ازدواج، مهریه، معظم، علاج

مسئولیت‌های ازدواج باشد. (مطهری، 1367: 195)

در روایتی از پیامبر گرامی‌‌اسلام -صلی الله علیه و آله-نقل شده است که : «هر کس فرزندش به سن ازدواج برسد و توان ازدواج دادن او را داشته باشد، ولی این کار را نکند و از فرزندش لغزشی سر بزند، گناهش برگردن اوست» (بن حسام الدین الهندی،1397، ج16: 442). اگر شرایط ازدواج مهیا بود، نباید آنرا به بهانه های واهی به تأخیر انداخت.

بر اساس نظر آیت الله خامنه­ای ازدواج، یک نیاز است که باید به هنگام احساس شدن این نیاز، صورت گیرد.

4-2-3-2-3.       تقدس زدایی ازدواج با افزایش مهریه

از نظر مقام معظم رهبری چون جنبه معنوی ازدواج بر جنبه مادی آن غالب است،بنابراین نباید با اموری چون افزایش مهریه آنرا مادی نمود. ایشان مهریه و جهیزیه سنگین را امری جاهلانه می‌‌دانند که اسلام آنرا حذف نموده است. غالب شدن جنبه مادی ازدواج بر معنوی آن، ازدواج را که امری انسانی و پیوند قلب هاست،به امری دنیوی و معامله کالا و تجارتی تبدیل می‌‌کند، در نتیجه دختر به صورت یک کالا در مقابل پول، معامله می‌‌شود، لذا افزایش مهریه یعنی بی احترامی‌‌به دختر.

سنگین کردن مهریه از نظر ایشان، نه تنها موجب حفظ خانواده نمی‌‌شود بلکه تیشه به ریشه آن می‌‌زند و باعث سست شدن این نهاد می‌‌شود. امام علی -علیه السلام- فرمودند: «در مهریه زنان زیاده روی نکنید، چون این مایه دشمنی است) (علامه مجلسی، 1403، ج103: 351).

مهریه چهارده عدد سکه، یک مهریه نمادین جهت غالب نمودن جنبه معنوی بر مادی ازدواج و کاهش اثرات نامطلوب مهریه بالاست زیرا در ازدواج، مادیات امری حاشیه­ای است. حضرت زهرا -سلام الله علیه- با اینکه از طبقه بالای اجتماعی زمان خود بودند، مهرالسنه، مهر ایشان بود و تمام اهل بیت –علیهم­السلام- این حد را حفظ نمودند، پس کسانی که ادعای پیروی از اهل بیت –علیهم­السلام- را دارند، باید همین شیوه را اتخاذ نمایند.

بر اساس نظر آیت الله خامنه­ای، مهریه چهارده عدد سکه (مهر السنه) نمادی است جهت توجه به امور مهمتر

4-2-3-2-4.       فواید ازدواج

مقام معظم رهبری، ازدواج را حادثه­ای ماندگار می‌‌دانند که دارای برکات فراوانی است که یکی از این برکات، تشکیل خانواده–مهمترین و اصلی­ترین نهاد جامعه- است. ازدواج در اسلام، مقدس است چرا که عاملی است جهت تشکیل خانواده که یک عامل اخلاقی و بدون جانشین است.(مطهری، 1367: 267)

پیامبر اکرم -صلی الله علیه و آله- می­فرمایند: «زن بگیرید، به درستی که این کارها، روزی شما را بیشتر می‌‌کند» (صدوق،1313، ج3: 383).

مقام معظم رهبری ازدواج را عامل به وجود آمدن تعهدات و برکات ازدواج را، موجب شیرین شدن این تعهدات می­دانند. ایشان همچنین ازدواج و تشکیل خانواده را از مهمترین قدم­ها، برای اعتلا و گسترش میدان اندیشه و عاطفه زن قلمداد می­کنند. باید بگوییم، خانواده تنها نهادی است که زنان می‌‌توانند تمام استعدادهای خود را شکوفا سازند زیرا این نهاد، بهترین جایگاه برای رشد این موجودات ظریف و لطیف می‌‌باشد. پیامبر گرامی اسلام -صلی الله علیه و آله- می فرمایند: «زنان بی همسر را همسر دهید، زیرا با این کار خداوند متعال ، اخلاق آنان را نیکو می‌‌گرداند و روزی‌هایشان را گشایش می‌‌بخشد و بر مروت آنان می‌‌افزاید» (علامه مجلسی، 1403، ج 103: 222).

مطلب مرتبط :   تأخیر، خسارت‌، تعهد، مطالبه‌
4-2-3-2-5.       معیارهای انتخاب همسر

مقام معظم رهبری تنها ملاک‌های تحقیق جهت انتخاب همسر را ایمان، پاکدامنی، امانت­داری، صداقت و دارا بودن صفات انسانی معرفی می‌‌کنند. چنانچه در آیه 25 سوره مبارکه نساء، خداوند متعال  پاکدامنی و ایمان را شرط ازدواج می‌‌دانند.

در آیه 21 سوره مبارکه روم، خداوند متعال می‌‌فرمایند: «ما شما را زوج آفریدیم تا درکنار هم به آرامش برسید و بین شما مودت و رحمت قرار دادیم». لازمه ایجاد مودت و رحمت بین زن و شوهر، انتخاب همدیگر بر اساس معیارهای درست و اسلامی‌‌که همان ایمان است، می‌‌باشد و اگر این انتخاب براساس جمال، ثروت و قدرت باشد، خداوند هدایت خاص خود را از این خانواده بر خواهد داشت و در نتیجه مودت و رحمت که حاصل ازدواج اسلامی‌‌و انسانی است، در این خانواده به وجود نخواهد آمد و آثار بعدی خود را مانند سست شدن بنیان خانواده، به جای خواهد گذاشت.

از نظر مقام معظم رهبری تدین و ایمان، آنچنان شروط مهمی‌‌جهت انتخاب همسر می‌‌باشد که حتی اگر دختری با وجود خانواده­ای ناهنجار، این شروط را داشته باشد، باز هم توصیه ایشان به ازدواج با وی خواهد بود.چنانچه امام صادق -علیه السلام- فرمودند:«پس اگر تصمیم قطعی به ازدواج گرفته­ای، با دوشیزه­ای ازدواج کن که از او به نیکی و نیک خویی یاد می‌‌شود» (الکلینی رازی، 1401، ج5: 323).

روشن است که در روایت بالا، حضرت فقط به نیکی و نیک خویی دختر اشاره نموده­اند و از تدین خانواده ایشان صحبتی به میان نیاورده­اند. البته از نظر مقام معظم رهبری این تدین شامل خانواده همسر هم می‌‌باشد اما تدین خود فرد، در اولویت است.

بر اساس نظر آیت الله خامنه­ای، ملاک تحقیق برای ازدواج فقط ایمان، پاکدامنی، امانت و صداقت است.

4-2-3-2-6.       موانع اقتصادی ازدواج

آیت الله خامنه­ای تنها در سال 1367موانع اقتصادی را، به عنوان موانع اصلی ازدواج اشاره نمودند، زیرا از آن سال به بعد، در این مورد سخنی به میان نیاوردند.

پیامبر اکرم -صلی الله علیه و آله- نیز فرموده­اند: «هر کس که توان مالی برای ازدواج کردن داشته باشد و ازدواج نکند، از ما نیست) (کنز العمال، 1397، ج 16: 280).

پیامبر گرامی اسلام -صلی الله علیه و آله- موانع اقتصادی ازدواج را که همان عدم استطاعت مالی است، در این روایت بیان می‌‌کنند.

«اگر بخواهیم یک علاج بنیانی برای این قضیه فکر بکنیم، آن علاج بیش از آنچه که علاج فرهنگی باشد، علاج اقتصادی و مادّی است والاّ از لحاظ فرهنگی به قدر کافی در جامعه ما، مسئله ازدواج جا دارد» (از مصاحبه‌ با مجلّه شاهد بانوان(13/09/67).

موانع اقتصادی از نظر آیت الله خامنه ای به صورت زیر تقسیم بندی شد:

  • نداشتن خانه؛
  • نداشتن وسیله زندگی؛
  • نداشتن درآمد اطمینان بخش؛
  • ازدواج با رغبت، با خوب شدن وضعیت مالی؛
  • نابسامانی وضع مالی، مانعی بر سر راه ازدواج.
مطلب مرتبط :   (Ph.D)، fast، fusion، Nuclear
4-2-3-2-7.       موانع فرهنگی ازدواج

«اگر بخواهیم یک علاج بنیانی برای این قضیه فکر بکنیم، آن علاج بیش از آنچه که علاج فرهنگی باشد، علاج اقتصادی و مادّی است والاّ از لحاظ فرهنگی بقدر کافی در جامعه‌ی ما مسئله‌ی ازدواج جا دارد» (از مصاحبه‌ با مجلّه‌ی شاهد بانوان(13/09/67).

می‌‌توان موانع ازدواج را در بیانات مقام معظم رهبری، به دو دسته فرهنگی و اقتصادی تقسیم نمود، به طوری که ایشان در سال 1367علاج بنیانی برای ازدواج را، بیشتر اقتصادی و مادی بیان نمودند. یکی از علت‌های این سخن در این سال این بوده است که هنوز فرهنگ غرب نتوانسته بود در جامعه و به ویژه در فرهنگ جوانان تأثیر بگذارد و هنوز مسأله ازدواج به عنوان یک ارزش، در بین آنان پر رنگ­تر بود. در سال‌های اخیر به علت گسترش برنامه‌های تبلیغاتی غرب که در حال گسترش است که هدف آن نفوذ فرهنگ غرب بر تمام فرهنگ‌های جهان است به خصوص جوانان، بیشتر در معرض این تهاجم هستند و لذا با بهتر شدن اوضاع اقتصادی مردم نسبت به سال‌های نخست انقلاب، باز هم موانع جدی برای ازدواج وجود دارد ولی این بار موانع فرهنگی در اولویت می‌‌باشد، چرا که از سال 1367 به بعد دیگر در این مورد سخن نگفتند، ولی تا سال 1375 در مورد موانع فرهنگی ازدواج صحبت نمودند. همچنین ایشان در سال جاری به لزوم احصا و بررسی شدن موانع ازدواج پرداختند که این نشان دهنده این است که کشف موانع ازدواج در سال‌های اخیر، نیاز به کار کارشناسی دارد تا بررسی­ها دقیق­تر شود، چرا که ازدواج دارد به یک مسئله تبدیل می‌‌شود و ایشان قبل از رسیدن این امر به یک بحران، لزوم بررسی موانع آن را گوشزد می‌‌کنند، زیرا در سال‌های قبل موانع ازدواج را ذکر می‌‌کردند و اشاره­ای به بررسی موانع آن نمی‌‌کردند و اشاره به این امر را لازم نمی‌‌دیدند، چرا که که موانع آن مشهود بود، ولی در سال 1392 ایشان، لزوم بررسی موانع ازدواج را گوشزد می‌‌کنند زیرا یک سری از موانع ازدواج را فقط کارشناسان این امر خطیر متوجه می‌‌شوند و یادآور شدند کهبه این موانع، به صورت شایسته توجه نشده است به همین دلیل ایشان مکرر در بیانات خویش به این امر توصیه می­فرمایند.

در آیه 32 سوره مبارکه نور آمده است: «مردان و زنان بی همسر  و بندگان و کنیزان صالح خود را به نکاح درآورید، اگر فقیر باشند خدا به لطف خود، آنان را بی نیاز خواهد نمود.» خداوند در مورد به ازدواج درآوردن عزب‌ها، به اعتماد و یقین به خدا دعوت می‌‌کند، زیرا با وجود ایمان و اعتماد و اعتقاد به خداوند،دیگر فقر، مانع جدی برای ازدواج محسوب نمی­گرددد. در واقع خداوند با نزول این آیه موانع فرهنگی ازدواج را بیان می‌‌کنند.

موانع ازدواج و تشکیل خانواده از نظر مقام معظم رهبری عبارتند از:

  • موانع