آرایش، رسانه‌ای، (آرایش، رسانه‌ای-

صداوسیما-آسیب‌شناسی؛ پوشش همه عرصه‌های زندگی و ناکارآمدی استراتژی سازمان و عدم تأثیرگذاری و نفوذ)
بر این اساس تمرکز باید بر روی عرصه‌هایی باشد که بیشترین تأثیر را دارد و انتقال فرهنگ ازآنجا صورت می‌گیرد و می‌بایست نگران انتقال صحیح محموله فرهنگی از نسلی به نسل دیگر باشیم. (آرایش صداوسیما-تمرکز بر عرصه‌های تأثیرگذار و مهم فرهنگی)
لذا آرایش رسانه‌ای کاربرد صحیح انرژی‌ها، توان‌ها، بودجه‌ها و منابع انسانی، برای سیاست‌گذاری دقیق و هدف‌گذاری شده روی مخاطبان، رسانه‌ها و نیروهای سیاسی خودی و دشمن و بی‌طرف است. (معنای آرایش رسانه‌ای- تعریف )

مصاحبه شماره 6
دکتر مجید ملکی تبار
مدرس رسانه و علوم ارتباطات
28/02/93

اینکه چه وظایفی بر رسانه‌ها بار می‌شود، یکسری وظایف است، اما ناهماهنگی آن‌ها در برخی کشورها مشکل ایجاد می‌کند. مثلاً در دفاع مقدس همه با یکدیگر هماهنگ بودند و بحث دفاع از اسلام و خاک هردو مطرح بود و بر سر این دو مؤلفه، همه با همدیگر یک‌صدا و هماهنگ بودند. (مؤلفه‌های آرایش رسانه‌ای- هماهنگی همه اجزا)
اگر در امور رسانه‌ای، این هماهنگی وجود نداشته باشد، آرایش رسانه‌ای مخدوش خواهد بود. ضمن اینکه همه سیستم‌های جامعه باید با آن رسانه هماهنگ باشند. (مؤلفه‌های آرایش رسانه‌ای- هماهنگی همه اجزا الزام آرایش)
لفظ آرایش، ابتدا از آرایشگاه‌ها و موزون بودن و زیبایی گرفته شده و سپس به بحث‌های نظامی و پس‌ازآن به عرصه رسانه کشیده شده است. این آرایش هم درونی است و هم بیرونی. (معنای آرایش رسانه‌ای- ریشه مفهوم آرایش)
در مدیریت عمومی، مدیریت را شامل وظایف برنامه‌ریزی، سازمان‌دهی، بسیج منابع و امکانات، رهبری و کنترل می‌دانند. این‌ها باید برای رسانه نیز وجود داشته باشد. (الگوی آرایش رسانه‌ای- انطباق با حوزه‌های مدیریت عمومی)
ازآنجاکه تحقیق شما ناظر بر صداوسیماست. برنامه‌ریزی صداوسیما، شامل نظرات امام و مقام معظم رهبری و احکام روسای سازمان و قانون اداره صداوسیماست. (آرایش صداوسیما- انطباق با مدیریت- برنامه‌ریزی)
سازمان‌دهی نیز، چون نیروی انسانی‌اش از بیرون وارد سازمان می‌شود، مشکلاتی در صداوسیما وجود دارد. باید آموزش حرفه‌ای می‌دید و از خلاقیتش بهره گرفته می‌شد. که درگذشته تربیت این نیرو با مشکلاتی همراه بوده است. اکنون این خلاقیت هم در مخاطب و هم در مدیران و برنامه‌سازان صداوسیما وجود دارد. بحث سازمان‌دهی و نیروی انسانی بحث مفصلی است که البته می‌توانست به نحو بهتری صورت پذیرد تا با ایجاد هماهنگی بهتر و تربیت و آموزش نیروهای انسانی متخصص و یا بهره گرفتن از حوزه‌ها و دانشگاه‌ها، خلاقیت را از جامعه و هنرمندان، گرفته شود و با توجه به استانداردهای لازم تبدیل به برنامه شود و در اختیار مخاطبان قرار گیرد. (آرایش صداوسیما- انطباق با مدیریت- سازمان‌دهی و نیروی انسانی- تربیت نیروی متخصص و خلاق، استانداردگذاری برنامه‌ها)
اگر ما معیار و نرم و استاندارد نداشته باشیم، نمی‌توانیم آرایش رسانه‌ای مناسب داشته باشیم. معیار نداشتن باعث می‌شود که نیروهای ما بخواهد بجنگند اما ندانند چگونه باید بجنگند. به‌ویژه اگر دشمن تصمیم به فریب او را داشته باشد. این معیارها و استانداردها به‌صورت نانوشته در صداوسیما صورت می‌گرفت و دچار مشکلات می‌شد. این‌گونه می‌شود که فرد باید از عرف جامعه الگو بگیرد و ممکن است در این مسیر دچار فروافتادن در ناهنجاری و یا نارضایتی قشر متدین جامعه نیز بشود. (آرایش صداوسیما- آسیب‌شناسی- نداشتن معیار و عرف زدگی و نارضایتی عموم)
این نارضایتی به خاطر عدم توجه به نیاز و میل و مصلحت مردم و تکیه و تمرکز بر توانمندی خود است. (آرایش صداوسیما- آسیب‌شناسی- نارضایتی عموم – عدم توجه به نیاز و میل و مصلحت مردم و تکیه و تمرکز بر توانمندی خود )
همچنین سواد رسانه‌ای باید با مردم کار می‌شد و مثلاً این به فرهنگ بدل می‌شد که کودکان چه ساعاتی و به چه میزانی و چه برنامه‌هایی می‌بایست به تماشای تلویزیون بپردازند. این امر در مورد عموم مردم صادق است که به سواد رسانه‌ای مربوط می‌شود، که افراد باید بدانند به چه میزانی و چه ساعاتی با کدام رسانه اعم از رادیو و تلویزیون، روزنامه، موبایل، وب و … مرتبط شوند. (آرایش صداوسیما- آسیب‌شناسی- عدم سواد رسانه‌ای)
ضمن اینکه صداوسیما نیز باید با سایر رسانه‌های دیگر هماهنگ باشد، و میان آنان تعامل صورت گیرد؛ تا آنکه فرد دچار استانداردهای دوگانه و چندگانه نشود. (آرایش صداوسیما- آسیب‌شناسی- عدم تعامل و هماهنگی با دیگر رسانه‌ها)
همچنین آثار مخرب تلویزیون باید روی طیف‌های مختلف مخاطب بررسی و شناسایی شود. (آرایش صداوسیما- آسیب‌شناسی- عدم آسیب‌شناسی برنامه‌ها)
در بحث نظارت، ضمن اینکه از جانب امام خمینی و مقام معظم رهبری نظارت وجود داشته و دارد، طبق اصل 175 قانون اساسی، از جانب شورای نظارت بر صداوسیما که متشکل از سه قوه است، نظارت قانونی اعمال می‌شود. اما بهترین نظارت از جانب مردم اعمال می‌گردد. (آرایش صداوسیما- انطباق با مدیریت- نظارت بر صداوسیما)
جمع‌بندی: آرایش رسانه‌ای خارج از چارچوب، الگوی 5 گانه مدیریتی، یعنی برنامه‌ریزی، سازمان‌دهی، تأمین منابع و امکانات و رهبری و نظارت، نمی‌باشد. (الگوی آرایش رسانه‌ای- الگوی مدیریت)
اما به‌تبع مقتضیات زمان و بروز شرایط جدید، این آرایش می‌بایست به‌روزرسانی شود و با شرایط جدید، انطباق یابد. (الگوی آرایش رسانه‌ای- لزوم انعطاف، انطباق با شرایط جدید و به‌روزرسانی)
مثلاً در شرایط جنگ نرم، هنگامی‌که جامعه درگیر جنگ نرم می‌باشد، خواست‌ها و نیازهای مخاطب، متفاوت با سابق می‌شود، برنامه طولانی‌مدت رسانه ملی به تعویق می‌افتد و اقتضائات جدیدی بروز می‌یابد که می‌بایست صداوسیما متناسب با آن شرایط موضع و آرایش بگیرد. (الگوی آرایش رسانه‌ای- لزوم انعطاف، انطباق با شرایط جدید و به‌روزرسانی)
بنابراین نیازسنجی مخاطب نیز موضوعیت می‌یابد. (الگوی آرایش رسانه‌ای-نیازسنجی مخاطب)
بنابراین برنامه‌ریزی نباید ایستا باشد، بلکه همیشه یک برنامه‌ریزی شناور بر مبنای هدف صورت می‌گیرد و استراتژی‌هایی نیز به‌صورت شناور اتخاذ می‌شود. (الگوی آرایش رسانه‌ای-برنامه‌ریزی پویا)
موقعیت‌های تاریخی نیز مثل 18 تیر و یا فتنه 88 وجود دارد که به‌صورت فوری باید تغییر آرایش و تنظیم مجدد آن صورت بگیرد. در سیستم باید انعطاف در عمل برای تصمیم و اقدام به‌موقع در مواقع حساس را داشته باشد. در هنگام نظارت نیز برخی مشکلات شناسایی می‌شود که باید با داشتن انعطاف لازم، اصلاح رویه صورت گیرد. (الگوی آرایش رسانه‌ای- لزوم انعطاف، انطباق با شرایط جدید و به‌روزرسانی)
این یعنی یک آرایش زنده و پویا و فعال، که جامع‌نگر بوده و همه‌چیز را به‌خوبی می‌بیند. تهدیدات بیرونی و نیازهای داخلی را به‌خوبی درک و پاسخ می‌دهد و رضایت مخاطبان را مدیریت می‌کند. این یعنی شناخت محیط رسانه‌ای خارجی و شناخت محیط داخلی. (آرایش رسانه‌ای- معنای آرایش رسانه‌ای- آرایش جامع، پویا و کارآمد)
شناخت وضع موجود و پیش‌بینی وضع آینده برای برنامه‌ریزی پویا، واجد اهمیت است. (آرایش رسانه‌ای – آرایش، پویا و کارآمد- شناخت وضع موجود و آینده)
شناخت وضع موجود که ناظر به آینده هست، شامل نیروی انسانی، تجهیزات و هماهنگی با دیگر رسانه‌ها برای جلوگیری از تقابل و ایجاد همسویی می‌باشد. (آرایش رسانه‌ای – آرایش، پویا و کارآمد- شناخت وضع موجود و آینده- منابع و هماهنگی و همسویی)
پوشش جغرافیایی که حضرت آقا می‌فرمایند شامل استانی، ملی و بین‌المللی می‌شود، نیز به بحث تجهیزات مربوط می‌شود که بخشی از آن به وزارت ارتباطات مربوط می‌شود. البته وضع ما نسبت به گذشته بهتر شده اما فاصله‌هایی با وضع مطلوب دارد. آرایش رسانه‌ای رسانه ملی ما صرفاً، نباید ناظر به آرایش رسانه‌ای دشمن باشد، چراکه حتی اگر دشمن هم نداشته باشیم برای رشد و مدیریت فکر و فرهنگ جامعه خود، نیاز به آرایش رسانه‌ای وجود دارد. (آرایش رسانه‌ای – معطوف به جامعه)
یک وجه دیگر آرایش که در تقابل با دشمن صورت می‌گیرد اینکه باید لایه‌های مختلف و سطوح عناد دشمن را مشخص نماییم و نسبت به هر سطح، آرایش مناسب بگیریم. مثلاً ابتدا دشمن از حالت عادی، به سطح مخالفت می‌رسد، سپس به مرحله تضاد و تقابل و سپس جنگ می‌شود. بنابراین برای هر سطح عکس‌العمل ویژه همان سطح را می‌طلبد. (آرایش رسانه‌ای – معطوف به دشمن- لایه‌بندی دشمن و سطح منازعه)
فضای جدید رسانه‌ای جهان: رسانه ما جوان و 34 ساله است و ما از همان تجهیزات دنیا استفاده می‌کنیم و علاوه بر آن توکل به خدا داریم. ضمن اینکه اگر حضرت آقا تکلیف می‌کنند که ما باید در عرصه جهانی حضور داشته باشیم، باید بتوانیم با فرهنگ و زبان مخصوص افراد در همه‌جای جهان صحبت کنیم، به‌گونه‌ای که پس نزند. شناخت چنین مخاطبی در آرایش ما واجد اهمیت است. (آرایش رسانه‌ای در فضای جدید رسانه‌ای جهان- با زبان فطرت جهانی)
مثل اطلاعات و شناسایی که در جنگ انجام می‌شد و لازم بود

مطلب مرتبط :   تئوری حرکت آفرینی ( موویژنی )