حزب، لبنان، جنبش، إسلامی

پی اشغال لبنان توسط اسرائیل، این جمعیت به مواضع سوریه در لبنان نزدیک شد و در جریان جنگ علیه اردوگاه های فلسطینی موضع انتقادی به خود گرفت و با صدور بیانیه ها و انجام دیدارها با رهبران جنبش أمل، این موضع خود را بیان می کرد.138
این جمعیت از جمعیت هایی است که در زمینه تبلیغات و اتخاذ موضع در برابر رویدادهای سیاسی فعال بوده و خود را موظف می بیند که در برابر تحولات جاری کشور، بیانیه صادر کند. در حال حاضر معن بشور ریاست این جمعیت را بر عهده دارد.139
2-10- حزب إتحاد سوسیالیستی عرب140؛
إتحاد سوسیالیسیتی عرب در لبنان از آغاز دهه هفتاد دستخوش تغییرات فراوانی شد. از تشکیلات واحد که به إتحاد سوسیالیستی عرب در مصر وابسته بود تا ایجاد تشکیلات انشعابی در جریان جنگ داخلی لبنان و سپس انشعاب های گوناگون در شکل تشکیلات متعدد. همه این تحولات از اختلافات درونی ناشی می شد.141
تأسیس إتحاد سوسیالیستی عرب به آغاز دهه 70 بر می گردد ولی ظهور این حزب پس از انشعاب اواخر در سال 1975 میلادی صورت گرفت. إتحاد سوسیالیستی عرب روابط بسیار نزدیکی با حزب بعث سوریه و حزب الله لبنان دارد. در حال حاضر کوشش هایی به منظور وحدت و همبستگی بین اختلافات درونی این حزب صورت می گیرد و دکتر اسعد دیاب رهبری این کوشش را بر عهده دارد.142
2-11- إتحاد سوسیالیستی عرب (تشکیلات ناصریستها)143؛
این سازمان یکی از گروه های انشعابی إتحاد سوسیالیستی عرب به شمار می رود. منیر الصیاد رهبری این سازمان را بر عهده دارد. این سازمان از سوی جنبش فتح پشتیبانی می شد و قبل از 1982 میلادی در صحنه ظاهر شده و دفاتر خود را در بیروت و سایر شهر های لبنان افتتاح کرد ولی بعد از تجاوز اسرائیل به لبنان دچار رکود شد. منیر الصیاد در جریان جنگ اردوگاه ها و وقوع جنگ العلمین میان حزب سوسیالیست ترقیخواه به رهبری ولید جنبلاط و جنبش أمل به رهبری نبیه بری، نقش مهمی در آرام سازی اوضاع ایفا کرد.144
در حال حاضر این سازمان با برخی احزاب ملی و إسلامی و برخی گروه های فلسطینی نظیر جنبش فتح «انتفاضۀ» و شورای انقلابی و دیگر گروه های فلسطینی روابط بسیار نزدیکی دارد. منیر الصیاد در جریانات مبارزات انتخاباتی سال 1992 میلادی شرکت کرد اما موفق به کسب آرای مردم نشد. این سازمان در برخی مناطق بیروت حضور دارند و از پایگاه های اجتماعی برخوردارند.145
2-12- حزب الله؛
جنبش انقلابی حزب الله لبنان، یکی از معروف ترین و تأثیرگذارترین گروه های إسلام گرا، در دهه هشتاد میلادی در جهان عرب ظهور کرد.
امام موسی صدر که حرکت سیاسی و اجتماعی را بعد از بازگشت به لبنان شروع کرد و در سال 1967 مجلس اعلای شیعیان را به عنوان نهادی دینی رسمی بنیان نهاد و آیت الله محمد مهدی شمس الدین از شخصیت های تأثیرگذار در شکل گیری حزب الله بود. ایشان نایب رئیس مجلس إسلامی اعلای شیعیان بودند. از شخصیت های مذهبی دیگر که در برپایی و ایجاد زمینه های تشکیل حزب الله لبنان نقش مؤثر و مثبتی داشت، آیت الله سید محمد حسین فضل الله بود. فعالیت های سیاسی وی پس از تجاوز اسرائیل به خاک لبنان در اظهارات و خطبه هایش تجلی یافت و مورد توجه جدی قرار گرفت.
در فضای ملتهب لبنان، انقلاب إسلامی ایران به رهبری امام خمینی در سال 1979 به پیروزی رسید و هم زمان با انقلاب إسلامی، تجاوز اسرائیل به لبنان آغاز شد.
برای تحقق اهداف «تشکیل حزبی بر اساس إسلام و مقاومت در برابر اسرائیل و حاکمیت ولی فقیه» نمایندگان گروه های اصلی إسلامی، پس از تدوین طرح نهایی، نه نفر را نمایندگان خود برگزیدند. تجمع علمای بقاع، کمیته های إسلامی و جنبش امل إسلامی هر یک سه نماینده در این جمع داشتند. این گروه طرح نهایی خود را که به «سند9» معروف شد و متضمن اهداف یاد شده بود، به امام خمینی تقدیم کردند که مورد موافقت ایشان قرار گرفت و در نتیجه با نظر موافق ولی فقیه، مشروعیت یافت.146
پس از آن، گروه های إسلامی موافق سند یاد شده، تصمیم به انحلال ساختارهای تشکیلاتی موجود خود گرفتند و تشکل واحد و جدید را ایجاد کردند که بعدها حزب الله نام گرفت. امام خمینی به سپاه پاسداران انقلاب إسلامی دستور داد که در رویارویی با اسرائیل غاصب، از راه آموزش نظامی و فراهم آوردن زمینه های لازم به حمایت حزب الله بشتابد.147
در جریان مبارزات انتخاباتی سال 1992، با توجه به شرایط جدید و نیازهای حیاتی لبنان، نامزدهای انتخاباتی حزب الله، با نامزدهای جنبش امل، حزب کمونیست، حزب قومی سوری و حزب بعث، در یک فهرست ائتلافی، در کنار یکدیگر قرار گرفتند. نتیجه تصمیم حضور فعالانه حزب الله لبنان در انتخابات پارلمانی 1992، پیروزی چشمگیر این حزب در انتخابات مذکور و حضور هشت نماینده شیعه و چهار نماینده از سایر طوایف مذهبی لبنان بود که هم پیمان حزب الله بودند. حزب الله همچنین موفقیت های خود را در انتخابات 1996 نیز تکرار کرد و پس از عقب نشینی اسرائیل از خاک لبنان در خرداد سال 1379، به صورت قدرت اول شیعه، در مبارزات انتخاباتی سال 2000 شرکت کرد.148
اعضای این حزب در پارلمان عبارتند از: محمد فنیش، محمد رعد، نزیه منصور، ابراهیم بیان، ابراهیم أمین السید، عبدالله قیصر، حسین الحاج حسن، عمار موسوی و ربیعۀ کیروز.149
مؤلفه های تأثیر پذیری حزب الله از انقلاب ایران؛
1. ولایت فقیه و رهبری امام خمینی
2. محوریت روحانیت در عمل سیاسی
3. ادبیات سیاسی و روش های تبلیغاتی
4. نمادگرایی شیعه
از نظر ساختاری حزب الله توسط یک شورای عالی سرپرستی می شود که متشکل از 17 عضو است که دبیر کل و معاون دبیر کل حزب الله را اعضای شورای عالی منصوب می کنند.150 هم اکنون دبیر کل حزب الله برعهده سید حسن نصر الله است و معاون ایشان شیخ نعیم قاسم می باشد.
2-13- جنبش أمل (أفواج المقاومۀ اللبنانیۀ-امل)151؛
جنبش أمَل یکی از دو حزب عمده شیعه در لبنان است. این جنبش در سال ۱۹۷۴ میلادی توسط امام موسی صدر پایه‌گذاری شد. جنبش امل یکی از طرف‌های درگیر در جنگ داخلی لبنان بود. هم اکنون نبیه بری دبیرکل جنبش امل است.152
جنبش امل عنوان سازمانی است که امام موسی صدر آن را رهبری می کرد. امام موسی صدر با تأسیس این جنبش در صدد بود از طائفه شیعه و حقوق لبنانی ها و وحدت آنها را دفاع کند. او بر این باور بود که شیعیان به لحاظ سیاسی، اجتماعی و اقتصادی در طول دوره های پیشین محروم بوده و بر خلاف دیگر طائفه های لبنان، فاقد مرجعیت دینی مخصوص به خود است.
جنبش امل موفق شد همه شیعیان را از جنوب و بقاع و دیگر مناطق لبنان جذب کند.
این جنبش ابتدا در جنوب لبنان به رهبری امام موسی صدر و با همکاری شهید مصطفی چمران و شهید خلیل جرادی و شهید صادر کفل، با فعالیت سیاسی پایه گذاری شد. کادر رهبری نخستین دفتر سیاسی این جنبش با نام هایی چون دکتر حسین کنعان، دکتر علی الحسن، نبیه بری، جمال منصور، حسین الحسینی، شیخ محمد یعقوب، عباس بدرالدین، احمد اسماعیل، رفیق شرف، سرگرد عباس مکی، سرگرد عاکف حیدر، جعفر شرف الدین شکل گرفت.153
جنبش امل در جریان جنگ داخلی لبنان فعالیت نظامی خود را شروع کرد و در بحران جنگ داخلی به صورت دفاعی شرکت کرد.
جنبش امل و حزب الله در اثر پاره ای مناقشات خود را در برابر هم قرار داده و به درگیری های مسلحانه در بیروت و ضاحیه آن تن دادند، این درگیری ها به محض آن که اندکی فروکش می کرد مجددا و به صورت خونین تر از سر گرفته می شد دو طرف یکدیگر را متهم به شروع این درگیری ها می کردند این وضع تا حدودی روی سازمان تشکیلاتی جنبش امل و پایگاه اجتماعی آن تاثیر منفی گذارد. در نتیجه این جنبش تعدادی از کادرهای سیاسی و نظامی خود را از دست داد.154
جنبش امل در مبارزات انتخاباتی سال 1996 میلادی کرسی های فراوانی از حوزه های جنوب لبنان و بیروت را به دست آورد، نبیه بری رهبر این جنبش ریاست فراکسیون پارلمانی وسیعی عهده دار است وی همچنین ریاست پارلمان لبنان را به عهده دارد. جنبش امل در کابینه دولت رفیق حریری عضویت داشت و نیز در دولت های سابق یعنی دوره عمر کرامی، رشید الصلح و دیگر روسای کابینه های دولت لبنان مشارکت داشت.155
2-14- جماعت إسلامی156 ؛
جماعت إسلامی، یکی از شاخه‌های اخوان المسلمین است در سال 1964میلادی به طور رسمی فعالیت خود را در لبنان آغاز کرد. فتحی یکن اولین دبیر کل این جماعت بود که هدف از تاسیس آن تبلیغ إسلام، مقابله با تمدن غربی و جامعه سازی إسلامی و تلاش برای بازگشت به اصول اصیل إسلامی بود.157
این جماعت به تدریج وارد فعالیت های سیاسی شد بطوری که در سال 1972 اولین نماینده وابسته به جماعت إسلامی لبنان وارد پارلمان این کشور شد. در جریان جنگ های داخلی لبنان در سال 1975 جماعت إسلامی لبنان گروه شبه نظامی موسوم به مجاهدین تشکیل داد تا از مناطق طرابلس، بیروت و صیدا حمایت کند.158
این جماعت به جدایی دین از سیاست معتقد نیست و بر این باور است فعالیت های سیاسی که در راستای دفاع از حقوق مردم و بر طرف کردن ظلمی از آنان باشد عبادت محسوب می شود. این حزب در عرصه سیاسی این کشور حضور فعالی

مطلب مرتبط :   اینترنت، حقوق، سایبری، کشوری