آراء، زن، خانواده،، معظم

عظم رهبری پیرامون جایگاه زن درخانواده 56

جدول‏4‑3 : کدگذاری اولیه آراء مقام معظم رهبری پیرامون حقوق زن در خانواده 72

جدول‏4‑4: کدگزاری ثانویه آراء مقام معظم رهبری پیرامون حقوق زن در خانواده 84

جدول‏4‑5 : کدگذاری اولیه آراء مقام معظم رهبری پیرامون مقوله زن و ازدواج. 93

جدول‏4‑6: کدگزاری ثانویه آراء مقام معظم رهبری پیرامون زن و ازدواج. 113

جدول‏4‑7 : کدگذاری اولیه آراءمقام معظم رهبری پیرامون مقوله خانواده 125

جدول‏4‑8: کدگزاری ثانویه آراء مقام معظم رهبری پیرامون خانواده 144

جدول‏4‑9: کدگذاری اولیه آراء مقام معظم رهبری پیرامون مقوله وظایف زن و شوهردرخانواده 157

جدول‏4‑10: کدگزاری ثانویه آراء مقام معظم رهبری پیرامون وظایف زن و شوهردرخانواده 195

جدول‏4‑11: کدگذاری اولیه آراء مقام معظم رهبری پیرامون محبت و عواطف زن و شوهر. 207

جدول‏4‑12: کدگزاری ثانویه آراء مقام معظم رهبری پیرامون محبت و عواطف زن و شوهر. 215

 

 

 

 

 

 

 

 

فصل اول

1         کلیات پژوهش

 

1-1.    مقدمه

با توجه به اهمیت خانواده وجایگاه زن در آن و نبود دیدگاه مشترک در خصوص تئوری های خانواده در کشورمان، این پژوهش با روش کمی و کیفی درصدد تحلیل و بررسی آراء مقام معظم رهبری پیرامون نقش زن در خانواده است.

پژوهش حاضر به پنج بخش تقسیم شده است که در فصل اول که شامل کلیات تحقیق است به بیان مسأله، اهمیت و ضرورت مسأله، سؤالات، اهداف و متغیرهای تحقیق اشاره شده است.  در فصل دوم، سه رویکرد مطرح اسلامی در خصوص مسائل زنان که شامل، سنت گرایی اسلامی، تجدد گرایی اسلامی و تمدن گرایی اسلامی است، مبانی نظری و تحقیقات پیشین بخش دیگر این فصل را تشکیل می دهد.روش شناسی پژوهش که فصل سوم این پژوهش را به خود اختصاص داده، شامل جامعه آماری، نمونه آماری، روش نمونه گیری، روش پژوهش، واحد تحلیل، روش گردآوری داده ها و اعتباریابی می باشد.

اصلی ترین بخش پایان نامه فصل چهارم است که شامل تحلیل و بررسی یافته های کمی و کیفی پژوهش. بدین ترتیب که در مرحله نخست سخنان مقام معظم رهبری پیرامون نقش زن در خانواده از سال های 1392-1359 در 6 مقوله کدگذاری شد و 834کد باز استخراج شد، سپس در مرحله بعد این داده های استخراجی خلاصه تر شده و 28 کد متمرکز از آنها گرفته شد، در مرحله آخر برای کدهای متمرکز و فراوانی آنها، نمودارها و مدل های مفهومی ترسیم شد.

بخش بعد فصل چهارم به تحلیل کمی و کیفی یافته های استخراجی پرداخت شد، بدین ترتیب که جهت رسیدن به پاسخ سؤالات تحقیق در مرحله اول که شامل تحلیل کمی است، تعداد فراوانی هایی که سخنان آیت الله خامنه ای را تشکیل می داد، تشریح شد و در مرحله دوم که شامل تحلیل کیفی است، به شرح و مستند سازی سخنان آیت الله خامنه ای پیرامون آن مقوله خاص با آیات و احادیث و نظریه های دیگر پرداخت شد و در پایان نمودار مفهومی از مقوله های استخراجی ترسیم شد.

در فصل پایانی پژوهش یعنی در فصل پنجم، نتیجه گیری که شامل پاسخ به سؤالات تحقیق و پیشنهادات و محدودیت های پژوهش حاضر، آورده شد.

مطلب مرتبط :   وسواسی، نماز، غسل، بطلان

این پژوهش برای اولین بار با استفاده از روش کمی و کیفی تلاش دارد تا با تحلیل سخنان آیت الله خامنه ای به عنوان یک فقیه عالم به مسائل زنان در زمان حاضر به یک دیدگاه مشترک اسلامی در خصوص مسائل امروزی زنان در خانواده جهت حل معضلات و مشکلات زنان در خانواده و افزایش دوام و استحکام خانواده ها، برسد. همچنین پژوهش حاضر در صدد تئوری سازی مبانی اسلامی و اسلامی سازی هرچه بیشتر علوم انسانی جهت غلبه نمودن بر روح اومانیستی و سرمایه داری حاکم بر تئوری هایی که موجب تزلزل جایگاه زن در خانواده می شود، است.

1-2.    بیان مسأله

خانواده در اسلام، سلول جامعه است و زن، هسته مهم این سلول می باشد که اصلاح جامعه، منوط به اصلاح آن می باشد.یکی از مهمترین عوامل سلامت خانواده، اصلاح نقش زنان در آن می باشد. تئوری های برخاسته از فرهنگ مدرن غرب، نه تنها نتوانسته در استحکام و دوام خانواده کمک نماید، بلکه با تحولات فکری و رواج فرهنگ اومانیستی، نقش زنان را درجامعه دگرگون ساخته و به تبع آن ، نقش زنان در خانواده با مسائل جدی رو به رو شده است. « تحول خانواده یکی از مهمترین مسائل جهان معاصر است و از چند دهه پیش تقریبا در همه جهان ، چه کشورهای صنعتی  و چه کشورهای در حال توسعه ، با تجزیه خانواده روبه رو بوده ایم» (جمشید بهنام  ، (1383) ، تحولات خانواده ).

نوع کارکرد خانواده در هر اجتماعی، به نوع نظام فکری – فرهنگی آن جامعه وابسته است.

در نظام فکری اسلام ، پیشرفت در کنار آرامش معنا می یابد، لذا هنگامی جامعه به پیشرفت حقیقی دست پیدا می کند که به تبع آن خانواده -تأمین کننده اصلی آرامش روانی- به الگوی اسلامی نزدیک گردد. در جامعه ما، وحدت نظری در دیدگاه‌ها و پژوهش­های صورت گرفته در زمینه خانواده، وجود ندارد. بنابراین برای رسیدن به یک مبنای مشترک برای همه دیدگاه­ها، لازم است که به احکام الهی به عنوان حقیقی­ترین و واقع بینانه­ترین دیدگاه، پیرامون خانواده رجوع نمود و این عملی نمی­شود مگر اینکه به یک اسلام شناسی مراجعه شود که با مسائل جامعه و مقتضیات زمان آشنا باشد تا با معرفی دیدگاه­های ایشان پیرامون نقش زن در خانواده، به یک فصل مشترک جهت عملکرد تمام نهادها و ارگان­های مرتبط دست یافت. لذا بررسی دیدگاه های آیت الله خامنه­ای به عنوان رهبر وقت جهان تشیع و فردی که سیاست های کلان جامعه، بر اساس قانون اساسی بر عهده ایشان است، ضرورتی تام می یابد. در این پژوهش سعی بر این است که از بیانات ایشان پیرامون نقش زن در خانواده، به عنوان یک نظریه پرداز بهره گیریم.

1-3.    اهمیت و ضرورت مسأله پژوهشی

خانواده مهمترین نهاد حقوقی و فرهنگی است که بر اساس رابطه انسانی شکل گرفته است و اهمیت آن بر کسی پوشیده نیست، به طوری که این نهاد، مورد بحث تمام ادیان و مکاتب و علمای تربیتی ، جامعه شناسی، روان شناسی ، فلسفه و صاحبان مکاتب و اندیشه هاست. « نهاد، مجموعه­ای از الگوهای رفتار و اعمال و افکاری تلقی می­شود که دارای اهداف، کارکردها، ضرورت، عمومیت و دوام بوده و خود را کم و بیش به فرد تحمیل کرده و فرد پس از تولد آنرا ساخته و پرداخته در مقابل خود می­بیند که مثال بارزش، خانواده است» (دانشنامه رشد،1392).

مطلب مرتبط :   السلام)، (علیه، امتحان، دیگ

مهمترین هدف از تشکیل خانواده، رسیدن به آرامش و تکثر نسل بشر است. با وجود این، امروزه با بحران خانواده، شاهد افزایش اختلالات روحی و روانی هستیم. جایگاه زن در خانواده جایگاه ویژه و ممتازی است ،زیرا خداوند حکیم، طبیعت وی را مستعد نقش تربیتی نموده است و ایفای این نقش، غیر از چارچوب خانواده در جای دیگر امکان بروز و ظهور عالی ندارد، بنابراین زنان برای ایفای این نقش حساس خود، نیازمند آرامش بیشتری هستند که این نیاز بیشتر در نهاد خانواده تأمین و شخصیت زنان در خانواده تکمیل می شود.

امروزه روح اومانیستی و سرمایه داری (مدرنیته)، بر تئوری­های مرتبط با خانواده سایه افکنده است، رواج زندگی مجردی، افزایش آمار طلاق، افزایش سن ازدواج، افزایش ازدواج های غیر رسمی، تغییر نگرش نسبت به تشکیل خانواده، فرار از مسئولیت و تشکیل خانواده، ضعف کارآمدی خانواده و…..گواه این مدعاست.به همین دلیل بیش از پیش، نیازمند تئوری سازی اجتماعی خانواده بر اساس آموزه های وحیانی اسلام هستیم. در این میان نظرات مقام معظم رهبری به عنوان صاحبنظر و رهبر جهان تشیع که موفق به تشکیل جامعه­ای بر مبنای آموزه های اسلامی شده­اند، نشان دهنده نزدیکی نظرات و آراء ایشان با تئوری های اسلامی، متناسب با مقتضیات زمان کنونی است. انسان­های عادی، کلام نور را با دیدگاه خود تفسیر می کنند اما مقام معظم رهبری به عنوان ولی فقیه جامعه، با بهره گیری از نور امامت از کنه این کلام نورانی پرده بر می­دارد و آن را به روشنی بیان می­کند.

مقام ولایت چون خورشیدی است که از میان مدعیان، صراط مستقیم را می­نمایاند، بنابراین برای تئوری سازی اسلامی، نیازمند آراء و نظریات این صاحبنظر بزرگ هستیم. آنچه که تاکنون صورت گرفته، بیشتر نقل سخنان این بزرگوار بوده است. در حالی که ما در این پژوهش، به دنبال تحلیل و بررسی این آراء و استخراج نظریات اسلامی در زمینه نقش زن در خانواده هستیم.

1-4.    اهداف پژوهش

  1. تبیین نقش زن در خانواده، بر اساس آراء آیت الله خامنه­ای؛
  2. تبیین معضلات و مشکلات زنان در خانواده، بر اساس آراء آیت الله خامنه­ای؛
  3. تبیین موانع ازداوج و تشکیل خانواده، براساس آراء آیت الله خامنه­ای؛
  4. تبیین راهکارهای استحکام و دوام خانواده، بر اساس آراء آیت الله خامنه­ای؛
  5. توسعه حوزه نظری مرتبط با موضوع و استخراج نظریات علمی براساس آراء آیت الله خامنه­ای.

1-5.    سؤالات پژوهش

  1. نقش اصلی زن در خانواده، بر اساس آراء آیت الله خامنه­ای چیست؟
  2. مهمترین معضلات و مشکلات زنان در خانواده، بر اساس آراء آیت الله خامنه­ای چپیست؟
  3. موانع ازدواج و تشکیل