افغانستان، روسیه، شوروی، نظامی

افغانستان است.
البته طبیعی است که افغانستان و روسیه باید در صدد تامین منافع متقابل باشند. به این معنا که به میزان
حضور شرکت های روسی در افغانستان این کشور نیز باید بتواند منافع بیشتری را بدست آورد. تا کنون
بیشتر شرکتهای چینی و هندی در افغانستان در حوزه بازسازی و استخراج معادن فعالیت داشته اند و روسها
تقریبا غایب بوده اند. با حضور این شرکت روسی در افغانستان یخ های همکاری دو جانبه میان روسیه
وافغانستان آب می شود و افغانستان باید سعی کند از تجارب و توانایی روسها در حوزه های مختلف بیش
از این بهره ببرد. زیرا افغانستان کشوری است که بیشترین نیاز را به تجارب کشورهای دیگر بخصوص
کشورهای مانند روسیه و هند و چین دارد.
بطور نمونه در خصوص همین قرار داد اخیر باید گفت این قرار داد در حالی امضا می شود که وزارت
شهرسازی کشور در جریان ده سال گذشته هیچ ماستر پلان عملی و سرمایه گذاری برای اعمار منازل
مسکونی در کشور انجام نشده است. به همین دلیل با وجود تقاضاهای فراوان برای مسکن در کشور امضای
قرارداد ساخت خانه های جدید رهایشی از سوی شرکت پیستوک روسی ، در کشور اقدام ارزشمندی است
.
زیرا با عملی شدن این پروژه، مشکل مسکن شهروندان افغانستان به حداقل خواهد رسید. البته قطعا باید
در کنترل کیفیت کار و بویژه قیمت های تمام شده این ساختمان ها دولت افغاانستان مراقبت های جدی را
داشته باشد تا مبادا تجربه ناموفق برخی شرکت های خارجی که در بخش راه سازی قبلا رخ داده بود این
بار در بخش مسکن تکرار شود.
البته پیش از این نیز بزرگترین شرکت ساختمانی در سال 1343 در کشور فعالیت داشت که در آن زمان
ده ها ساخمان و بلاک های رهایشی را به همکاری حکومت شوروی سابق در شهر کابل ساخته است. اما ١٠٨
در جریان ده سال گذشته ، این اولین شرکت ساختمانی است که برای سرمایه گذاری در ساخت خانه ها به
صورت “انبوه” در کشور اعلام آمادگی کرده است.
در مجموع باید گفت روابط بین مسکو و کابل طی سال های گذشته در بالاترین سطح خود بوده است و
این روابط در حال پیش روی و گسترش است.
اما همانطور که قبلا اشاره شد خواست روسیه برای برقراری ثبات در افغانستان پیش از این عمدتا
برخاسته از ترس مسکو از دو تهدید اصلی از جانب افغانستان تروریسم و مواد مخدر بوده است. اما بایسته
است دولت افغانستان زمینه های حضور روسیه در بخش های اقتصادی بویژه در احیای کشاورزی پر رونق
افغانستان که در اثر جنگ با شوروی سابق تخریب شد فراهم کند.
به نظر میرسد بسترهای توسعه همکاری های روسیه با افغانستان به خوبی فراهم است چندی قبل سفیر
روسیه در گفتگوی با رویترز گفته بود «هر دو کشور به دیده خوش بینی به توسعه مناسیات دو جانبه
مینگرند، خاطره دوران شوروی بهتر از آن چیزی که من در زمان آمدن به افغانستان انتظار داشتم. احساس
افغانها به روسیه از مردم گرفته تا وزرای این کشور بسیار دوستانه است و این احساس متقابل است.»
تردیدی نیست که بازگشت کرملین به افغانستان با حمایت و یا حد اقل چراغ سبز ایالات متحده امریکا
صورت می گیرد بدون شک آمریکا در شرائط دشوار اقتصادی کنونی اش می خواهد کشورهای هم جوار
افغانستان در حل بحران این کشور نقش داشته باشند.
این در حالیست که قبلا پارلمان روسیه قرارداد ترانزیت تسلیحات آمریکا به کشورمان از طریق حریم
هوایی کشورش را تایید کرده است. این توافقنامه ، امکان ترانزیت محمولات نظامی آمریکا شامل تسلیحات،
تجهیزات و اموال نظامی و پرسنل ارتش این کشور با استفاده از هواپیما و از طریق حریم هوایی روسیه به
کشورمان را فراهم می سازد. همچنین تسلیحات و اموال نظامی کشورهای شرکت کننده در عملیات بین
المللی در افغانستان نیز می تواند با استفاده از حریم هوایی روسیه انتقال یابد.
با توجه به آنچه گفته آمد در روابط بین الملل همواره منافع متقابل و چند جانبه مطرح است بنابر این
دولت¬مردان کشور ما باید با توجه به این اصل مهم سعی کند بیشترین سطح از منافع افغانستان را در تعامل
با کشورهای منطقه تامین نماید.
در پایان کلام ، باید به صورت کلی گفت که اندیشه حضور فعال روسیه در افغانستان می تواند در میان
افغان ها حساسیت برانگیز باشد چراکه بیش از یک میلیون افغان پس از حمله نظامی روسیه به این کشور در
سال 1979 جان خود را از دست دادند. اما روسیه منافعی طولانی مدت در ثبات افغانستان دارد ، زیرا امنیت
روسیه با آنچه در افغانستان میگذرد ، ارتباط خواهد داشت. علاوه براین، تاثیر گسترش بیثباتی افغانستان به
آسیای مرکزی را نباید نادیده گرفت. روسیه در سالهای اخیر از انتقاد کنندگان اصلی ناتو به دلیل شکست
این سازمان در کنترل تولید هروئین در افغانستان بوده است. اما اکنون روسیه مستقیما وارد معرکه شده و در ١٠٩
عملیات مبارزه با مواد مخدر در داخل افغانستان دخیل شده است. روسیه راه ورودی قاچاق مواد مخدر
تولید شده در افغانستان به غرب اروپاست و به همین دلیل تائیرات بد آن را کاملا از نزدیک لمس میکند.
آمار مرگ و میر ناشی از مصرف هروئین در روسیه به سی هزار نفر در سال میرسد.
همچنین روسیه چندی است که از عملیات تدارکاتی ناتو مانند آموزش نیروهای امنیتی و تخصصی افغان
در مسکو حمایت میکند. اکنون ناتو از روسیه درخواست کرده است که امکانات بیشتر مانند هلیکوپتر،
آموزش افراد و لوازم یدکی نیز در اختیار عملیات نظامی در داخل افغانستان قرار دهد و از روسیه خواسته تا
به عنوان یکی از شرکت کنندگان فعال در روند صلح در افغانستان حضور داشته باشد. اما مسکو اعلام کرده
است که قصد حضور در ماجراجوییهای نظامی افغانستان را ندارد ، اما آنرا محکوم نمیکند، و حتی در حال
حاضر در حال همکاری با نیروهای ائتلاف بینالمللی به رهبری ناتو پبرامون انجام عملیات های ضد
تروریستی در افغانستان است. روسیه به دقت تمام شاهد و ناظر فعالیتهای نیروهای خارجی به ویژه آمریکا
در افغانستان است و اگر این نیروها بتوانند واقعا امنیت را در افغانستان حاکم نمایند ، برای این کشور و
سایر کشورهای منطقه بسیار مفید است .
١١٠
فصل پنجم:
زمینه های همکاری و
اختلاف امریکا و روسیه در
افغانستان در مبارزه با
تروریسم١١١
مقدمه
تقابل سیاست خارجی ایالات متحده و روسیه به دوران جنگ سرد بازمیگردد. مثلاً برخی ناظران،
سیاست ایالات متحده مبنی بر آزاد گذاشتن اسرائیل برای حمله به اعراب منطقه خاورمیانه را با هدف از بین
رفتن ارتشهایی که به یاری شوروی مسلح شده بودند، مرتبط میدانند. در تجزیه و تحلیل سیاست خارجی
ایالات متحده و روسیه باید به ویژگیهای ساختار نظام بینالملل معاصر توجه کرد. آنارشی و بیقانونی
نسبی و تغییر و تحولات سریع، از ویژگیهای ساختار بینالمللی معاصر است که بر سیاست خارجی این دو
کشور مؤثر بوده است. همچنین توجه به تحولات خاورمیانه ـ حوادث مربوط به بیداری اسلامی ـ نیز در
سیاست خارجی این کشورها مهم است .
روسیه پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی سابق(ابرقدرت شرق)و پایان دوره جنگ سرد ، علیرغم
مشکلات داخلی ناشی از فروپاشی ساختار شوروی سابق و به ویژه مشکلات اقتصادی،خودرا جانشین بر
حق و بلافصل شوروی سابق میدانست و به دنبال احیاء و اعاده امپراتوری شرق بود.آمریکا نیز بخاطر
برتری خود بر شوروی سابق و به عنوان تنها ابر قدرت و طلایه دار و یکهتاز جهان حق خود میدانست که
جهان را تحت سیطره خود درآورد و نظام تک قطبی را به رهبری خود و تنها هژمون جهان مستقر
سازد.روسیه از یک سو ه ب دنبال حفظ و تقویت مهمترین حوزههای نفوذ و حیاط خلوتهای خود در جهان
و به ویژه درمناطق تحت سلطه شوروی سابق بود و آمریکا نیز از سوی دیگر پس از محو کمونیسم و رقیب
خود ابر قدرت شرق تلاش نموده تا نقاط استراتژیک و حساس جهان را تصاحب و یا تحت نفوذ کامل
خود درآورد بنابراین برای بررسی زمینه های همکاری و اختلاف امریکا و روسیه باید پیشینه این روابط را
بررسی نماییم. لذا ابتدا به معرفی تروریسم و سابقه آن در افغانستان می پردازیم سپس روابط امریکا و روسیه
در افغانستان را بررسی می کنیم.
5-1 – پیشینه تروریسم در افغانستان
تروریسم -1- 5-1
یازدهم سپتامبر 2001 روز ی فراموش نشدن ی در تار ایدن خی است، لیدل نای به نه که در ا نی روز عملیات
تروری یب یست سابقه ا ی انجام شد و برج ها ی دوقلو ی تجارت جهان ی در قلب آمر کای تخریب شد، بلکه به
نای سبب که ا نی روز آغازگر روند تازه ا ی در سیاست استعمار ی کایآمر بود.
بعض ی صاحبنظران بر ا نی باورند که آمر کای نه تنها در پ یدای ش نیا گروه و زیرمجموعه یها ش همچون طالبان
نقش اصل ی را داشته، بلکه به وجود نای گروه در دن یای امروز احتی اج دارد تا دیپلماس ی مورد نظر خود را به
تمام جهان دی کته کند و بر هم نی اساس فقط نقش مبارزه با القاعده را باز یم ی کند. با ا نی حال چه آمر کای
نخواهد القاعده را از م انی بردارد و چه از نی کار ناتوان باشد م ی توان ا ینت نی جه را گرفت که هدف آمر کای از
مبارزه با تروری سم در وهله اول تام نی منافع س اسی ی اقتصاد ی خودش است .١١٢
در

مطلب مرتبط :   اجتماعی،، جوامع، (Social، فضایی