مطمئن نیست که کبودی بدن پدرش در اثر افتادن از تخت باشد حاضر به شکایت نمی شود.
سیمین: خود را انسانی با ویژگی های مدرن می پندارد. حاضر نیست که دخترش را در شرایط محیطی اجتماع کشورش بزرگ کند و تعلیم و تربیت دهد. برخلاف شوهرش علاقه زیادی به موسیقی سنتی ندارد و در حال آموختن ساز پیانوست و رشته مورد تدریسش هم زبان انگلیسی ست و گرایش زیادی به تغییر اوضاع و احوال زندگی خود و فرزندش دارد. نادر او را شخصیتی ترسو و محتاط و محافظه کار می داند. در مقابل درخواست دستمزد بیشتر باربران برای جابجایی پیانو،