در، دانه، و، به

د داشت. تیمار بدون تنش آبی (بر اساس 100 درصد نیاز آبی گیاه) کمترین وزن هزار دانه را با میانگین 56/32 گرم و تیمار تنش آبی ( بر اساس 70 درصد نیاز آبی گیاه) بیشترین وزن هزار دانه را با میانگین 57/33 گرم، به خود اختصاص داد (جدول4-10). نادری درباغشاهی و همکاری (1386) طی تحقیقی در اصفهان، اظهار داشتند که، اثر تیمار مقادیر آبیاری بر وزن هزار دانه غیر معنی دار ولی تیمار قطع آبیاری در مراحل مختلف رشد گلرنگ در سطح یک درصد بر وزن هزار دانه معنی دار شد. به طوری که بیشترین وزن هزار دانه با میانگین 76/34 گرم مربوط به تیمار قطع آبیاری در مرحله رسیدگی فیزیولوژیکی دانه ها و کمترین وزن هزار دانه با میانگین 11/32 گرم مربوط به تیمار قطع آبیاری در مرحله شروع گلدهی گلرنگ بود. امیدی (1388) طی بررسی اثر تنش آبی بر ویژگی های زراعی و فیزیولوژیکی سه رقم گلرنگ بهاره در کرج اظهار داشت که در بین سطوح مختلف تنش آبی، بیشترین و کمترین وزن هزار دانه به ترتیب با میانگین 22/34 و 44/28 گرم مربوط به تیمار قطع آبیاری در مرحله تکمه دهی و تیمار قطع آبیاری در دو مرحله تکمه دهی و گلدهی بود. نتایج مقایسه میانگین اثرات متقابل دوگانهی آبیاری و زئولیت نشان داد که بیشترین وزن هزار دانه با میانگین 63/34 گرم مربوط به تیمار آبیاری بر اساس 70 درصد نیاز آبی گیاه و مصرف 8 تن زئولیت در هکتار و کمترین وزن هزار دانه با میانگین 17/30 گرم متعلق به تیمار آبیاری بر اساس 100 درصد نیاز آبی گیاه و عدم مصرف زئولیت بود (جدول4-11).
رستمی (1383) گزارش نمود کاهش وزن هزار دانه در شرایط تنش خشکی به علت کوتاه شدن دوره پر شدن دانه و پیری زودرس باشد. نتایج مقایسه میانگین های اثرات متقابل سه گانهی صفات نشان داد که بیشترین وزن هزار دانه با میانگین 10/37 گرم مربوط به تیمار آبیاری بر اساس 100 درصد نیاز آبی گیاه و مصرف 4 تن در هکتار زئولیت و عدم مصرف سالیسیلیک اسید و کمترین آن با میانگین 62/29 گرم متعلق به تیمار آبیاری بر اساس 100 درصد نیاز آبی گیاه، عدم مصرف زئولیت به همراه محلول پاشی سالیسیلیک اسید بود (جدول4-12). در تحقیقی فراست (1389) اظهار داشت که صفت وزن هزار دانه تحت تأثیر تیمار آبیاری قرار نگرفت و از نظر آماری معنی دار نشد. با این وجود با اعمال تنش وزن هزار دانه کاهش یافت. به نظر میرسد چون گیاه از ابتدای رشد با تنش کم آبی مواجه شده است، لذا مکانیسم خود تنظیمی گیاه بر پایه ی تعداد محدودی دانه در غوزه بنا شده است، لذا گیاه در ادامه ی رشد توانایی پر کردن این تعداد دانه را دارا می باشد. از طرفی صفت وزن هزار دانه کمتر تحت تأثیر شرایط نامطلوب محیطی قرار می گیرد. در صورتی که سایر اجزای عملکرد بیشتر از عوامل محیطی تأثیر می پذیرند. در بررسی اثرات تنش آبی در مراحل مختلف رشد و نمو گلرنگ بهاره و پاییزه، گزارش شد که بیشترین عملکرد دانه در ارقام پاییزه و بهاره به ترتیب با میانگین 46 و 46 کیلوگرم در هکتار توسط تیمار آبیاری در مراحل رویشی، گلدهی و پر شدن دانه ها و کمترین عملکرد دانه در ارقام پاییزه و بهاره به ترتیب با میانگین 40 و 37 کیلوگرم درهکتار توسط تیمار عدم آبیاری در مراحل رشد گیاه بدست آمد (Istanbulluoglu et al., 2009).
وزن هزار دانه تأثیر بسزایی بر عملکرد دانه دارد و در حقیقت بیان کننده ی چگالی دانه نسبت به تعداد دانه می باشد. وقتی گیاه با کمبود آب روبرو شده، تعداد دانه های کمتری تولید کرده و لی در رساندن مواد غذایی و کربوهیدرات به همان دانه های تولید شده تلاش بیشتری کرده و انرژی خود را برای پر کردن آن دانه ها می گذارد به همین دلیل هرچه شدت تنش آبی بیشتر می شود وزن هزار دانه نیز افزایش می یابد. مصرف زئولیت نیز به دلیل در اختیار گذاشتن رطوبت مناسب مورد نیاز گیاه در تولید بیشتر دانه ها و در نهایت وزن هزار دانه ی بالاتر نسبت به شرایط عدم مصرف زئولیت تأثیر مثبتی بر این صفت گذاشته است.

مطلب مرتبط :   فعلیت، ارسطو، فلوطین، فعلیتی

(جدول4-9) نتایج تجزیه واریانس صفات
میانگین مربعات MS
وزن هزار دانه
عملکرد اقتصادی غوزهی فرعی
عملکرد اقتصادی غوزهی اصلی
عملکرد دانه
درجه آزادی
منابع تغییرات
*599/88
009/0 n.s
006/0 n.s
ns27/5202
3
تکرار
ns668/7
039/1 **
033/0 *
**68/1498699
2
آبیاری
209/12
022/0
003/0
82/1203
6
خطای عامل اصلی
ns821/4
539/0 **
034/0 **
**76/332411
2
زئولیت
ns706/14
063/0 n.s
001/0 n.s
**34/45625
1
سالیسیلیک اسید
*996/31
470/0 **
032/0 **
*84/4361
4
آبیاری×زئولیت
ns769/3
005/0 n.s
018/0 **
ns93/1473
2
آبیاری×سالیسیلیک اسید
ns409/3
247/0 **
009/0 *
ns34/1992
2
زئولیت×سالیسیلیک اسید
*155/29
508/0 **
008/0 *
ns18/454
4
آبیاری×زئولیت×سالیسیلیک اسید
99/9
025/0
003/0
28/1184
45
خطای عامل فرعی
51/9
35/10
83/9
91/4

ضریب تغییرات(درصد)
ns، *،** به ترتیب غیر معنی دار، معنی دار در سطح احتمال پنج و یک درصد.

(جدول4-10) مقایسه میانگین های اثرات اصلی صفات
وزن هزار دانه (گرم)
عملکرد اقتصادی غوزهی فرعی (گرم)
عملکرد اقتصادی غوزهی اصلی (گرم)
عملکرد دانه
(کیلوگرم در هکتار)
تیمار
تنش آبی
56/32 a
29/1 b
511/0 b
75/954 a
(100% نیاز آبی گیاه) I0
51/33 a
67/1 a
576/0 a
42/689 b
(85% نیاز آبی گیاه)I1
57/33 a
64/1 a
513/0 b
29/455 c
(70% نیاز آبی گیاه)I2
زئولیت
03/33 a
55/1 b
495/0 c
33/589 c
(عدم مصرف)Z0
89/32 a
67/1 a
537/0 b
54/686 b
(4 تن در هکتار)Z1
73/33 a
37/1 c
569/0 a
58/823 a
(8 تن در هکتار)Z2
سالیسیلیک اسید
67/33 a
50/1 a
538/0 a
63/674 b
(عدم مصرف)SA0
76/32 a
56/1 a
529/0 a
00/725 a
(محلول پاشی)SA1
میانگین هایی که حداقل در یک حرف مشترکند، اختلاف آماری معنی داری در آزمون چند دامنه ای دانکن در سطح احتمال پنج درصد ندارند.

(جدول4-11) مقایسه میانگین‌های اثرات متقابل دوگانهی صفات
وزن هزار دانه (گرم)
عملکرد اقتصادی غوزهی فرعی (گرم)
عملکرد اقتصادی غوزهی اصلی (گرم)
عملکرد دانه
(کیلوگرم در هکتار)
تیمار
آبیاری×زئولیت (I×Z)
17/30 b
22/1 d
416/0 c
63/865 c
I0Z0
48/34 a
36/1 cd
577/0 a
38/927 b
I0Z1
04/33 ab
29/1 d
540/0 a
25/1071 a
I0Z2
40/34 a
90/1 a
585/0 a
63/583 f
I1Z0
62/32 ab
60/1 b
571/0 a
38/665 e
I1Z1
51/33 ab
50/1 bc
573/0 a
25/819 d
I1Z2
52/34 a
54/1 b
483/0 b
75/318 h
I2Z0
58/31 ab
05/2 a
462/0 bc
88/466 g
I2Z1
63/34 a
33/1 d
595/0 a
25/580 f
I2Z2
آبیاری×سالیسیلیک اسید(I×SA)
42/33 a
27/1 b
534/0 b
50/923 b
I0SA0
70/31 a
31/1 b
488/0 c
00/986 a
I0SA1
93/33 a
64/1 a
594/0 a
08/673 d
I1SA0
08/33 a
69/1 a
559/0 ab
75/705 c
I1SA1
64/33 a
59/1 a
486/0 c
33/427 f
I2SA0
50/33 a
69/1 a
540/0 b
25/483 e
I2SA1
زئولیت×سالیسیلیک اسید(Z×SA)
76/33 a
63/1 ab
491/0 b
17/557 f
Z0SA0
29/32 a
48/1 c
498/0 b
50/621 e
Z0SA1
91/32 a
63/1 ab
563/0 a
67/671 d
Z1SA0
87/32 a
71/1 a
510/0 b
42/701 c
Z1SA1
33/34 a
25/1 d
560/0 a
08/795 b
Z2SA0
13/33 a
50/1 bc
579/0 a
08/825 a
Z2SA1
میانگین هایی که حداقل در یک حرف مشترکند، اختلاف آماری معنی داری در آزمون چند دامنه ای دانکن در سطح احتمال پنج درصد ندارند.

مطلب مرتبط :   بیمار، اسکیزوفرنی، بیماران، می‌شود.

(جدول4-12) مقایسه میانگین‌های اثرات متقابل صفات
وزن هزار دانه (گرم)
عملکرد اقتصادی
غوزهی فرعی (گرم)
عملکرد اقتصادی غوزهی اصلی (گرم)
عملکرد دانه
(کیلوگرم در هکتار)
تیمار

تنش آبی× زئولیت × سالیسیلیک اسید (I×Z×SA)
72/30 bc
27/1 g-j
430/0 de
50/833 e
I0Z0SA0
62/29 c
18/1 j
402/0 e
75/897 d
I0Z0SA1
10/37 a
49/1 e-h
597/0 ab
50/904 cd
I0Z1SA0
86/31 a-c
24/1 g-j
557/0 bc
25/950 c
I0Z1SA1
45/32 a-c
06/1 j
575/0 a-c
50/1032b
I0Z2SA0
63/33 a-c
53/1 d-f
505/0 cd
00/1110 a
I0Z2SA1
13/35 ab
77/1 cd
612/0 ab
75/560 hi
I1Z0SA0
66/33 a-c
03/2 b
557/0 bc
50/606 gh
I1Z0SA1
81/30 bc
71/1 c-e
597/0 ab
50/653 fg
I1Z1SA0
42/34 a-c
50/1 e-g
545/0 bc
25/677 f
I1Z1SA1
86/35 ab
46/1 e-i
572/0 a-c
00/805 e
I1Z2SA0
17/31 bc
54/1 d-f
575/0 a-c
50/833 e
I1Z2SA1
43/35 ab
85/1 bc
432/0 de
25/277 l
I2Z0SA0
60/33 a-c
23/1 h-j
535/0 bc
25/360 k
I2Z0SA1
83/30 bc
71/1 c-e
495/0 cd
00/457 j
I2Z1SA0
33/32 a-c
39/2 a
430/0 de
75/476 j
I2Z1SA1
67/34 a-c
22/1 ij
532/0 bc
75/547 i
I2Z2SA0
58/34 a-c
44/1 f-i
657/0 a
75/612 g
I2Z2SA1
میانگین هایی که حداقل در یک حرف مشترکند، اختلاف آماری معنی داری در آزمون چند دامنه ای دانکن در