دانلود پایان نامه درباره گیاهان دارویی و صنایع غذایی

دانلود پایان نامه

2-27-3- ترپنوئیدها
از نظر سنتزی از مولکول ایزوپرن (C5H8) حاصل می شوند. اکثر ترپنوئیدهای طبیعی دارای
ساختمان حلقوی و یک یا چند عامل شیمیایی (هیدروکسیل، کربنیل و غیره) می باشند. از این رو مرحله اخیر سنتز این اجسام شامل حلقوی شدن و اکسایش می باشد از نظر شیمیایی ترپنوئیدها موادی محلول در چربی بوده و از این رو در سیتوپلاسم سلول های گیاهی قرار دارند. ترپنوئیدها را به طور معمول از بافت های گیاهی به کمک کلروفرم استخراج نموده و
می توان آن ها را از یکدیگر به کمک روش های کروماتوگرافی روی لایه ی نازک TLC با فازهای ثابت سیلیکاژل یا اکسید آلومنیوم با همان حلال جدا نمود. چون این ترکیب ها به مقدار کم وجود دارد و هم رنگ هم می باشد و معرف رنگی خاصی برای آن ها وجود ندارد در اکثر موارد از معرف عمومی اسید سولفوریک غلیظ و حرارت برای آن ها استفاده می گردد. فعالیت گوناگونی را در گیاهان به ترپنوئیدها نسبت می دهند. از جمله خاصیت
تنظیم کننده ی رشد، به وجود آمدن رنگ و ایجاد بوهای مشخص در گیاهان.
شکل 2-5- ساختار شیمیایی تعدادی از ترکیبات اسانس های روغنی .(Bakkali et al., 2008)
با تحقیقاتی که انجام شده تا کنون بیش از 3000 نوع اسانس گیاهی شناخته شده است که حدود 300 نوع از آن ها استفاده ی مهم تجاری برای دارو سازی، عطر سازی و صنایع غذایی دارند. برای مثال دی لیمونن جرانیل استات یا دی کارون در انواع صابون، عطر، کرم و افزودنی های غذایی به کار می روند همچنین بیش از 1340 گیاه وجود دارد که دارای
اسانس هایی با ترکیبات ضد میکروبی می باشند .(Sharif Ali et al., 2008)
به نظر پژوهشگران اسانس های گیاهی، موادی هستند که اولا در درون گیاه غیر سمی هستند و ثانیا به طور طبیعی تجزیه شده و متابولیسم های طبیعی گیاه میزبان را هم تحریک می کنند .(Paranagama et al., 2003)
ترکیبات شیمیایی متغیر درون اسانس های گیاهی بستگی دارد به پارامترهایی چون شرایط محیطی و فصلی که گیاهان دارویی در آن رشد و برداشت می شوند، روشهای خشک کردن، شرایط انباری که گیاه در آن نگهداری می شود، روشهای جداسازی اسانس و آنالیز ترکیبات موجود در اسانس می باشد (Daferera et al., 2000). قسمت اعظم مواد موجود در گیاهان معطر را اسانس ها تشکیل می دهند. همان طور که گفته شد اسانس ها، ترکیبات ترپنوئیدی یا از ترکیباتی که منشا ترپنی دارند، تشکیل شده اند (امید بیگی،1384). ترپن ها عامل اصلی ترکیبات معطره شیمیایی گیاهان دارویی و ادویه ای هستند که اغلب خاصیت ضد میکروبی نیز دارند (Dorman and Deans, 2000).
در پژوهش های اخیر بیشتر از خواص ضد میکروبی اسانس ها در جلوگیری از پوسیدگی میوه استفاده می کنند. در بررسی های انجام شده اسانس های روغنی به عنوان یک عامل جایگزین و جدید برای از بین بردن عوامل بیماری زا در میوه شناخته شده است .(Klieber et al., 2002, Ahmed et al., 2007, Regnier et al., 2008) در این پژوهش از خاصیت آنتی اکسیدانی اسانس های گیاهی استفاده شده است.

مطلب مرتبط :   تحقیق رایگان با موضوع نکاح منقطع و مقتضای عقد

2-28- فواید استفاده از اسانس ها به عنوان آنتی اکسیدان
الف) این ترکیبات از لحاظ سلامت مصرف کننده ایمن هستند و سبب ناهنجاری و مشکل در سلامت افراد جامعه نخواهند شد (Pokorny, 2001).
ب) از اکسیداسیون روغن ها پیشگیری می کنند و سبب افزایش ماندگاری آن ها می شوند در نتیجه در صنایع غذایی می توانند کاربرد زیادی داشته باشند (Bera et al., 2006).
ج) آنتی اکسیدان های سنتزی از قبیل BHA و BHT به سبب مشکوک بودن اثر سرطان زایی مصرف آن ها در غذا، محدود شده است در صورتی که ترکیبات طبیعی این محدودیت را ندارند (Labrador et al., 2006).
د) محصولات غذایی که حاوی آنتی اکسیدان های طبیعی هستند نقش مهمی را در پیشگیری از بیماری های روده ای و سرطان دارند .(Liu et al., 2008)
ه) امروزه تحقیقات نشان داده است که محصولات غذایی که حاوی آنتی اکسیدان های طبیعی هستند در پیشگیری از بیماری هایی چون پارکینسون و آلزایمر نقش دارند .(Moure et al., 2001)
و) این ترکیبات علاوه بر نقش آنتی اکسیدانی نقش ضد میکروبی و هم چنین دارای خصوصیات طعمی می باشند و می توانند کاربرد زیادی در صنایع غذایی داشته باشند (Basti et al., 2004)
ز) آنتی اکسیدان های مصنوعی محدودیت 02/0 درصد را در مواد غذایی دارند در صورتی که آنتی اکسیدان های طبیعی چنین محدودیتی را ندارند .(Pokorny, 2001)
در این پژوهش از دو نوع اسانس استفاده شده که درباره اثرات آنها روی مغز گردو تحقیق به عمل آمده است.
2-29- انواع اسانس های مورد مطالعه در پژوهش حاضر
2-29-1- اسانس زنیان
زنیان که نام علمی آن (Trachypermum ammi) یا ) (Carum copticum Benth. & Hook. است از خانواده چتریان می باشد گیاهی است یکساله علفی و بذردار و بی کرک به ارتفاع 30 تا 90 سانتی متر دارای برگ هائی با پهنک منقسم به بریدگی های نازک و ظریف و گل های به رنگ سفید و مجتمع به صورت چتر مرکب می باشد. شعاع چتر آن کوتاه دارای طول نسبتاً مساوی و منتهی به براکته های باریک در محل اتصال به یکدیگر است. میوه اش کوچک بیضوی به رنگ قهوه ای مایل به زرد و دارای بویی شبیه تیمول است. بر روی میوه آن 5 خط طولی نخی شکل به رنگ روشن تر و دو نوع تار نازک تک سلولی مشاهده می شود، به طوری که بعضی از آنها کوتاه و مخروطی و برخی دیگر دارای یک قسمت متورم در انتها
می باشند. قسمت مورد استفاده این گیاه میوه آن است که زنیان نامیده می شود. زنیان بیشتر در زمینهای سبک رسی، سیلیسی و آفتاب گیر و چراگاه ها می روید (قهرمان، 1367). زمان محصول برداری زنیان در ماه های مرداد و شهریور می باشد. پس از برداشت محصول آن ها را به طور طبیعی یا مصنوعی خشک می نمایند و دانه ها را از ساقه به وسیله خرمنکوب جدا نموده و پس از بوجاری کامل محصول را به بازار فروش عرضه می کنند. منشا اصلی این گیاه هند، ایران و مصر می باشد که در آن نواحی به صورت خودرو می روید (قهرمان، 1367). زنیان در طب سنتی به عنوان ضد تهوع، ضد نفخ، تسکین دهنده درد معده و معالج ناراحتی های گوارشی، کاهش دهنده ی کلسترول خون و تسکین دهنده ی اسپاسم به کار
می رود و ناراحتی های تنفسی را برطرف می سازد همچنین برای درمان ناراحتی های اعصاب به کار می رود , 1999) .(Krishnamorthy and Maddalageriعصاره آبی که از بذر زنیان بدست می آید برای درمان آنفولانزا و سرماخوردگی کودکان کاربرد دارد .(Boskabady, et al., 2000 ; Khajeh et al., 2004) همچنین عصاره الکلی این گیاه دارای خواص ضد باکتری (Salmonella typhi) می باشد .(Rani and Khular, 2004) زنیان از جمله گیاهانی است که میزان اسانس دانه ی آن از 2 تا 4 درصد متفاوت است. اسانس این گیاه در صنایع غذایی، دارویی و بهداشتی به کار می رود. تعداد ترکیب های اسانس زنیان در منابع مختلف از 9 تا 17 مورد گزارش شده است. میزان تیمول، گاماترپنین و پاراسیمن از دیگر ترکیبات موجود در اسانس بیشتر می باشد .(Nagalakshmi and Shankarcharya, 2000)تیمول عمدتا