آمریکا، افغانستان، 11سپتامبر، تروریسم

تروریستی به عنوان مخاطبان
اصلی آمریکا در مبارزه با تروریسم به مراتب از گروههای تروریستی مهمترند.
ولفووتیز بالافاصله پس از 11سپتامبر به میدان آمد وگفت که جنگ ما علیه تروریسم فقط شامل بن لادن
وگروه القاعده نمی باشد بلکه جنگی جهانی وعلیه تمام دولت ها وملت های حامی تروریست می باشد .
همانطور که قبلا ذکر شد به قدرت رسیدن بوش وبه دنبال آن حوادث 11سپتامبر فرصتی استثنایی و ایده
آل را برای عملی کردن وبه ثمر نشستن اهداف نومحافظه کاران فراهم کرد وپس از حملات 11سپتامبر
سیاست خارجی آمریکا برمبنای دکترین مبارزه با تروریسم قرار گرفت وبه سر درگمی در عرصه خارجی
این کشور پس از پایان جنگ سرد التیام بخشید واسلام رایکال را به جانشینی کمونیسم سابق برگزید .
با فروپاشی شوروی نومحافظه کاران تلاش کردند تا فضای مبتنی بردشمن مخاطره آمیز رابه وجود آورند
وهویت سازی می توانست دشمن جدیدی را معرفی نماید دشمنی که ماهیت ایدئولوژیک داشته وبه گونه
ای موثر در نظام باورها تثبیت شود.
1
بنابراین 11سپتامبر به مرکزثقل سیاست خارجی آمریکا تبدیل شد وبه هویت سیاست خارجی آمریکا معنا
بخشید وهویت آمریکایی به عنوان هدف تروریست ها مطرح وبه جمله معروف بوش ،” در جنگ تروریسم
یا با ما هستید یا دشمن ما منجر شد” .

1- ابراهیم متقی، ، امریکا، هژمونی شکننده و راهبردی جمهوری اسلامی ایران (تهران: مرکز تحقیقات) ، 1385 ، ص 88٧۵
3-4 د -4- کترین بوش و افکار عمومی
روز 11سپتامبر 2001 در حالی که بوش ازیکی از مدارس ایالت فلوریدا بازدید می کرد توسط یکی از
همراهان خبر غیر منتظره حادثه ااسپتامبر را شنید در آن زمان کمترکسی باور می کرد که به زودی بوش به
یکی از معروفترین وتاثیر گذارترین روسای جمهوری آمریکا در تاریخ آن کشور تبدیل شود میزان حمایت
از رئیس جمهور بعد از حملات 11سپتامبر به طور غیر منتظره ای افزایش یافت این حمایت ها چه از نظر
اندازه وچه از نظر دوام وپایداری در تاریخ آمریکا بی سابقه بوده است حمایت مردمی پس از 11سپتامبر 30
تا 40 درصد افزایش داشت شاید مردم آمریکا تصور می کردند سیاست های رئیس جمهور موفقیت آمیز
1 خواهد بود یا اینکه کشور هنوز هم باخطر مواجه است.
سه روز بعد بوش در محل خرابه های برج های دو قلوایستاد ودکترین خود را مبنی برجنگ پیش دستانه
وپیشگیرانه علیه تروریسم معرفی کرد واعلام نمود که درصدد تجهیز پنتاگون برای دکترین حمله پیش گیرانه
به منظور جلوگیری از تهاجمی دیگر به خاک آمریکاست . منظور از دفاع پیشگیرانه این است که لازم نیست
خطری عینی متوجه منافع ملی آمریکا شود تا این کشور دست به حمله بزند بلکه احتمال وجود خطر نیز
2 برای کاربرد زور کافی است.
در آن زمان به دلیل تنفر به وجود آمده در جامعه امریکا از مسببان حادثه 11سپتامبراین دکترین توانست
اعتراض نه چندان جدی مخالفان را پشت سر گذاشته وخیلی زود خود را برادبیات رایج جهان تحمیل کند.
بروز حادثه ای مانند 11سپتامبر که موجب جریحه دار شدن افکار عمومی جهان شد بهانه مناسبی برای
زیر پا گذاردن قواعد ومقررات بین المللی از طرف دولت بوش وتوجه به اقدام های بعدی است به دنبال
این حادثه برخی از نظریه پردازان آمریکایی برای توجیه حمله آمریکا به افغانستان نظریه متروک ومنسوخ
جنگ عادلانه را مطرح کردند وبا بازگشت به قرون وسطی اصل توسل به زور وجنگ را مجاز شمردند.
واشنگتن توانست افکار عمومی را با سناریوی 11سپتامبر همراه سازد وبا استفاده از کنترل رسانه ای خود
افکار عمومی مردم رابه سمت خواسته های خود سوق دهد.
در هفته های پس از حمله 11سپتامبر ایالات متحده آمریکا ائتلاف بین المللی موثری برای پاسخ به
تهدید تروریسم ایجاد کرد سازمان ملل متحده ، ناتو اتحادیه اروپا ، سازمان کشورهای آمریکایی و سازمان
کشورهای آسیایی به سرعت این حملات را محکوم کردندو پیشنهاد کمک به ایالات متحده دادند . ناتوبرای
اولین باربه اصل 5 اساسنامه خود که به دفاع متقابل مربوط است استناد کرد وحمایت خود را از امریکا اعلام
نمود.

مطلب مرتبط :   مصلحت، احکام، مصالح، فقه

1 – محمود یزدان فام، ، آمریکای پس از 11 سپتامبر ،تهران، پژوهشکده مطالعات راهبردی، 1384، ص 47
2 – جواد اطاعت و شهاب جهانیان، «دلایل و روند تهاجم نظامی آمریکا به عراق»، اطلاعات سیاسی اقتصادی، سال 22، شماره 8و7 ، فروردین و
اردیبهشت 1387٧۶
اهمیت این اقدام دراین است که برای اولین بار از آغاز تاسیس این پیمان در سال 1941 به ماده 5
اساسنامه آن استناد شد این در حالی بود که در دشوارترین شرایط جنگ سرد که در بسیاری از نقاط دنیا
شاهد رویارویی با دوابرقدرت سابق بودیم ، ناتو که اساسا به منظور مقابله با اتحاد جماهیر شوروی سابق
ایجادشده بود هیچ گاه به این ماده استناد نکرد.بر اساس این ماده ، حمله به یکی از اعضا در امریکای شمالی
یا اروپا ، حمله به همه اعضا تلقی شده و سایر اعضا متعهد می شوند در دفاع از عضوی که مورد حمله قرار
1 گرفته، اقدام نمایند.
علاوه برآن سازمان کشورهای آمریکایی نیز معاهده دیور را مورد استناد قرار دارند روسیه ، چین ،
پاکستان وهند وهمچنین عجیب تر اینکه برخی از رژیم های تمامیت گرایی آسیای مرکزی وجهان عرب نیز
2 به این ائتلاف وارد شدند.
ایالات متحده در مدت کوتاهی باید متحدان خود(اروپای غربی وژاپن ) را با خود همراه سازد ومطمئن
شود که چین و روسیه با تلاش های آمریکا به سوی حفظ نظم تعریف شده آمریکا در صحنه ژئوپلیتیکی
مخالفت نخواهند کرد ایالات متحده تصمیم گرفت به جای استفاده از شیوه اقناع از شیوه های قهر آمیز
استفاده نماید . بوش با طرح این پیشنهاد که با انتخاب یکی از دورراه (با ماهستید یا مخالف )می توان
3 وضعیتی ایجاد کرد که درآن یک نظم ژئوپلیتیکی پایدار براساس تعریف خودش بنا نهد.
سرانجام در 7 اکتبر 2001 حمله نیروهای متحده تحت عنوان رسمی عملیات بلند مدت آزادی در پی
حمله القاعده به رهبری اسامه بن لادن به نیویورک و واشنگتن در 11سپتامبر 2001 وهشدار جرج بوش
رئیس جمهور ایالات متحده که به گروه طالبان مبنی براخراج گروه تروریستی القاعده از افغانستان و رد
طالبان ازاین درخواست آغاز شد . دراین جنگ نیروهای ناتو _ ایساف به همراه 26 کشور دیگر از جمله
بریتانیا – آلمان – فرانسه – کانادا – ایتالیا – لهستان – استرالیا – اسپانیا –رومانی و آ… مریکا را همراهی
کردند.
شبانگاه 7اکتبر 2001 در ساعت 20/7 به وقت محلی دولت امریکا وانگلیس حملات هوایی وموشکی
خود رابه منظور حمله پیش گیرانه به افغانستان آغاز کردند. ائتلاف بین المللی علیه تروریسم که پس از
11سپتامبر به رهبری آمریکا ودر زمینه های سیاسی – اقتصادی – نظامی وحقوقی – تشکیل شده بود ناتو
ودیگر اعضای این ائتلاف را برابر با ماده 5 اساسنامه پیمان آتلانتیک شمالی ارکن در ایالات متحده قرارداد.
تاعلیه تروریسم بین المللی ، طالبان والقاعده مبارزه کنند .

مطلب مرتبط :   اسکیزوفرنی، بیماران، پیشانی، مغز

1 – http://www.nato.int/cps/en/natolive/official_texts_17120.htm , article5
2 – یزدان فام، پیشین، ص161
184_183 صص ،همان – 3٧٧
ضربات پیش گیرانه هوایی وموشکی آمریکا در مبارزه برای آزاد سازی افغانستان از سیطره طالبان
والقاعده به عینیت پیوست ودر سریعترین زمان ممکن مراکز کنترل ، فرماندهی ودفاعی ، مخابراتی و اردوگاه
های آموزشی آنان مورد حملات هوایی وموشکی قرار گرفت شهرهای کابل – قندهار – هرات – جلال
آباد – مزار شریف مورد حمله همزمان هوایی وموشکی اس با تفاده از دهها هواپیما قرارگرفت و از دست
طالبان خارج شد .
آمریکا قبل از حضور در افغانستان سعی کرد مهره هایی را که می توانستند برای آنها وحضورشان مانع
وخطرآفرین باشند از دور خارج کند وراه ورود و استقرار خود به افغانستان را هموار نماید یکی ازاین مهره
ها احمد شاه مسعود بود که درست دو روز قبل از حملات 11سپتامبر ترور شد .
اکنون راه ورود به افغانستان هموار است وهیچ گونه مانعی وجود نداردوافکار عمومی با بوش وتیم
محافظه کار همراهی می کند . دلیل وبهانه وجود القاعده بهترین فرصت پیش آمده برای آمریکاست وعدم
ثبات سیاسی افغانستان شرایط داخلی این کشور بهترین زمینه را برای میزبانی آمریکا همپیانانش گسترده
است .
به نظر می رسد مبارزه با تروریسم وایجاد دموکراسی در کشوری چون افغانستان نمی تواند دلیل وانگیزه
اصلی آمریکا از ورود به آن کشور آنهم بدین گستردگی وبا چنین تجهیزاتی همراه باشد چرا که حذف
طالبان وگروههای تروریستی القاعده بدون لشکرکشی گسترده به افغانستان نیز امکان پذیر بود . لذا به
سادگی می توان دریافت که آمریکا از حمله به افغانستان اهدافی چند وفراتر از مبارزه با تروریسم واستقرار
دموکراسی دنبال می کند که به پاره ای از آنها خواهیم پرداخت .
آمریکا به بهانه حضور القاعده وبن لادن در افغانستان وارد این کشور شد وبا شعار مبارزه با تروریسم
وتعمیم این جریان به تمام جهان توانست انکار عمومی جهان رابا خود همراه سازد وراه رسیدن به افغانستان
وبه عبارتی نفوذ وحضور در خاورمیانه و نزدیکی به رقیب دیرینه خود – روسیه – راهموارد نماید وبه
اهداف هژمونی