حمل‌ونقل، بنادر، بندری، چندوجهی

کالا با کانتینر می‌باشد و این بدان معناست که کانتینرزاسیون باعث توسعه حمل و نقل چندوجهی می‌باشد. امروزه تمرکز اصلی بر روی سازمان‌های حمل و نقل و یکپارچه سازی سیستم‌های لجستیکی می‌باشد. (Hayuth, 1987).
(Deveci, Cerite & Tuna, 2008) در مقاله‌ای تحت عنوان “عوامل تعیین کننده حمل‌ونقل چندوجهی و زیرساخت‌های حمل‌ونقل چندوجهی در ترکیه” به این نتیجه دست یافتند که با ورود سیستم حمل‌ونقل چندوجهی در بنادر باعث افزایش کارای و کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل می‌شود و همچنین باعث بهبود زیر ساختارها جهت اجرای یک سیستم موفق و کارای چندوجهی می‌شود.

سیستم حمل و نقل چندوجهی به‌عنوان یک منبع کلیدی در ارائه مزیت‌های استراتژیک برای بندر و شرکت‌های حمل و نقل محسوب می‌شود زیرا باعث درک بهتر از جریان کالا و ایجاد ارزش افزوده می‌شود. در نتیجه می‌تواند به‌عنوان بخشی از اهداف آن‌ها شود (Whitechurst, 2005). این ارزش افزوده به علت زیر ساخت‌های حمل و نقل چند وجهی که باعث ادغام همه جانبه سخت افزارهای بندری و شیوه‌های حمل در سیستم‌های لجستیکی صورت می‌گیرد.
تجهیزات داخلی ترمینال
تجهیزات داخلی ترمینال تجهیزاتی می‌باشند که در فرایند داخلی تخلیه و بارگیری کانتینر مورد استفاده قرار گیرند. (ترمینال کانتینری, 1388)
تجهیزات چیدمان کانتینر
تجهیزات حمل‌ونقل در ترمینال کانتینر
محوطه چینش

تجهیزات چیدمان کانتینر: در این مبحث به چندین نوع جرثقیل انبارش کانتینر در محوطه اشاره شده است. هر کدام از انواع جرثقیل‌های چیدمان کانتینر در محل انبارش فعالیت می‌کنند. این جرثقیل‌ها عبارت‌اند از: جرثقیل پلی، جرثقیل چرخ‌دار و ریلی، جرثقیل چینش خودکار، ریچ استاکر و لیفتراک چنگال (سازمان بنادر, تجهیزات بندر شهید رجایی, 1393)

تجهیزات حمل‌ونقل در ترمینال کانتینری: تجهیزاتی که جهت جا به‌جای کالا بعد و یا قبل از تخلیه و بارگیری کانتینر مورد استفاده می‌شوند عبارت‌اند از: استرادل کریر، کامیون، سیستم تریلر چندگانه، کامیون‌های هدایت شونده خودکار (ترمینال کانتینری, 1388)
محوطه چینش: عموماً کانتینرها قبل از ترک ترمینال به‌طور موقت در محوطه چینش نگهداری می‌شوند. انواع مختلفی از روش‌های چینش برای کانتینرها مورد استفاده قرار می‌گیرند. عواملی که نوع چینش را معین می‌کنند به شرح زیر می‌باشد. (سازمان بنادر, ترانزیت, 1393)
تجهیزات استفاده شده برای نگهداری و بازیابی کانتینرها
طبقه بندی کانتینرها
فعالیت خاص برای اهداف خاص
تجهیزات خارجی ترمینال
این تجهیزات زیر ساخت‌هایی هستند که هر بندری موظف به ایجاد آن جهت بالا بردن کارایی حمل‌ونقل می‌باشند . این زیر ساخت‌ها عبارت‌اند از:
احداث جاده
احداث خطوط ریلی
ایجاد بنادر خشک
انبارها
در مورد سخت افزارهای بندری در فصول قبل کاملاً به آن اشاره شده است که با توجه به جدول (4-4) می‌توان سخت افزارهای بندری را به گروه داخلی و خارجی تقسیم نمود که هر کدام از این ابعاد می‌توان به‌وسیله شاخص ارائه شده در جدول (4-4) مورد ارزیابی قرار گیرند.
جدول4 4: شاخص‌های اندازه گیری سخت افزار بندر (ترمینال کانتینری, 1388)
ابعاد شاخص‌های اندازه گیری
تجهیزات داخلی ترمینال کانتینری
تجهیزات تخلیه و بارگیری
محوطه چینش
انبارهای درون ترمینال

مطلب مرتبط :   سیاست، جرایم، حقوق، کیفری

تجهیزات خارجی
خطوط ریلی
دسترسی جاده‌ای
ایجاد بنادر خشک
کفی‌های حمل کانتینر دو طبقه

نرم افزارهای بندری
در بحث نرم افزاری سیستم حمل‌ونقل چندوجهی، منظور مقررات و قوانین حاکم بر این سیستم لجستیکی می‌باشد. همچنین مدیریت این سیستم در زنجیره حمل‌ونقل جزء مهمی از نرم افزار سیستم می‌باشد. در نتیجه عوامل دخالت کننده در تقسیم بندی نرم افزاری، شامل قوانین و مقررات، مدیریت و روابط بین‌المللی است. (UNCTAD, 2001)
در مقاله‌ای تحت عنوان” استفاده از کامپیوتر در ترخیص کالا و کنترل کانتینر ” با بررسی نقش استفاده از نرم افزارهای کامپیوتری و ایجاد یک ارتباط درست و مفید بین شبکه‌ای، استفاده از کامپیوتر را در کاهش زمان ترخیص کالا مفید دانسته‌اند. (Lalwani & Beresford, 1985)
در مقاله‌ای تحت عنوان”روند مهندسی مجدد در عملکرد بنادر کره جنوبی” بابیان الزامی بودن ایجاد تغییر در روند انجام عملیات بندری در کشور کره‌ی جنوبی، ایجاد زیر ساخت‌های فنّاوری اطلاعات و ارتباطات را عملکردی مفید به‌منظور بهبود عملکرد بنادر این کشور در آن سال‌ها به‌خصوص بندر پوسان دانستند. (Baghchi & Seung‐Kuk , 2001)
با توجه به این موضوع که بندر سنگاپور به‌عنوان پر ترافیک ترین بندر جهان است، این بندر مدیریت فناوری اطلاعات را در گرو چهار کلید اصلی بیان می‌کنند : 1) داشتن سرمایه گذاری در فناوری اطلاعات بر مبنای بازار یا بازار محور 2) ترکیب برنامه ریزی فناوری اطلاعات و بازار 3) ایجاد یک زیر ساخت فناوری اطلاعات منعطف و قابل توسعه 4) تشویق به‌منظور خلق نوآوری در فناوری اطلاعات در این بندر (Lee-Partridge & Teo, 2000)
با توجه به این نکته که جهانی شدن مستلزم رشدی ثابت در حمل‌ونقل بین‌المللی دریایی کالا و زیر ساخت‌ها است . سیاست‌های رقابتی بنادر اروپا موضوع مهمی را بیان کردند که در زمان کنونی بنادر با مشکل از دست دادن وفاداری مشتریان خود و در نتیجه ترافیک کالایی مواجه بوده از این رو به‌منظور بهبود وضعیت ترافیکی کالایی بنادر اروپا ایجاد استراتژی‌های فناوری اطلاعات و استفاده از کامپیوتر را ضروری دانسته‌اند. (Perez-Labajos & Blanco, 2004)
همان‌طور که در گزارش سازمان آنکتاد اشاره شده است یکی دیگر از اساس‌های توسعه حمل‌ونقل چندوجهی در بندر ایجاد یک سیستم نرم افزاری یکپارچه که شامل قوانین و مقررات، روابط بین‌الملل، بازاریابی نیز می‌باشد. یکی از عوامل تأثیر گذار در بهبود و توسعه حمل‌ونقل چندوجهی، روابط بین‌الملل مناسب است که به رابط کشور با کشورهای همسایه و هم‌جوار اشاره دارد. در این زمینه، استفاده از موقعیت استراتژیک ایران و دسترسی آن به آب‌های آزاد از دو منطقه شمالی و جنوبی کشور و همچنین محصور بودن برخی همسایگان، می‌تواند نقش بسزایی در توسعه حمل‌ونقل ترکیبی داشته باشد. همچنین می‌توان با گسترش و ایجاد رویه‌های گمرکی تسهیل شده، تسهیل در عبور و مرور وسایل حمل بین مرزی، سرمایه گذاری‌های مشترک، تسریع در روابط بین بانکی و تردد بازرگانان رشد این سیستم مهم و ضروری را سرعت بخشید.
وجود قوانین و مقررات حاکم بر یک سیستم یکپارچه حمل‌ونقل از ویژگی‌های مهم در بستر سازی یک بندر جهت ورود سیستم حمل‌ونقل چندوجهی می‌باشد. ایجاد سیستم‌های نوین لجستیکی در بنادر خود باعث ترغیب مدیران بنادر در استفاده از سیستم‌های حمل‌ونقل ترکیبی می‌باشند .
مجموعه سازمان با فعالیت‌های داخلی و خارجی خود بیشتر بر وظایفی تکیه دارد که در حوزه بندری به‌طور عام و در حوزه دریایی به‌طور خاص تبلور می‌یابد. از بیش از 20 کنوانسیون و تفاهم نامه بین‌المللی که جمهوری اسلامی ایران ضمن الحاق متعهد به انجام مفاد آن می‌باشد تقریباً 90% آن‌ها مربوط به مسائل دریایی می‌باشد و چه‌بسا کنوانسیون‌هایی مانندFAL و CSC نیز علیرغم اینکه به تسهیلات بندری اشاره دارد اما به¬نوعی در حیطه خدمات حوزه دریایی قرار گرفته است.
در این راستا بندر شهید رجایی در بخش سیستم نرم افزارهای بندری با ورود یک سیستم جامع بندری اهداف داخلی و خارجی خود را بدین گونه تعریف می‌کند: (سازمان بنادر و دریانوردی, 1391)
الف) داخلی:
کاهش تردد ارباب رجوع
حذف بسیاری از استعلام‌های رایج و زمان‌بر بین سازمان و ارگان‌های دیگر
بالا بردن سرعت و صحت گردش اطلاعات
شناخت و تدوین نوع و نحوه فعالیت‌های مجموعه‌های دریایی
امکان ردیابی کلیه فعالیت‌ها در مرکز و بنادر به تشخیص سازمان
تهیه و تدوین گزارش‌های بنادر در مرکز

مطلب مرتبط :   سیمرغ، زال، اوستا، کوه

ب) بین‌المللی:
امکان ایجاد و تدوین یک تفاهم نامه بنام ایران مشابه تفاهم نامه هند برای تجمیع اطلاعات دریایی خاورمیانه
ارتقاء جایگاه ایران در خصوص مکانیزاسیون قریب 19 الی 20 کنوانسیون که در جهان بی¬سابقه می¬باشد.
امکان ارتباط متقابل با بانک‌های اطلاعاتی مرجع دنیا مانند IMO Vega، Lloyd”s
امکان وارد شدن به دنیای ردیابی لحظه‌ای کشتی‌ها در بنادر کشور با استفاده از تجهیزات ردیابی کشتی‌ها و انجام تمهیدات لازم
امکان کسب مشارکت صاحب نظران و دریانوردان داخلی و خارجی در سیستم مدیریت دانش جمهوری اسلامی ایران
فراهم نمودن ابزار تصمیم گیری سریع و صحیح در جهت اعمال حاکمیت دریایی
بدون شک در دنیای پیچیده و پرتلاطم امروز، فرآیند تصمیم¬گیری مدیران به¬عنوان مهم¬ترین و تأثیرگذارترین ابزار برای بهبود و ارتقاء عملکرد یک سازمان می¬باشد و ضرورت وجود اطلاعات را که اصلی¬ترین عامل تصمیم¬گیری است، مطرح می¬کند. امروزه دیگر توانایی مدیران را باقدرت در پیش¬بینی تغییرات محیط نمی¬توان سنجید؛ بلکه این قابلیت ایجاد تغییر و ساختن محیط است که یک مدیر را تبدیل به یک تصمیم¬گیرنده مهم می¬کند؛ و ای