تبریز، شهری، ینه، سهند

پویایی را نشان می دهد. توجه به کیفیات کالبدی همچون کفسازی و مبلمان مناسب، بهسازی ساختمان های تاریخی و بسیاری دیگر از موارد سبب بروز معیار جذابیت کالبدی می شود. به عنوان مثال، ایستگاه قطار یونیون واشنگتن، نمونه ای از طراحی منحصر به فرد و جذاب با بهره گیری از ماهیت تاریخی ساختمان به حساب می آید. شرکت در فعالیت های جمعی و برگزاری مراسم گوناگون در فضای ایستگاه خود سبب مشارکت مردم و حضور فعال آنها در این فضاها گردیده است. یکی از نمونه های واجد این معیار، ایستگاه مترو راپونجی ژاپن است که در فضای بیرونی آن مراسم ورزش رزمی برگزار میشود و مشارکت فعال تمامی افراد را طلب میکند. توجه به تمام گرو ههای سنی و جنسی همچون ایجاد کاربر یهای تفریحی – پذیرایی برای تمام سنین، ایجاد مراکز خرید برای بزرگسالان، فضاهای سبز تفریحی و… در کنار تعبیه امکانات همچون ایجاد رامپ ها و تابلوهای خوانا برای معلولین، نشان دهنده توجه به معیار عدالت اجتماعی و دسترسی در این فضاهاست. نمونه این امر در ایستگاه قطار آتوچا قابل مشاهده است. استفاده از نمادهای فرهنگی – تاریخی مانند ناقوس آزادی در ایستگاه قطار یونیون نشانه و نمادی هویتی و جذاب محسوب شده و هم به علت یاد آوری تاریخ استقلال آمریکا برای توریستان و کودکان جنبه آموزشی دارد. استفاده از بروشورها وتابلوهای و صفحه های نمایش در ورودی ایستگاه و نقاط مختلف آن علاوه بر جنبه تبلیغاتی، با پخش فیلم های آموزشی در زمینه استفاده صحیح از قطار و ایستگاه، توصیه های بهداشتی و موارد دیگر، به نوعی نشان دهنده توجه به معیار آموزش و سلامت در فضای ایستگاه است. . این امر در تمامی ایستگاه های مورد بررسی، قابل مشاهده می باشد.

نتیجه گیری:
مهمترین عامل که منجر به موفقیت یک عنصر شهری بعنوان سیستم مترو و ایستگاه های مترو میشود ، موقعیت آن است . آن مکانیابی مطلوب است که منجر به سرویس دهی بهتر و بیشتر یک کاربری شود. خواه اینکه این کاربری در سطح منطقه ای یا ملی فعالیت کند و خواه اینکه در سطوح وسیعتر ، مکانیابی مناسب عامل اصلی پایین نگه داشتن هزینه ها و بالادبردن قابلیت دسترسی می باشد. مکانیابی و برنامه ریزی صحیح و منطقی زمین این امکان را فراهم میسازد که کلیه مسایل اجتماعی_فرهنگی ، اقتصادی ، کالبدی ، سیاسی و … مربوط به توسعه زمین را با تفسیر کاربری آن بررسی کرد. برای تفسیر یک سیستم شهری نیاز به معیار و شاخص هایی است . در این فصل به بیان مبانی نظری در مورد سیستم حمل و نقل شهری پرداخته و سپس مترو و پایانه ها و مشخصات آن پرداخته ایم . سپس رویکردهای نظری تبیین شده و مدل ها و الگوهای توسعه سیستم حمل و نقل تعریف شده است . در نهایت مکانیابی و معیارهای مناسب ارزیابی تعریف شده و نمونه هایی از معروف ترین ایستگاه های مترو مشخص شده است. با تعریف و بیان این مراحل در یک نتیجه گیری کلی به معرفی شاخص هایی میپردازیم که در این پایاننامه ارزیابی خواهد شد.

مطلب مرتبط :   آپارتمان، شهری، ساکنان، فرهنگ

شاخص¬ها متغیرها
اجتماعی-فرهنگی وجود گروه های سنی و جنسی متنوع در فضا، میزان و نحوه نظارت اجتماعی بر فضا (فعالیت ، مامورین، مسافرین )، جمعیت ساکن در محدوده ایستگاه ها، فعالیت دست فروشان در فضا، فضای مکث و گذرندان وقت در مترو، ایجاد فضای مختص کودکان، دسترسی آسان معلولین به فضا نحوه دسترسی به محل ایستگاه، نزدیکی ایستگاه به مراکز پرحجم تجاری، اداری، اماکن پرتردد، پایانه‌ها، فرودگاه‌ها، ،تعبیه تابلوهای بصری و صوتی برای افراد نابینا و کم سواد و نا شنوا،،
اقتصادی قیمت در نقطه احداث،هز ینه صرفه جو ی شده در مصرف سوخت، هز ینه صرفه جو ی شده در اتلاف وقت مسافران، صرفه جو ی در هز ینه بهداشت، ،صرفه جو ی در هز ینه استهلاک و لوازم یدکی خودروها، صرفه جو ی در هز ینه خسارات تصادفات، صرفه جو ی در هز ینه تعمیر و نگهداری معابر شهری
کالبدی کیفیت مبلمان، ، وجود درمانگاه و اورژانس در ایستگاه برای مواقع اظطراری ، استفاده از عنصر آب در طراحی ایستگاه ها، کاربری های مرتبط با عملکرد ایستگاه ها، لزوم الهام گیری معماری ایستگاه های مترو از بافت تاریخی منطقه
نظم و ایمنی ایمنی در برابر مخاطرات طبیعی، وجود مسیرها + خروجی های اظطراری و یا دسترسی سریع اتومبیل های امداد به محل، دسترسی به خدمات تاسیساتی، میزان نظم واحدهای اتوبوسرانی ،تاکسی رانی ، و سیستم حمل و نقل اطراف ایستگاه ها، کیفیت کف سازی ، تعداد موانع و چاله ها در مسیر پیاده
محیط زیست بهره مندی از فضای سبز کافی، کیفیت طراحی فضای سبز ، درمان و نظافت ناشی از آلودگی هوا

فصل سوم :
بررسی و شناخت وضع موجود

مقدمه:
در این فصل، با آشنایی وجه تسمیه، جغرافیای طبیعی، وسعت، موقع جغرافیایی، توپوگرافی، شبکه ارتباطی، ویژگیهای اقلیمی و خصوصیات جمعیتی شهر تبریز، یک دید روشنی از منطقه مورد مطالعه (شهر تبریز) به دست می آید. برای تجزیه و تحلیل هر سیستمی از شهری ابتدا باید مطالعه جامع و کاملی از وضع موجود داشته باشیم ، تا بتوانیم به ارزیابی و تحلیل یک پدیده شهری بپردازیم. در این فصل با شناخت سیسنم حمل و نقل شهر تبریز تصمیم بر تحلیل سیستم مترو شهر تبریز و همچنین پایانه های مترو داریم.

3-1 ویژگیهای عمومی شهر تبریز
شهر تبریز بعنوان بزرگترین متروپل شمال غرب ایران با وسعتی حدود 131 کیلومتر مربع در موقعیت جغرافیایی `23، ْ46، `11، ْ46 طول شرقی و `9، ْ38، `1، ْ38 عرض شمالی با ارتفاع متوسط حدود 1340 متر در جلگه‌ای به نام جلگه تبریز واقع شده است (اصغری زمانی، 1379). فلات آذربایجان که شهر تبریز در آن واقع است، حلقه اتصال مابین فلات ایران با فلات ارمنستان از سوی شمال و فلات آناتولی از سوی غرب است. جلگه تبریز در مرکز این فلات در ضلع شرقی کرانه های دریاچه ارومیه قرار گرفته و بخشی از جلگه بزرگ کنار دریاچه ارومیه محسوب می‌شود. (پناهی جلودار، 1379: 67) موقع جغرافیایی، استقرار شهر در محل مقاطع دره‌ها و شیب‌های ملایم به همراه عوامل اقتصادی و انسانی و بویژه مرزهای سیاسی و فرهنگی، طرق ارتباطی داخلی و راههای ترانزیتی تبریز به کشورهای همجوار (شوروی سابق، ترکیه و عراق) باعث ایجاد یک موقعیت ممتاز و استراتژیک برای شهر تبریز شده است. به عبارتی عوامل فوق برای شهر موقعیتی چهارراهی ایجاد کرده است. (اصغری زمانی، کرمی، 1382: 54)
تبریز از سمت جنوب به رشته کوه منفرد همیشه پر برف سهند و از شمال شرقی به کوه سرخ فام عون علی (عینالی) محدود می شود. رودخانه آجی چای (تلخه رود) از قسمت شمال و شمال غرب تبریز می گذرد و بعد از طی مسافتی قابل توجه در دشت تبریز به دریاچه ارومیه می ریزد و مهرانرود از میانه تبریز می گذرد که اکثرا در فصول مختلف سال بی آب است. تبریز زمانی دارای باغات و مزارع فرح انگیز و پر آوازه ای بود به همراه قنات ها و چشمه های متعدد که امروز تمامی آن همه باغات و مزارع از میان رفته یا درحکم از میان رفتن است و گستره شهر پیرامون خود را به مناطق مسکونی، تجاری ، اداری ، و صنعتی و خدماتی مبد ل ساخته است.(مردمی، 1389، ص 49).

مطلب مرتبط :   موسیقی و اثر ان بر مغز آدم

نقشه شماره 1 – 3 ) نقشه موقعیت جغرافیایی شهر تبریز

موقعیت استان آذربایجان شرقی در نقشه ایران

3-2- ویژگیهای جغرافیایی شهر تبریز
الف) توپوگرافی
بدون تردید توپوگرافی یکی از عوامل مهم آفرینش ویژگیهای اقلیمی آذربایجان و عامل اصلی تنوع در آن می باشد. ارتفاع و تغییرات آن و جهت گیری رشته کوهها در برابر جریانات هوایی، عوامل توپوگرافیک شکل یابی یک منطقه می باشند. اغلب رشته کوههای منطقه در جهت غربی شرقی کشیده شده اند و تنها مجتمع کوهستانی سهند و کوههای تخت سلیمان از این قاعده مستثنی می باشند. ارتفاع عمومی استان نیز از ١۶٠ تا ۴٨١١ متر متغیر است. قاعدتا، چنین اختلاف ارتفاعی خود به تنهائی می تواند تفاوتی در حدود ٢٠ درجه سانتیگراد را در متوسط دمای سالانه سبب شود.
ب) هیدرولوژی
در مطالعات هیدرولوژیک شهرستان تبریز به سه رودخانه عمده برمی خوریم :
1- آجی چای : یکی از رودخانه های مهم و بزرگ شهرستان تبریز است و از ارتفاعات جنوبی سبلان و بزغوش سر چشمه میگیرد.
2- مهران رود : شاخه اصلی مهران رود بنام های توله سر چای ،بارالی چای ،باغچه درسی از ارتفاعات شمالی کوههای سهند ، کمال داغی ،شر شر داغی سر چشمه گرفته و به طرف شمال جریان می یابد .
3- لیقوان رود : این رود از کوههای سهند سرچشمه گرفته و به آجی چای می پیوندد.
ج) مرفولوژی
مرفولوژی شهرستان تبریز متاثر از ناهمواری های زیر است :
کوههای بزغوش : درجنوب کوهستان سبلان واقع است و حداکترارتفاع آن 3300 متر می باشد.
کوههای میشوداغ و موروداغ : این کوهها در جنوب و جنوب غربی شهرستان مرند کشیده شده است و ارتفاعش 3155 متر میباشد .
کوه سهند : از جمله توده های کوهستانی منفرد ایران می باشد که درجنوب شهرستان تبریز با ارتفاع 3710 متر واقع است .
سازمان مدیریت و برنامه ریزی شهری ( طرح تفضیلی شهر تبریز ، سال 1390)

3-3