ازدواج، زن، معظم، فرهنگ

ازدواج در آراء مقام معظم رهبری به موانع فرهنگی و موانع اقتصادی تقسیم می شود که موانع اقتصادی آن شامل: نداشتن خانه و درآمد اطمینان بخش.

موانع فرهنگی ازدوج از نگاه مقام معظم رهبری، بیشتر به نوع نگاه و ارزش­های دختر و پسر و خانواده­ها به ازدواج مربوط می­شود. باید نوع نگاه ها به ازدواج بیشتر معنوی باشد. ازدواج یک جنبه قدسی دارد که با نگاه مادی صرف به آن، این امر مقدس به یکامر مادی تبدیل می شود و آنگاه نور معنویت و خدا در این نوع ازدواج­ها کمرنگ خواهد شد و عواقب آن که مهمترینش کاهش استحکام خانواده­هاست را ملاحظه خواهیم کرد.

رفتارهایی چون افزایش مهریه و جهیزیه کاری جاهلانه است که نشان از داشتن دید مادی به ازدواج است که می­تواند یک مانع و سد بزرگ بر سر راه ازدواج جوانان باشد. بدیهی است قبل از اقدام به امر مقدس ازدواج باید نوع نگرش به آن اصلاح گردد و امور مادی در آن، در حاشیه باشند.

فرهنگ غرب یک فرهنگ اومانیستی و فرد محور است که با رواج این فرهنگ ما شاهد کاهش ازدواج ها خواهیم بود زیرا ازدواج در این فرهنگ وقتی سد راه آزادی و منفعت­های شخصی باشد، یک امر مزاحم است که هر چه به تأخیر افتد به نفع فرد خواهد بود و فرد مجبور نیست زیر بار مسئولیت و از خود گذشتگی برود زیرا که در نگاه مقام معظم رهبری سازگاری و گذشت در ازدواج جزء واجبات است و ازدواج بدون آن دوامی نخواهد داشت. با ترویج فرهنگ غرب، ارزشهایی چون خانواده، کم­کم رنگ می بازند و با رواج آزادی و بی بندو­باری، افراد نیازی به ازدواج کردن نمی­بیند.

خانواده هم می تواند یک مانع بزرگ بر سر راه ازدواج جوانان باشد از جمله: داشتن خانواده­ای ناسالم و ناهنجار، والدینی بهانه گیر و سختگیر در امور مادی.

موانع فرهنگی ازدواج به ترتیب زیر است:

  • نفوذ و رواج فرهنگ غرب
  • ضعف دین
  • تغییر ارزش ها
  • آزادی ها و بی بند وباری جنسی
  • داشتن معیارهای مادی
  • داشتن معیارهای طاغوتی
  • خانواده ناهنجار
  • سخت گیری پسران در گزینش و انتخاب همسر
  • مانع تراشی و سختگیری والدین

– راهکار اصلی حفظ و استحکام خانواده در آرای آیت الله خامنه­ای چیست؟

خانواده باید مبنای تمامی طرح­ها باشد، زیرا تنها جایگاهی است که استعدادهای واقعی زنان به طور عالی ظهور و رشد می­نماید و دارای حرمت و جایگاه عظیمی است که زن و مرد هردو در ساختن، حفظ و اداره آن سهیم اند. روح محیط خانه، خانواده است که مایه آرامش و رفع نیازهای روحی، جسمی و عاطفی اعضای آن می باشد. خانواده به عنوان یک کلمه طیبه بسیار با برکت است و این درکارکردهای مفید و بسیار آن مشخص است.

خانواده سالم، عاملی جهت پیشرفت جامعه است و پیشرفت غرب زمانی بوده است که دارای خانواده بوده­اند. فرهنگ غرب با ترویج فساد و بی بندوباری، مادی نگری، تغییر ارزش­ها و…. در تلاش برای زیر سؤال بردن و تزلزل جایگاه با ارزش زن در خانواده است تا تیشه به ریشه خانواده بزند، چنانچه اگر جایگاه و ارزش خانواده در جامعه­ای از بین برود، فرهنگ آن جامعه به راحتی تضعیف و تسخیر می شود و فرهنگ بیگانه بر آن تحمیل می­گردد، در نتیجه آن جامعه دچار بی هویتی فرهنگی می­شود که ارزش­های اخلاقی در آن کمرنگ شده است، پس آن جامعه به پیشرفت واقعی به ویژه در زمینه فرهنگی نخواهد رسید.

مطلب مرتبط :   ازگل، خیابان، چیذر، مدرسه

زن و مرد هر دو باید در جهت کیفیت بخشی خانواده و انجام مسئولیت­هایی که بر اساس اقتضاهای جنس خود دارندف تلاش نمایند و قبل از اینکه بخواهند خانواده تشکیل بدهندف نسبت به جایگاه و وظایف زن و مرد در خانواده، مطابق با الگوی اسلامی آگاه شوند و بدانند که زندگی زناشویی میدان خدمت در راه خداست و گذشت بسیار می خواهد.

ترازوی زن و مرد در خانواده، کاملا برابر است، منتها مسئولیت­های آنها متفاوت است. زن مدیر داخلی خانه و مسئول تغذیه روحی اعضا و مرد، مدیر بیرونی خانه و مسئول تغذیه جسمی و معیشتی خانواده است، بنابراین رابطه رئیس و مرئوسی در خانه حاکم نیست، بلکه باید یک رابطه دوستانه و عادلانه و اسلامی در خانه حکم فرما شود.

زن و مرد باید ضروریات روحی یکدیگر را درک نمایند و از هم انتظار بی­جا نداشته باشند، بلکه حرمت هم را حفظ نمایند و پناه و آرامش هم و مراقب مهربان یکدیگر باشند.

زن و مرد، هردو در برابر سلامت مادی و معنوی فرزند مسئول هستند. محدودکردن فرزندآوری بدین شکل که در خانواده ها مرسوم است، اشتباه است بلکه خانواده­ها به ویژه خانواده­های جوان، باید با برنامه­ریزی تولید نسل را افزایش دهند.

محبت و صمیمیت بین زن و شوهر، عامل مهمی در رفع کدورت­ها، آسان شدن سختی­ها، ایجادکننده آرامش، انس و دلبستگی و در نهایت حفظ و استحکام خانواده­ها است، لذا زن و مرد برای حفظ آن باید تلاش نمایند و اموری که موجب کاهش آن می شود از جمله: امور تنفر بر انگیز طرف مقابل، بی­اعتنایی به احساسات و حساسیت­های یکدیگر را انجام ندهند، بلکه به جای انتظار محبت از دیگری، خود شروع کننده رابطه محبت آمیز باشند زیرا محبت مسری است.

با تحلیل محتوای سخنان مقام معظم رهبری، متوجه نگاه نظام­مند ایشان به مسائل زنان شدیم، به گونه­ای که ایشان از جزیی­نگری به این مسائل خودداری و سعی می‌‌کنند، تمام مسائل زنان را چون حلقه‌های یک زنجیر که همه به هم مرتبط هستند، ببینند زیرا هر حلقه­ای را جدا از این زنجیر دیدن، کار خطایی است که انسان را به مقصود نخواهد رساند. خاصیت سخن حکیمانه همین است که شاید به ظاهر مختصر باشد، اما اقیانوسی از گفته­ها و مفاهیم را در دل خود جای می‌‌دهد. ایشان تنها راه پیشرفت حقیقی جوامع را، برگشت به احکام ناب اسلامی‌‌ می‌‌دانند که این پیشرفت و تکامل جوامع، تنها با اصلاح نگاه­ها و روش‌های فهم دین و همچنین توجه به مسائل روز و دیدن احکام اسلامی ‌‌با توجه به مقتضیات زمان خود میسر می­گردد. ایشان اجتهاد را برای فهم بهتر دین لازم می‌‌دانند، اما ابزارهای علوم جدید را هم، برای تحقق این فهم در جوامع اسلامی‌‌ حیاتی می‌‌دانند.

ایشان الگوی زنان مسلمان را که تنها الگوی اسلامی‌ است‌، رویکرد و روش حضرت زهرا -سلام الله علیها-می­دانند که در مواجهه با بعد خانوادگی و همزمان با آن، نقش آفرینی در بعد اجتماعی به طوری که بعد خانوادگی دچار تزلزل نگردد، باید از این الگو بهره گرفت تا خانواده، استحکام درونی و بیرونی خود را حفظ نماید.

مطلب مرتبط :   برائت، مشرکان، حج، پیامبر

ایشان نه نگاه جاهلی سنتی-که بیشتر از زن متوقع بود و نگاه تکلیف محورانه داشت- و نه نگاه جاهلی غربی -که بیشتر زنان را مطالبه­گر می‌‌داند و نگاه حقوق محورانه دارند- می­پذیرند و تنها راه برون رفت از معضلات کنونی زنان را پی­ریزی تمدن نوین اسلامی‌ ‌می‌‌دانند.

با بررسی کمی ‌‌و کیفی آراء مقام معظم رهبری پیرامون نقش زن در خانواده، به پاسخ سؤالات پژوهش خویش دست یافتیم.

  • نقش اصلی زن در خانواده در آراء آیت الله خامنه­ای، حفظ خانواده با تقویت روحی شوهر و تربیت فرزند است.
  • مهمترین معضلات و مشکلات زنان در خانواده در آراء آیت الله خامنه­ای، صحیح نبودن نگاه به جایگاه و ارزش زن در خانواده و رفتار و برخورد با وی و رابطه اشکال­دار زن و مرد در خانواده می­باشد که به ستم به زن منتهی می شود.
  • موانع ازدواج و تشکیل خانواده در آرای آیت الله خامنه­ای، بدین ترتیب است که ایشان موانع اصلی ازدواج را در سال 67 موانع اقتصادی، تا سال 75 موانع فرهنگی دانستند و در سال 92 به لزوم احصا شدن موانع ازدواج اشاره کردند.
  • ترویج روش‌های اسلامی، ایجاد و حفظ عشق و محبت در خانواده، رعایت حجاب و عفاف و حریم های اسلامی و انجام صحیح وظایف و تعهدات در خانواده از سوی زن و مرد، از راهکار اصلی حفظ و استحکام خانواده، از نظر آیت الله خامنه­ای تشخیص داده شد.

5-3.    پیشنهادات

  • از نگاه سطحی و عامی ‌‌و تک بعدی نسبت به بیانات معظم رهبری خودداری گردد چرا که به علت نگاه تمدن­گرایی مقام معظم رهبری، سخنان ایشان بسیار حکیمانه و دارای ابعاد مختلف می‌‌باشد.
  • شکستن موضوع تحلیل و جزئی کردن آن، موجب تحلیل بهتر سخنان ایشان می‌‌گردد، زیرا حجم بالای سخنان و گستردگی موضوع، امکان تحلیل عمیق­تر را از پژوهشگر خواهد گرفت.
  • قبل از تحلیل سخنان معظم رهبری، آگاهی نسبت به شخصیت و جایگاه حساس ایشان به عنوان رهبری جهان تشیع و نوع نگاه ایشان به مسائل روز لازم است.
  • داشتن دغدغه به جای آوردن حق مطلب و تلاش برای هر چه نزدیکترکردن تحلیل سخن مقام معظم رهبری با قصد واقعی ایشان از ایراد آن سخن.

5-4.    محدودیت‌های تحقیق

  • نبود هیچ پژوهشی در رابطه با موضوع پژوهش، برای خط­دهی و الگویی در نحوه تحلیل و پژوهش پیرامون آراء مقام معظم رهبری، به عنوان یک شخصیت مهم سیاسی و مذهبی جهان تشیع و نگرانی پژوهشگر از تحلیل صحیح آراء ایشان به طوری که حق سخن حضرت ادا گردد.
  • نبود امکان تحلیل وسیع­تر در آراء مقام معظم رهبری، به علت حجم وسیع و عمیق آراء و محدودیت پژوهش.

 

 

 

 

 

 

6         منابع و مآخذ

  1. قرآن کریم.
  2. اختر شهر ، علی ، (1386) ، زن در