تحقیق رایگان با موضوع شیخ محمود شبستری و فطرت انسان

دانلود پایان نامه
اصل : ارتقاء سطح معرفت باید با ظرفیت فهم فراگیرنده متناسب باشد .
توسعه شناخت مستلزم پیمودن سطوح حقیقت یکی پس از دیگری است بالا رفتن درک از معارف و حقایق هستی جزء اعمالی است که در تعالی تجرد نفس آدمی ، نقش مهمی ایفا می کند .اما برخی ، فهم عموم انسان ها را در خور دستیابی به حقایق بلند نمی دانند .علامه طباطبایی تاکید می کند که به دلیل محدودیت ظرفیت انسانها ،نباید از بیان این حقایق و تعلیم آنها صرف نظر کرد (طباطبایی ،1382) با توجه به برخی آیات در می یابیم که روش تربیتی خدا نیز اینگونه است :« أَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَسَالَتْ أَوْدِیَهٌ بِقَدَرِهَا:خدا از آسمان آبی نازل کرد و در هر رودی به قدر وسعت و ظرفیتش سیل آب جاری شد».
روش استفاده از استعاره
اصل : ارتقاء سطح معرفت باید با ظرفیت فهم فراگیرنده متناسب باشد.
گزاره ی واقع نگر روشی: به کار گیری استعاره ایجاز در بیان مطلب ، باعث می شود ، افراد با ظرفیت های مختلف از آن بهره مند شوند .
روش : بکار گیری استعاره در آموزش و حقایق معنوی
علامه طباطبایی به کار گیری این روش را از سوی برخی از عرفا برای رساندن پیام خود به مردم سبب محروم نشدن آنان از دریافت حقایق و بهره بردن از سهمی از آن دانسته است (طباطبایی ، 1382)شیخ محمود شبستری که منظومه ی او دارای عالی ترین قطعات عرفانی است ، در غزلی به این امر اشاره کرده است ، بیت های از آن برای روشن شدن مقصود ، ذکر می شود :
شراب و شمع و شاهد را چه معناست خراباتی شدن را آخر چه دعواست
شراب و شمع ، ذوق و نور و عرفان ببین شاهد که از کس نیست پنهان (شبستری ، 1387)
3-2-5-2اصول و روش های ناظر برهدف میلی
یکی از جنبه های تربیت معنوی که در بیان مفهوم آن گفته شده مراقبت از جهت گیری امیال و گرایش ها به سمت افق ربوبی و تقویت میل ربوبی اجمالی است .بدین منظور در این بخش برخی از اصول و روش های سلبی و اایجابی برذای دستیابی به این هدف ارائه می شود .
اصل و روش سلبی
لازمه گرایش متربی به رب ، عدم گرایش به غیر اوست . در زیر ، اصل پالایش خیال و روش تمرکز در یک صورت خیالی برای نیل به این هدف ارائه می شود .
اصل پالایش خیال
هدف : متربی باید در جهت زدودن گرایش به غیر خدا حرکت نماید
روش تمرکز بر یک صورت خیال
اصل : قوه ی خیال متربی باید از گرایش به غیر خدا پالایش شود .
خواسته های انسان و افکار روز و شب او بطور پی در پی سبب بوجود آمدن صورت های خیالی در انسان می شود . مرتبه خیال ، یکی از مراتب نفس است ، بنابراین ، صورت های خیالی مذکور ، توجه نفس را به عالم طبیعت معطوف می سازد . توجه دائم قوه خیال به اطراف ، سبب ایجاد میل و گرایش به آن می شود . این میل و محبت ، منشائ تلاش انسان قرار گرفته است و. عمل او را شکل می دهد . به دنبال این امر ، اثر بازگشتی عمل به وجود می آید .بدین معنی که عمل به دنبال خود ، مبانی میلی و معرفتی اش راتقویت و تثبیت می کندو این امر در عمل های بعدی تاثیر می گذارد (باقری ،1382)به تعبیر علامه طباطبایی ،اگر این فرایند ادامه یابد ، این میل تمام نفس رابه اشغال خود درآورده و بر میل و محبت ربوبی که فطرت انسان را جهت داده است ،غلبه کرده و و یا بطور کلی آن را از بین می برد (طباطبایی، 1381)
روش تمرکز بر یک صورت خیالی
اصل : قوه ی خیال متربی باید از گرایش به غیر خدا پالایش شود .
گزاره ی واقع نگر روشی:تمرکز خیال بریک صورت خاص ،از اشتغال آن به امور می کاهد