حفاظت، برنامه‌های، زیست‌محیطی، سیاست‌های

دانلود پایان نامه

NGOs
PE60
اجرای پروژه‌های کوچک بین‌المللی از طریق تسهیلات جهانی محیط زیست توسط تشکل‌های زیست‌محیطی از جمله فعالیت‌های مثبت در این برنامه بوده که اثرگذاری خوبی در زمینه نهادینه کردن حفاظت از محیط زیست در جامعه داشته است.
توجه به NGOs زمینه نهادینه‌سازی فرهنگ
PE61
اگرچه جایگاه محیط زیست در برنامه سوم توسعه ارتقاء یافت و نخستین بار در زمره امور فرابخشی قرار گرفت، اما به دلیل کمبود و فقدان ساز و کارهای اجرایی مناسب،
توجه فرابخشی به موضوع محیط زیست
PE62
ادغام ملاحظات زیست‌محیطی در بخش‌های مرتبط، به رغم اقدامات مثبت انجام شده و تغییر رویکرد جامعه و مسئولان،
تغییر رویکرد مسئولان در نتیجه برنامه سوم
PE63
در بخشی از اهداف مورد نظر محقّق نشد.
عدم موفقیت کامل برنامه سوم در اجرا
PE64
به همین دلیل در برنامه چهارم تلاش شد نا نقاط ضعف و قوت برنامه سوم شناسایی و بر اساس آن تدوین برنامه چهارم با رویکردی جامع‌تر صورت گیرد.
تلاش برنامه سوم بر استفاده از تجارب قبلی
PE65
یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های برنامه چهارم توسعه با برنامه‌های گذشته، ادغام ملاحظات ناشی از فرآیندهای تخریب و آلودگی محیط زیست و ارزش‌گذاری منابع طبیعی و زیست‌محیطی در حساب‌های ملی است
توجه به موضوع تجزیه و تحلیل‌های کمی در برنامه چهارم
PE66
که گامی به سوی استفاده از ابزارهای اقتصادی برای حفاظت محیط زیست قلمداد می‌شود.
توجه به موضوع اقتصاد محیط زیست
PE67
از مهمترین مستندات برنامه چهارم در خصوص حفاظت از محیط زیست کشور می‌توان به توجه به محتوای سند چشم‌انداز، سیاست‌های کلی و قانون برنامه چهارم اشاره کرد.
سلسله مراتب اهداف و برنامه‌های حاکم بالادستی محیط زیست
PE68
برنامه چهارم توسعه چه از نظر جامعیت و چه از منظر تأکید بر اصول و مبانی توسعه پایدار، تکامل یافته‌تر از برنامه سوم بود که بازتاب آن را به خوبی می‌توان در اسناد بالادستی از جمله سند چشم‌انداز، سیاست‌های کلی برنامه چهارم توسعه و مواد 58 تا 71 در فصل مجزایی تحت عنوان “محیط زیست” مشاهده کرد.
سلسله مراتب اهداف و برنامه‌های حاکم بالادستی محیط زیست
PE69
کمیته تخصصی محیط زیست و منابع طبیعی در قالب پنج راهبرد کلان مبادرت به ایجاد پنج کمیته فرعی بر اساس راهبردهای پنجگانه کرد
تدوین مشارکتی با ابزار تشکیل کمیته‌ها
PE70
که پس از برگزاری جلسات متعدّد، سند فرابخش محیط زیست تهیه شد.
فرابخشی بودن سند ملی محیط زیست
PE71
هم‌زمان با اقداماتی که توسط سازمان حفاظت محیط زیست برای حفاظت از محیط زیست در دو سال اول برنامه چهارم صورت گرفت، سایر دستگاه‌های اجرایی از جمله وزارت‌خانه‌های جهاد کشاورزی، نیرو، نفت و صنایع و معادن نیز اقداماتی برای حفاظت از محیط زیست انجام دادند.
فرابخشی بودن اقدامات اجرایی محیط زیست
PE72
برنامه پنجم توسعه نسبت به برنامه‌های گذشته (به ویژه برنامه سوم و چهارم)، سنجش‌پذیری کمتری داشته و از اهداف کمّی و شاخص‌های قابل سنجش کمتری برخوردار است به طوری که امکان نظارت لازم بر برنامه به درستی فراهم نیست.
شاخص‌زدایی برنامه پنجم در مقایسه با برنامه چهارم
PE73
ضمناً در این برنامه رویکرد مشخص و راهبرد خاصی به سمت اهداف سند چشم‌انداز مشاهده نمی‌شود.
عدم توجه به اسناد و اهداف حاکم بالادستی
PE74
به همین دلیل به اعتقاد بسیاری از کارشناسان و صاحبنظران محیط زیست، این برنامه از قالب یک برنامه کمّی هدفمند خارج شده است
اهمیت کمیت در نگارش اهداف
PE75
هماهنگی لازم میان محتوای برنامه پنجم در حوزه محیط زیست با سیاست‌های کلی ابلاغی مقام معظم رهبری،
عدم توجه کامل به اهداف بالادستی
PE76
مفاد بند چهارم سند چشم‌انداز؛
عدم توجه کامل به اهداف بالادستی
PE77
و سیاست‌های کلی اصل 44 قانون اساسی وجود ندارد.
عدم توجه کامل به اهداف بالادستی
PE78
به علاوه آنکه ادبیات به کار رفته در این برنامه، دست دولت را برای هر گونه اقدامی (با عباراتی مانند “مجاز است” و “اجازه داده می‌شود” به جای “مکلف است”) باز گذاشته است
اهمیت ادبیات نگارش سند خط مشی
PE79
و این امر سبب می‌شود تا قابلیت نظارت و سنجش در برنامه تضعیف گردد.
تأثیر ادبیات نگارش سند خط مشی بر نظارت بعدی آن
PE80
با این حال به لحاظ ظاهری و تعداد بندها و مادّه‌های زیست‌محیطی تفاوت محسوسی میان محتوای برنامه چهارم و پنجم صورت نگرفته و چه بسا تعداد برنامه‌ها و بندها در برنامه پنجم بیشتر نیز شده است.
افزایش تعداد کمّی مفاد برنامه پنجم در مقایسه با برنامه چهارم

مطلب مرتبط :   اولوا‌الأمر، اطاعت، معصوم، فخر

در نتیجه انجام مطالعه مستقلّ پنجم، علاوه بر تکرار برخی مفاهیم مصاحبه‌های پیشین، در مجموع 7 مفهوم جدید در نتیجه کدگذاری باز نکات کلیدی به شرح جدول زیر ظهور یافت تا تعداد مجموع مفاهیم شکل گرفته تا کنون به 94 مفهوم افزایش یابد.
جدول 4-16: مفاهیم شکل گرفته از کدهای مصاحبه‌ی مورد پنجم (E)
ردیف
مفاهیم
نشانگر کدها
1
بحران در مسائل زیست‌محیطی
PE4, PE36, PE42, PE43, PE47, PE48, PE80
2
دانش زیست‌محیطی شهروندان
PE37, PE54, PE55, PE58
3
گرایش زیست‌محیطی شهروندان
PE38
4
دانش زیست‌محیطی دولتمردان
PE62
5
گرایش زیست‌محیطی دولتمردان
PE38, PE62
6
ضعف بودجه‌ای سازمان حفاظت محیط زیست
PE25, PE27
7
تسامح در تصمیم‌گیری زیست‌محیطی
PE7
8
ضرورت همگامی با فناوری روز
PE38
9
حساسیت ملی زیست‌محیطی
PE57
10
هزینه- منفعت کمّی منابع طبیعی کشور
PE65, PE66
11
تدوین مطلوب، اجرای ناموفق
PE36, PE39, PE40, PE1, PE2, PE7, PE8, PE9, PE13, PE14, PE15, PE16, PE20, PE26, PE35, PE41, PE50, PE63
12
سیر مشارکتی مفاد برنامه‌های توسعه
PE11, PE12, PE31, PE32, PE33, PE34, PE59, PE60, PE52, PE69
13
تدوین همگام با تحولات جهانی
PE17, PE21, PE30, PE49, PE29
14
سیاست بودجه‌ای یک در هزار
PE6
15
ارتقاء ساختار کلان توسعه پایدار
PE28, PE29
16
کارکرد وحدت‌بخشی سیاستی شورا
PE22, PE40, PE61, PE70, PE71
17
شمول محیط زیست ذیل توسعه پایدار
PE28
18
اهمیت رویکرد فرابخشی دولتمردان
PE70, PE71
19
راهبرد تصمیم‌گیری به صورت کارگروهی
PE44, PE69, PE70, PE71, PE61
20
اهمیت تدوین سیاست‌های کلی برنامه‌های توسعه
PE67, PE68, PE75, PE77
21
تأثیر توسعه دیپلماسی زیست‌محیطی
PE21, PE30, PE49
22
تعلیم و تربیت دانشگاهی
PE56
23
لزوم امانت‌داری انسان نسبت به محیط زیست
PE56
24
تعلیم و تربیت مدرسه‌ای
PE37, PE54, PE56
25
نقش کلیدی سند چشم‌انداز در تدوین
PE73, PE76, PE67, PE68
26
ضرورت ترجمه اهداف و اسناد بالادستی به عملیاتی
PE3, PE5, PE39, PE45, PE73, PE75, PE76, PE77, PE67, PE68
27
تدوین موفق، پیش‌شرط اجرای موفق
PE51
28
اهمیت ارزیابی‌ها و پیوست های زیست‌محیطی
PE51, PE79
29
اهمیت مشارکت مردمی سبز
PE11, PE12, PE31, PE32, PE33, PE34, PE52, PE53
30
رویکرد جزئی- تدریجی (قیاسی) تدوین
PE18, PE46, PE64, PE42, PE43, PE47, PE48, PE80
31
ضرورت شاخص پذیری برنامه ها توسعه
PE10, PE19, PE72, PE78, PE79
32
ضرورت برنامه ریزی راهبردی متناسب با بلوغ سازمان
PE41, PE53, PE23, PE24, PE74

مطلب مرتبط :   (تصویر، استعاره، (لیکاف،، 1383،

مفاهیم خاکستری رنگ در جدول فوق، “مفاهیم جدید” ظهور یافته در مطالعه مستقلّ پنجم می‌باشند. بر اساس نتایج تجزیه و تحلیل این مصاحبه در نهایت 2 مقوله جدید شکل گرفت و 3 مقوله دیگر تکمیل شدند، به این معنا که گستره تعداد مفاهیم ذیل هر کدام از آنها افزایش یافت.
جدول4-17: شکل‌گیری مقولات از مفاهیم مطالعه مستقلّ E
عنوان مقوله ظهور یافته اول
عنوان مفهوم زیرمجموعه
کمیته ملّی توسعه پایدار
شمول محیط زیست ذیل توسعه پایدار

ارتقاء ساختار کلان توسعه پایدار

عنوان مقوله ظهور یافته دوم
عنوان مفهوم زیرمجموعه
سازمان (معاونت) مدیریت و برنامه‌ریزی کشور
ضرورت شاخص پذیری برنامه ها توسعه

جدول4-18: تکمیل مقولات از مفاهیم مطالعه مستقلّ E
عنوان مقوله تکمیل شده اول
عنوان مفهوم زیرمجموعه
تطور و تکامل تدریجی برنامه‌های توسعه
تدوین همگام با تحولات جهانی

تدوین مطلوب، اجرای ناموفق

سیر مشارکتی مفاد برنامه‌های توسعه

عنوان مقوله تکمیل شده دوم
عنوان مفهوم زیرمجموعه
تصمیم‌گیری زیست‌محیطی
سیاست‌زدگی در تصمیم‌گیری زیست‌محیطی

تسامح در تصمیم‌گیری زیست‌محیطی

تدوین موفق، پیش‌شرط اجرای موفق

اهمیت ارزیابی‌ها و پیوست‌های زیست‌محیطی

استقلال قو مجریه در تدوین خط مشی‌های اجرایی

رویکرد جزئی- تدریجی (قیاسی) تدوین

راهبرد تصمیم‌گیری به صورت کارگروهی

عنوان مقوله تکمیل شده سوم
عنوان مفهوم زیرمجموعه
سازمان حفاظت محیط زیست
مطلوبیت جایگاه معاونتی سازمان

ناهمخوانی قدرت رسمی با اختیارات واقعی

اهمیت اقتدار شخصیتی رئیس سازمان

ضعف بدنه مدیریتی در بوروکراسی محیط زیست

اختیارات محدود سازمان حفاظت محیط زیست

ضرورت برنامه ریزی راهبردی متناسب با بلوغ