افغانستان، روسیه، ناتو، سیاست

ثبات
در افغانستان ، بویژه کاهش کشت خشخاش و تولید مواد مخدر دراین کشوراست. وی خاطر نشان ساخت،
مسکو و ناتو درباره ترانزیت محمولههای این سازمان از طریق قلمرو روسیه به مقصد افغانستان و بالعکس،
توافق کردهاند. تاکید روسیه بر عدمحضور نظامی این کشور در افغانستان، متاثر از دو عامل کلیدی در ٩٨
سیاستگذاری مسکو درباره جنگ افغانستان است. نخست آنکه ، مردم افغانستان خاطره اشغال ده ساله این
کشور توسط روسها در سالهای 1979 تا 1989 را فراموش نکردهاند و اشغالگران نیز طعم تلخ شکست
در افغانستان و خروج شرمسارانه از این کشور را از یاد نبردهاند.
بر همین اساس ، مقامات دولت روسیه به منظور تلطیف اذهان عمومی در افغانستان در قبال سیاستهای
مسکو، در بیش از 9 سال گذشته همواره تلاش کردهاند با دوری جستن از مشارکت نظامی در این جنگ،
تصویری مثبت از خود دراین رخداد مهم بینالمللی در نزد مردم افغان ، ارائه کنند. البته مقامات کرملین به
منظور حفظ روابط خود با ناتو و آمریکا و همچنین به رخ کشیدن نقش کلیدی خود در مناقشات بینالمللی،
با انتقال تجهیزات مورد نیاز برای نیروهای خارجی مستقر در افغانستان از خاک روسیه موافق کردهاند. عامل
دیگر در سیاست روسیه برای عدم حضور نظامی در افغانستان، پرهیز از مشارکت در جنگی است که
شکست طراحان و عاملان آن هر روز بیشتر میشود. مسکو با وقوف به ناکامی ناتو و آمریکا در جنگ
افغانستان و مجبور شدن آنان به آغاز خروج نیروهای خود از این کشور ازسال آینده میلادی ، حاضر نشده
است نام روسیه نیز در پرونده شکست در جنگ افغانستان ، ثبت شود. بنا براین، دولت روسیه درسالهای
اخیربا تقویت مناسبات خود با دولت افغانستان ، بیشتر به دوره زمانی پس از خروج نیروهای خارجی از این
کشور چشم دوخته است.
مقامات روسی امیدوارند ، پس از خروج آمریکا وناتو ازافغانستان و واگذاری مسئولیت امنیتی به دولت
این کشور ، بتدریج زمینه برای حضور شرکتهای روسی در بازسازی افغانستان فراهم شود.به نظر می رسد
، با توجه به دیدگاه بسیارمنفی مردم افغانستان به آمریکا و ناتو ، قاعدتا بستر برای تحکیم همکاری مسکو –
1 کابل مساعدتر خواهد بود.
از نظر روسها هیچ احساسی در ارسال نیروهای روسی به افغانستان وجود ندارد. روسها بیان می دارند
که مشکلات موجود در افغانستان می تواند بدون حضور نیروهای روسی در این کشور و به دست نیروهای
ائتلاف چندملیتی و ناتو حل شود. هرچند آندرس راسموسن گفته بود که روسیه و ناتو باید همکاری در
مقابله با قاچاقچیان مواد مخدر در افغانستان را تقویت کنند اما روسها هیچ تمایلی به ارسال نیرو به
افغانستان از خود نشان نمیدهند. روسها امیدوارند که ناتو تا حد معینی از منافع ملی روسیه در افغانستان
2 دفاع کند.

– 1 تاکید روسیه بر عدم حضور نظامی این کشور در افغانستان /1389 11/ ،3 به نقل از : -http://dari.irib.ir/index.php/2010 08- 11
2- Russia, NATO to tackle missile defence ,Afghanistan , Monday, 15 November 2010,
http://www.worldbulletin.net/news_detail.php?id=66360٩٩
4-7 – چشم انداز روابط افغانستان با روسیه
چهارمین سفر رئیس جمهور جمهوری اسلامی افغانستان به فدراتیو روسیه، در حالی صورت گرفت که
شایعات مبنی بر گرمی روابط بین روسیه و افغانستان، در عرصه ملی و بین المللی در سطح عموم زمزمه می
شد. بی جهت هم نیست ؛ زیرا هر دو دولت، به نحوی به منظور بسط روابط متقابل با همدیگر به انحا و
اشکال ، ابراز علاقمندی نموده اند. ازدیاد ملاقات ها و دید و باز دیدها میان مقامات بلند رتبه این دو کشور،
در حواشی اجلاس معتبر بین المللی و نشست های منطقه یی و یا هم به گونه معمول دیگری بر قراری
تماس های مستمر از مجرا های دیپلوماتیک ، از محورهای بحث بر انگیزی است که اذهان عامه را به خود
جلب کرده است.
افغانستان و روسیه ، در کنار اصطکاک های مقطعی، در مراحل مختلف تاریخی ، با توجه به علایق
مشترک شان روابط خوبی باهم داشته اند. عضویت این دو کشور در سازمان های منطقوی ، رویارویی با
چالش های مشترک، موقعیت جغرافیای امنیتی مشابه و روابط حسنه تاریخی از محور های اند که می شود
بر پایه آن، مناسبات خلل ناپذیر بین این دو کشور استوار گردد.
در پی تحولات سیاسی تا ایجاد اداره موجود که 9 سال از عمر آن می گذرد، با وصف آنکه دولت
افغانستان تا هنوز در مرحله نوزایی و باز آرایی نهادهای دولتی خود قرار دارد، ولی با آن هم توانسته است،
در عرصه بین المللی از خود چهره فعال تبارز دهد و نقش خود را طور بایسته آن ایفا نماید.
تعیین و تدوین خطوط اساسی سیاست خارجی افغانستان که چند سال قبل در یازده ماده از طرف وزیر
امور خارجه وقت این کشور اعلام شد ، به وضاحت در ابعاد مختلف ، چارچوب کلی روابط خارجی
افغانستان را در روابط دو جانبه و چند جانبه ، در سطح منطقه یی و بین المللی ، معین نموده است. تنش
زدایی ، همزیستی مسالمت آمیز ، توسعه همکاری های منطقه ا ی ، حسن همجواری ، آینده نگری ، صلح
باوری و اعتقاد به مشارکت همگانی خصوصاً در عرصه امنیتی و عدم مداخله در امور دیگران از اصول
بنیادین این وثیقه ملی است که منحیث سرلوحه کاری به دسترس مجریان امور قرار دارد. براساس ماده ششم
خطوط کلی سیاست خارجی افغانستان ، تقویت همکاری های منطقوی یکی از مؤلفه های مهم است که
منحیث مبنای سیاست خارجی افغانستان تعریف شده است.
ماده یازدهم این سند روابط افغانستان را با کشورهای بزرگ در منطقه و فرا منطقه تنظیم می نماید. درین
دهما از روسیه به عنوان قدرت بزرگ منطقه یی نامبرده شده و تذکر بعمل آمده؛ «سیاست خارجی جمهوری
اسلامی افغانستان بر دوستی همراه با همکاری با قدرت های بزرگ منطقوی استوار است. از این چشم انداز
ما به همکاری پر بار اقتصادی و سیاسی خود به جمهوری هند و همکاری گسترده اقتصادی و سیاسی خود ١٠٠
با جمهوری مردم چین ، فدراسیون روسیه و دیگر کشورهای بزرگ منطقوی به مثابه عنصر نیرومند سیاست
1 خارجی خود می نگریم»
بر این مبنی ، افغانستان در صدد حفظ روابط نیک و گسترده با همه کشور ها ، به ویژه قدرت های
تأثیرگذار در منطقه است. از این دیدگاه، روابط افغانستان با روسیه ، بر بنیاد درک متقابل از اهمیت روابط
دوجانبه و گزینش مسیر مشترک در راستای تحقق اهداف مشترک در همکاری با یکدیگر استوار است. از
ه لاب لای اظهارات کارشناسان امور و موضعگیری های مقامات بلند رتبه ، در هردو کشور استنباط می شود
که جانبین(افغانستان و روسیه) به این نتیجه رسیده اند که بدون همکاری و مساعی مشترک و رعایت
ملاحظات مورد نظر همدیگر، ثبات که از ضرورت حیاتی کل منطقه است، استقرار نخواهد یافت. این
واقعیتی است که سران هر دو کشور به کرات به آن اعتراف کرده اند.
4-8 – چشم انداز روابط روسیه با افغانستان
بعد دیگر مسئله ، مسائل منطقه ای و جهانی است که چگونگی شکل گیری روابط دوجانبه بین روسیه و
افغانستان را اهمیت می بخشد و در پرتو آن قوام می یابد. در بعد منطقه ای ، همکاری روسیه با افغانستان
در برگیرنده یک سری مسائل عام است که برای کل کشورهای منطقه ، منفعت های را به ارمغان می آورد.
در شرایط موجود ، یک سلسله پروژه های مهم اقتصادی زیر نظر است که افغانستان در کانون آنها قرار
دارد. منجمله ، مشارکت روسیه در پروژه پایپ لاین انتقال گاز که به کلمه اختصاری (TAPI) مشهور شده
و قرار داد آن بین چهار کشور ترکمنستان، افغانستان ، پاکستان و هندوستان امضا شده و در حال نهایی
شدن است. این خط لوله که تقریباً 440 میل آن در خاک افغانستان کشیده می شود ، از یک جهت موجب
علاقمندی روسیه به منظور سهم گیری در این پروژه بس مهم اقتصادی شده و از جهتی هم نقش کلیدی
کشور جنگ زده افغانستان را در منطقه تثبیت می کند.
در بیانیه مشترک که سران روسیه و افغانستان به تاریخ به نشر سپرده شد: “طرفین تمایل خود را در
راستای افزایش همکاری های اقتصادی منطقوی مانند اجرای پروژه های مهم در زمینه مواصلات شبکه راه
اهن و انرژی از جمله پروژه احداث شبکه برق از تاجکستان به افغانستان و پاکستان موسوم به ” -CASA
1000″ و احداث خط لوله انتقال گاز “ترکمنستان-افغانستان-پاکستان – هند” ابراز نموده و خواستار
حمایت از شرکت روسیه در انها بنا به توافق جداگانه طرفین ذینفع شدند” .
در آخر ، طی کنفرانس مشترک مطبوعاتی، رئیس جمهور روسیه گفت: کمپنی های روسیه در عصری
سازی فابریکه برق ابی”نغلو” و ساختن فابریکات کوچک برق ابی در مناطق صعب العبور کوهستانی

مطلب مرتبط :   لبنان، احزاب، مذاهب، حزب

1 – خطوط اساسی سیاست خارجی افغانستان، بیانیه داکتر رنگین دادفر اسپنتا، وزیر امور خارجه وقت.١٠١
افغانستان شرکت می کنند و همچنان افزود ” ما امکان شرکت روسیه را در احداث فابریکات جدید برق ابی
در ولایات دیگر افغانستان بررسی می کنیم. این فقط یکی از موضوعاتی است از نظر ما در حال حاضر
مبنای اقتصادی مناسبی دارند” .
پس از رئیس جمهور، ولادیمیر پوتین صدراعظم روسیه در دیدار با حامد کرزی رییس جمهور افغانستان
اعلام کرد که کمپنی “سیستم واحد انرژی اینتر ” آماده