تحقیق درباره فرآیند تحلیل سلسله مراتبی و تصمیم گیری چند شاخصه

دانلود پایان نامه

گام اول- بررسی گسترده ادبیات موضوع در حوزه بکارگیری تکنیک ها و مدل های تحقیق در عملیات در زمینه مدیریت مسائل زیست محیطی و به خصوص مدیریت کیفیت هوای منطقه ای.
گام دوم- تعیین معیارها و زیر معیارهای موثر در انتخاب تجهیزات کنترل آلودگی هوا با بررسی منابع مختلف.
گام سوم- مصاحبه با خبرگان جهت غربال اولیه زیرمعیارهای استخراج شده از منابع مختلف با توجه به ماهیت آلاینده عمده و اصلی در فرآیند تولید سیمان (گرد و غبار)، شرایط صنعت سیمان و هم چنین حذف آن دسته از زیرمعیارها که در مقایسه با دیگر عوامل تاثیر چندانی در انتخاب نوع تجهیزات نداشته اند.
گام چهارم- تعیین زیرمعیارهای نهایی مدل توسط خبرگان با استفاده از پرسش نامه شماره 1
گام پنجم- مصاحبه با خبرگان به منظور شناسایی گزینه های ممکن جهت فیلتراسیون گرد و غبار که با توجه به شرایط و ویژگی های خاص منابع اصلی انتشار آلودگی در فرآیند تولید سیمان (از جمله غلظت ذره، توزیع اندازه و شکل ذره، گذر حجمی جریان گاز و …) تعیین شده اند. (جهت جمع آوری اطلاعات مربوط به نقاط اصلی انتشار گرد و غبار از ابزار چک لیست استفاده شده است).
گام ششم- طراحی مدل سلسله مراتبی نهایی انتخاب تجهیزات کنترل آلودگی هوا (فیلتراسیون گرد و غبار)
گام هفتم- توزیع پرسش نامه مقایسات زوجی جهت وزن دهی معیارها و زیر معیارهای موثر در انتخاب تجهیزات کنترل آلودگی و هم چنین اولویت بندی گزینه ها و انتخاب گزینه مطلوب توسط خبرگان.
گام هشتم- تعیین اوزان نهایی معیارها و زیر معیارها با استفاده از روش AHP در دو حوزه قطعی و فازی و به کمک نرم افزارهای EXCEL و EXPERT CHOICE و مقایسه نتایج حاصل از این دو روش
گام نهم- تعیین اوزان و اولویت گزینه های مدل با استفاده از روش AHP در دو حوزه قطعی و فازی و به کمک نرم افزارهای EXCEL و EXPERT CHOICE و مقایسه نتایج حاصل از این دو روش
گام دهم- پیشنهاد و انتخاب AHP فازی به عنوان روش کاراتر و تعیین مطلوب ترین گزینه در این روش به عنوان تکنیک مناسب کنترل آلودگی هوا در شرکت سیمان شرق
فصل چهارم
مدلسازی و حل مدل
4-1 مقدمه
در این فصل به تجزیه و تحلیل داده ها و ارائه مدل انتخاب تجهیزات کنترل آلودگی هوا در شرکت سیمان شرق می پردازیم. بدین منظور، با بررسی و تعیین معیارها و زیر معیارهای موثر در انتخاب تجهیزات کنترل آلودگی و هم چنین شناسایی تجهیزات قابل کاربرد و پیاده سازی جهت فیلتراسیون غبار ناشی از تولید سیمان به عنوان گزینه های مدل، مدل سلسله مراتبی انتخاب تجهیزات کنترل آلودگی طراحی شده و برای تعیین اوزان معیارها و اولویت بندی گزینه ها از روش تحلیل سلسله مراتبی در دو حوزه قطعی و فازی استفاده شده است. در ادامه، مراحل طراحی مدل با ذکر جزئیات تشریح می گردد.
4-2 مراحل مدلسازی
هر گاه از AHP به عنوان ابزار تصمیم گیری استفاده می شود در آغاز باید یک درخت سلسله مراتب مناسب که بیان کننده مساله تحت مطالعه است، فراهم شود. سلسله مراتب تصمیم، درختی است که با توجه به مساله تحت بررسی دارای سطوح متعدد است. اختصاصا سطح اول هر درخت بیان کننده هدف تصمیم گیری است. سطح آخر هر درخت نیز بیان کننده گزینه هایی است که با همدیگر مقایسه می شوند و برای انتخاب در رقابت با همدیگر هستند. دیگر سطوح (سطوح میانی) نشان دهنده عواملی است که ملاک مقایسه گزینه ها هستند.
در پژوهش حاضر، همان طور که پیشتر توضیح داده شد، گزینه های مدل و عواملی که ملاک مقایسه گزینه ها هستند از طریق مطالعه منابع کتابخانه ای، مصاحبه با خبرگان و استفاده از چک لیست و پرسش نامه استخراج شده است. هم چنین، درخت سلسله مراتبی تصمیم با توجه به ماهیت مساله تحت بررسی، مطالعه منابع موجود و مدل های مشابه (از جمله در حوزه مدیریت کیفیت آب) و مشورت با استاد راهنما به صورت یک درخت 5 سطحی ترسیم گردید که مراحل طراحی آن در قالب گام های زیر شرح داده می شود:
4-2-1 گام اول: تعیین هدف مدل
در این پژوهش، هدف از بکارگیری فرآیند تحلیل سلسله مراتبی که یکی از متدهای رویکرد تصمیم گیری چند شاخصه به شمار می آید، انتخاب تجهیزات مطلوب کنترل آلودگی هوا در شرکت شیمان شرق می باشد که در سطح اول درخت تصمیم قرار می گیرد.
از آن جا که نقاط اصلی انتشار گرد و غبار در پروسه تولید سیمان، از لحاظ ویژگی های آلاینده و هم چنین شرایط خاص آن مرحله از تولید متفاوتند و از طرف دیگر تکنیک های مختلفی که برای فیلتراسیون گرد و غبار به کار می روند دارای مزایا و محدودیت های متعددی هستند، به همین جهت ممکن است تکنیک مناسب جهت کنترل و کاهش آلودگی در این نقاط، مشابه یا متفاوت باشد. بدین منظور، هدف اصلی مدل به دو هدف فرعی که انتخاب تکنیک برای قسمت آسیاب مواد و کوره و قسمت آسیاب سیمان است، تقسیم شده است. این تقسیم بندی ما را قادر می سازد تا بتوان در هر قسمت با توجه به خصوصیات و ویژگی های آن مرحله از تولید، گزینه های مدل را با هم مقایسه کرد. اهداف فرعی ذکر شده در بالا، در سطح دوم درخت تصمیم قرار می گیرند.
لازم به ذکر است که قسمت های آسیاب مواد و کوره و آسیاب سیمان به علت این که از منابع اصلی و مهم انتشار آلودگی در صنعت سیمان به شمار می روند.، انتخاب شده اند. در واقع در مراحل مربوط به آسیاب کردن مواد خام یا کلینکر سیمان، به لحاظ جریان هوا در درون آسیاب و انتقال پودر توسط آن غبار فراوانی تولید می شود. از طرفی غبار حاصل از منطقه پخت و پیش گرمکن بخش اعظمی از آلودگی را تشکیل می دهد که مربوط به جریان گاز خروجی از کوره می باشد (چهرگانی،1383).
4-2-2 گام دوم: تعیین معیارهای مدل
در این مرحله با بررسی منابع کتابخانه ای، معیارهای اصلی و کلی مدل شناسایی شدند که در سطح سوم درخت تصمیم قرار می گیرند. این معیارها همراه با منابع استخراج آن ها در جدول (4-1) قابل مشاهده هستند.
جدول 4-1 فهرست معیارهای اصلی مدل